Σήμα κινδύνου για μια «σιωπηλή επιδημία» μακροχρόνιας ανεργίας και οικονομικής αδράνειας εκπέμπει ο επικεφαλής της Tesco στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη μεγαλύτερη ιδιωτική εργοδότρια της χώρας. Προειδοποιεί ότι εκατομμύρια πολίτες μένουν εκτός αγοράς εργασίας, με τεράστιο δημοσιονομικό και κοινωνικό κόστος.
Καμπανάκι για την πορεία της βρετανικής αγοράς εργασίας χτύπησε ο Άσουιν Πρασάντ, επικεφαλής της Tesco στο Ηνωμένο Βασίλειο, κάνοντας λόγο για μια «σιωπηλή επιδημία» ανεργίας και οικονομικής αδράνειας. Η προειδοποίηση προέρχεται από τον ηγέτη του μεγαλύτερου ιδιωτικού εργοδότη της χώρας, γεγονός που της προσδίδει ιδιαίτερο βάρος σε μια περίοδο αυξημένης κοινωνικής πίεσης.
Έκρηξη οικονομικής αδράνειας και πίεση στα δημόσια οικονομικά
Ο Πρασάντ υπογράμμισε ότι «πολύ λιγότεροι άνθρωποι εργάζονται από όσους θα μπορούσαν», την ώρα που οι φορολογούμενοι επιβαρύνονται με «ένα ολοένα και μεγαλύτερο τμήμα του εθνικού εισοδήματος» για επιδόματα ανεργίας και λοιπές παροχές σε όσους μένουν εκτός αγοράς εργασίας.
Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η ανεργία στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει ανέλθει σε τετραετές υψηλό, στο 5,1%. Πίσω όμως από το headline της ανεργίας κρύβεται ένα ακόμη πιο ανησυχητικό φαινόμενο: περισσότεροι από 9 εκατ. πολίτες ηλικίας 16-64 ετών χαρακτηρίζονται «οικονομικά ανενεργοί», δηλαδή ούτε εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική στις νεότερες ηλικίες. Σύμφωνα με τα στοιχεία, 2,9 εκατ. άτομα 16-24 ετών είναι εκτός αγοράς εργασίας, ενώ σχεδόν 1 εκατ. νέοι δεν βρίσκονται ούτε σε εργασία, ούτε σε εκπαίδευση ή κατάρτιση – αύξηση 26% σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα. Ανάλυση του think tank Centre for Social Justice εκτιμά ότι πάνω από 700.000 πτυχιούχοι πανεπιστημίου είναι άνεργοι και λαμβάνουν επιδόματα.
Κριτική στην κυβέρνηση και ο ρόλος της Tesco ως εργοδότη
Μιλώντας σε εκδήλωση του think tank Resolution Foundation στο Λονδίνο, ο Πρασάντ κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι «απλώς πειράζει τις άκρες» του προβλήματος, αποφεύγοντας τις βαθιές μεταρρυθμίσεις που θα επανεντάξουν περισσότερους πολίτες στην παραγωγή. «Δεν μπορούμε να είμαστε μια χώρα που αφήνει την επόμενη γενιά να σαπίζει στο περιθώριο», τόνισε, καλώντας κράτος και επιχειρήσεις να συνεργαστούν στρατηγικά.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι υπάρχουν «μυριάδες λόγοι» για την οικονομική αδράνεια – από το αυξημένο κόστος ζωής και τις πιέσεις στα χαμηλά εισοδήματα, μέχρι μια μακρά περίοδο πολιτικής αστάθειας και οικονομικής αβεβαιότητας. Ωστόσο, από τη σκοπιά ενός μεγάλου εργοδότη, κατέστησε σαφές ότι η χώρα χάνει παραγωγικό δυναμικό, ενώ διογκώνει τις κοινωνικές δαπάνες αντί να κατευθύνει πόρους σε επενδύσεις και ανάπτυξη.
Η Tesco, με πάνω από 300.000 εργαζόμενους στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία και περισσότερα από 5.000 καταστήματα, βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης. Η εταιρεία έχει δεχθεί σφοδρή κριτική στο παρελθόν για τις τεράστιες απολαβές του ομίλου CEO Κεν Μέρφι – 9,9 εκατ. λίρες το 2024, πάνω από 430 φορές ο μέσος μισθός στην εταιρεία – την ώρα που οι εργαζόμενοι πιέζονταν από την κρίση κόστους ζωής.
Ο Πρασάντ αντέτεινε ότι η Tesco βρίσκεται σε «καλή οικονομική κατάσταση» και έχει επενδύσει επιπλέον 1 δισ. λίρες σε μισθούς την τελευταία πενταετία, ενώ υποστήριξε ότι το λιανεμπόριο προσφέρει από τις πιο ευέλικτες μορφές εργασίας, ιδανικές για όσους εισέρχονται ή επανέρχονται στην αγορά μετά από διακοπή για φροντίδα παιδιών ή άλλες υποχρεώσεις.
Σχόλιο
: Η παρέμβαση της Tesco φωτίζει το νέο «σκληρό πυρήνα» του ευρωπαϊκού κοινωνικού προβλήματος: όχι μόνο την κλασική ανεργία, αλλά τη μαζική αποσύνδεση από την εργασία, ιδίως των νέων και των χαμηλών εισοδημάτων. Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η οικονομική αδράνεια παραμένει υψηλή και η παραγωγικότητα χαμηλή, το βρετανικό παράδειγμα λειτουργεί ως προειδοποίηση: χωρίς συντονισμένες πολιτικές ενεργοποίησης, στοχευμένη κατάρτιση και πραγματικά ελκυστικές θέσεις εργασίας, το κόστος για τα δημόσια οικονομικά και την κοινωνική συνοχή θα διογκώνεται σιωπηλά, μέχρι να γίνει μη διαχειρίσιμο.






