Η μερική επαναλειτουργία της διάβασης Ράφα επιτρέπει την επιστροφή μικρού αριθμού Παλαιστινίων και τη διακομιδή λίγων ασθενών, την ώρα που οι ισραηλινές επιθέσεις συνεχίζονται παρά την εκεχειρία. Οι αυστηροί έλεγχοι και ο εξευτελιστικός χειρισμός από τις ισραηλινές δυνάμεις μετατρέπουν το μοναδικό πέρασμα της Γάζας σε εργαλείο ελέγχου αντί για ανθρωπιστική δίοδο.
Η μερική επαναλειτουργία της διάβασης Ράφα στα σύνορα Γάζας–Αιγύπτου, μετά από μήνες πλήρους αποκλεισμού, αναδεικνύει το βάθος της ανθρωπιστικής κρίσης στον παλαιστινιακό θύλακα. Μια τρίτη, μικρή ομάδα 25 Παλαιστινίων κατάφερε να επιστρέψει στη Γάζα, ενώ μόλις 13 ασθενείς μεταφέρονται για νοσηλεία στο εξωτερικό, την ώρα που οι ισραηλινές επιχειρήσεις συνεχίζονται παρά την επίσημη «εκεχειρία».
Η επιστροφή μέσω Ράφα: ανάμεσα σε χαρά και σοκ
Οι 25 Παλαιστίνιοι που επέστρεψαν τα ξημερώματα στη Γάζα έφτασαν στη Νάσερ, το μεγάλο νοσοκομείο της Χαν Γιουνίς, έπειτα από διαδρομή άνω των 20 ωρών από την αιγυπτιακή Ελ Αρίς. Οι μαρτυρίες τους περιγράφουν εξαντλητικούς και εξευτελιστικούς ελέγχους από τις ισραηλινές δυνάμεις: ανακρίσεις, προσβολές, δεμένα χέρια και δεμένα μάτια, καθώς και πλήρεις σωματικές έρευνες, ιδίως σε γυναίκες που επέστρεψαν τις προηγούμενες ημέρες.
Οι εικόνες επανένωσης με συγγενείς στο νοσοκομείο συνοδεύονται από σοκ μπροστά στην κλίμακα της καταστροφής. Επιστρέφοντες, όπως η Αΐσα Μπαλαουί, περιγράφουν ένα βαθύ διχασμό συναισθημάτων: «Χαρά που ξαναβρίσκω την οικογένειά μου και θλίψη για τη Γάζα που δεν αναγνωρίζω από τα ερείπια». Πολλοί δηλώνουν ότι, παρά τη σχετική ασφάλεια στο εξωτερικό, δεν αισθάνονταν «στη θέση τους» μακριά από τη Γάζα.
Ανθρωπιστικό πέρασμα ή μηχανισμός ελέγχου;
Η διάβαση Ράφα είναι ουσιαστικά η μοναδική πύλη εισόδου και εξόδου για τα πάνω από 2 εκατομμύρια κατοίκους της Γάζας. Το Ισραήλ την κράτησε σε μεγάλο βαθμό κλειστή κατά τη διάρκεια του πολέμου και τώρα την ανοίγει μερικώς, στο πλαίσιο συμφωνίας «εκεχειρίας» με αμερικανική διαμεσολάβηση, μόνο για όσους Παλαιστινίους είχαν φύγει κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών και για περιορισμένο αριθμό ασθενών.
Η Διεθνής Επιτροπή Στήριξης των Δικαιωμάτων του Παλαιστινιακού Λαού (ICSPR) καταγγέλλει ότι οι ισραηλινές πρακτικές έχουν μετατρέψει το Ράφα «σε εργαλείο ελέγχου και κυριαρχίας αντί για ανθρωπιστικό πέρασμα». Η αυστηρή διαλογή, η χαμηλή ροή ανθρώπων και η δυνατότητα του Ισραήλ να διακόπτει μονομερώς τον συντονισμό –όπως συνέβη πρόσφατα με τις ιατρικές εκκενώσεις– υπονομεύουν την ουσία της συμφωνημένης εκεχειρίας.
Κατεστραμμένο σύστημα υγείας και ασθενείς σε αναμονή ετών
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση του συστήματος υγείας στη Γάζα είναι δραματική. Σύμφωνα με το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας, 22 νοσοκομεία έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας και 1.700 υγειονομικοί έχουν σκοτωθεί κατά τη διάρκεια του πολέμου. Περίπου 20.000 ασθενείς χρειάζονται θεραπεία στο εξωτερικό, όμως ο ρυθμός εκκενώσεων είναι απελπιστικά αργός.
Η συμφωνία προβλέπει μεταφορά 50 ασθενών την ημέρα, με δύο συνοδούς ο καθένας. Στην πράξη, ωστόσο, μόλις περίπου 30 άνθρωποι έχουν διακομιστεί μέσα σε ολόκληρη την εβδομάδα. Με αυτόν τον ρυθμό, όπως επισημαίνουν ανταποκριτές, θα χρειαστούν τουλάχιστον τρία χρόνια για να μεταφερθούν όλοι οι ασθενείς που χρήζουν άμεσης περίθαλψης – χρονικό διάστημα ασύμβατο με τη σοβαρότητα πολλών περιστατικών.
Επιθέσεις παρά την εκεχειρία και παγιδευμένοι άμαχοι
Παράλληλα με τις επιστροφές και τις διακομιδές ασθενών, ο ισραηλινός στρατός συνεχίζει τις επιχειρήσεις σε όλη τη Γάζα. Ισραηλινά πλήγματα αναφέρθηκαν ανατολικά της Ντέιρ ελ-Μάλαχ και της Χαν Γιουνίς, ενώ στη Γάζα Σίτι, η συνοικία Τουφάχ, κοντά στη λεγόμενη «κίτρινη γραμμή» που οριοθετεί ζώνη ισραηλινού ελέγχου, δέχθηκε αεροπορικές επιδρομές, πυρά και βαριά πυροβολικού.
Οι κάτοικοι της περιοχής περιγράφονται ως «παγιδευμένοι»: είτε παραμένουν δίπλα σε ζώνες άμεσου στρατιωτικού κινδύνου, είτε αναγκάζονται να εγκαταλείψουν για πολλοστή φορά τα σπίτια τους. Η συνέχιση των επιθέσεων, μια ημέρα μετά τον θάνατο 23 Παλαιστινίων σε μία από τις πιο αιματηρές ημέρες από την έναρξη της εκεχειρίας, ενισχύει την αίσθηση ότι η «παύση πυρός» παραμένει σε μεγάλο βαθμό θεωρητική.
Σχόλιο 
: Η περίπτωση του Ράφα αποκαλύπτει πώς ένα υποτίθεται ανθρωπιστικό μέτρο εντάσσεται σε ένα ευρύτερο καθεστώς ελέγχου πληθυσμού: οι χαμηλοί ρυθμοί επιστροφών και εκκενώσεων, σε συνδυασμό με τη συνέχιση των επιθέσεων, διατηρούν τη Γάζα σε κατάσταση μόνιμης ομηρίας, με το δικαίωμα στην υγεία και την ελεύθερη μετακίνηση να παραμένουν αντικείμενο πολιτικοστρατιωτικής διαπραγμάτευσης.
#Γάζα #Ράφα #Παλαιστίνη #Ισραήλ #ΑνθρωπιστικήΚρίση
