Παρά την εκεχειρία που ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 2025, οι ισραηλινές επιθέσεις κατά γιατρών, διασωστών και νοσοκομείων στη Γάζα συνεχίζονται, μετατρέποντας την υγεία σε κεντρικό πεδίο σύγκρουσης. Ταυτόχρονα, δεκάδες χιλιάδες ασθενείς παραμένουν εγκλωβισμένοι χωρίς πρόσβαση σε σωτήρια θεραπεία.
Το κείμενο του Νορβηγού γιατρού Mads Gilbert περιγράφει μια ζοφερή εικόνα για την υγεία στη Γάζα: ένα σύστημα υπό συστηματική στοχοποίηση, σε συνθήκες που ο ίδιος χαρακτηρίζει ως «αργή γενοκτονία». Παρά την εκεχειρία που τέθηκε θεωρητικά σε ισχύ στις 10 Οκτωβρίου 2025, οι επιθέσεις σε ιατρικό προσωπικό, ασθενοφόρα και νοσοκομεία συνεχίζονται με συνέπεια, αμφισβητώντας στην πράξη την έννοια της παύσης των εχθροπραξιών.
Στοχοποίηση υγειονομικών και διπλά πλήγματα
Ο Gilbert ξεκινά με την ιστορία του 28χρονου γυναικολόγου Dr Maisara Azmi Al Rayyes, ο οποίος σκοτώθηκε μαζί με την οικογένειά του από ισραηλινό πύραυλο στο σπίτι του στη Γάζα, λίγους μήνες μετά την έναρξη της επίθεσης τον Οκτώβριο του 2023. Ο Al Rayyes, απόφοιτος του King’s College London και υπότροφος Chevening, είχε επιστρέψει για να υπηρετήσει το παλαιστινιακό σύστημα υγείας. Σύμφωνα με τον συγγραφέα, είναι ένας από περισσότερους από 1.700 Παλαιστίνιους επαγγελματίες υγείας που έχουν σκοτωθεί από τις 7 Οκτωβρίου 2023.
Το άρθρο καταγράφει επίσης τη δολοφονία του 48χρονου διασώστη Χουσεΐν Χασάν Αλ-Σαμίρι της Παλαιστινιακής Ερυθράς Ημισελήνου, σε επίθεση σε σαφώς αναγνωρίσιμα ασθενοφόρα στην περιοχή αλ-Μαουάσι, δυτικά της Χαν Γιούνις. Η επίθεση περιγράφεται ως «double-tap»: πρώτο πλήγμα και δεύτερο, στοχευμένο χτύπημα στους διασώστες που προσέτρεξαν στους τραυματίες. Ο Gilbert σημειώνει ότι αυτή η τακτική αποτελεί διαχρονικό μοτίβο, το οποίο ο ίδιος είχε παρατηρήσει ήδη από την εισβολή του Ισραήλ στον Λίβανο το 1982.
Επιπλέον, γίνεται αναφορά στην εκτέλεση 15 Παλαιστίνιων διασωστών και μελών της πολιτικής άμυνας στην περιοχή αλ-Χασασίν τον Μάρτιο του 2025, οι οποίοι, σύμφωνα με το κείμενο, εκτελέστηκαν ένας-ένας και θάφτηκαν σε ομαδικό τάφο. Βίντεο από τα τελευταία τους λεπτά, που ανακτήθηκε από κινητό ενός θύματος, προκάλεσε διεθνή σοκ, χωρίς όμως ουσιαστικές πολιτικές συνέπειες για το Ισραήλ.
Κατάρρευση προσδόκιμου ζωής και ανθρωπιστικός αποκλεισμός
Η κλίμακα της καταστροφής περιγράφεται ως πρωτοφανής. Το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας στη Γάζα εκτιμά τουλάχιστον 71.000 νεκρούς από τις 7 Οκτωβρίου 2023, με δεκάδες χιλιάδες ακόμη κάτω από τα ερείπια. Ο Gilbert υποστηρίζει ότι το προσδόκιμο ζωής στη Γάζα έχει καταρρεύσει από τα περίπου 74 έτη στα 35, λόγω βίας, πείνας, ασθενειών και καταστροφής των υποδομών υγείας.
Παρά την εκεχειρία, οι παλαιστινιακές αρχές καταγράφουν περισσότερες από 1.450 παραβιάσεις μέχρι τον Ιανουάριο του 2026, με τουλάχιστον 529 επιπλέον νεκρούς και πάνω από 1.400 τραυματίες. Η υπόσχεση για ασφαλείς διαδρόμους εκκένωσης ασθενών αποδεικνύεται εξαιρετικά περιορισμένη: στις 26 Ιανουαρίου ο ΠΟΥ κατάφερε να μεταφέρει μόλις 24 παιδιά στην Ιορδανία, ενώ στις 2 Φεβρουαρίου επιτράπηκε η έξοδος μόνο πέντε βαριά ασθενών. Την ίδια στιγμή, περίπου 20.000 ασθενείς –μεταξύ τους 4.500 παιδιά– παραμένουν εγκλωβισμένοι, ενώ πάνω από 1.200 άνθρωποι έχουν πεθάνει αναμένοντας άδεια εξόδου για σωτήρια θεραπεία.
Συστηματικές επιθέσεις στην υγεία και η κρίση της διεθνούς τάξης
Ο Gilbert τονίζει ότι η κρίση δεν είναι αποτέλεσμα ανεπάρκειας των Παλαιστίνιων γιατρών, αλλά προϊόν 18 ετών αποκλεισμού και πάνω από δύο ετών συνεχούς βομβαρδισμού, συλλήψεων, βασανιστηρίων και στοχευμένων δολοφονιών υγειονομικών. Ο ΠΟΥ έχει καταγράψει περισσότερες από 1.800 επιθέσεις σε δομές και προσωπικό υγείας στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη από τον Οκτώβριο του 2023, με πάνω από 1.000 νεκρούς και σχεδόν 2.000 τραυματίες. Σε ορίζοντα δύο δεκαετιών, έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 3.254 επιθέσεις με περισσότερα από 4.200 θύματα ασθενείς και προσωπικό.
Η ανθρωπιστική κατάρρευση εντείνεται από τον περιορισμό της διεθνούς βοήθειας: τουλάχιστον 37 αναγνωρισμένες οργανώσεις, μεταξύ των οποίων οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα και το Νορβηγικό Συμβούλιο Προσφύγων, έχουν αποκλειστεί από τη Γάζα, ενώ η ισραηλινή Βουλή έχει εγκρίνει δυνατότητα διακοπής ρεύματος και νερού σε υπηρεσίες του ΟΗΕ. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με τον αρθρογράφο, είναι μια συνειδητή πολιτική ανθρωπιστικής κατάρρευσης και συλλογικής τιμωρίας.
Ο Gilbert συνδέει τις εξελίξεις με μια βαθύτερη κρίση της λεγόμενης «διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες», υποστηρίζοντας ότι η ατιμωρησία του Ισραήλ, με τη σταθερή στήριξη των ΗΠΑ και την αδράνεια ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, υπονομεύει τον ίδιο τον πυρήνα του διεθνούς δικαίου. Καταλήγει ότι η Γάζα συνιστά ένα από τα κεντρικά ηθικά τεστ της εποχής μας και ότι η ρίζα της υγειονομικής καταστροφής βρίσκεται στις δομικές συνθήκες κατοχής και απαρτχάιντ.
Σχόλιο 
: Η περιγραφή του Gilbert αναδεικνύει ότι η υγεία στη Γάζα δεν είναι παράπλευρη απώλεια, αλλά στρατηγικός στόχος: η αποδόμηση του συστήματος υγείας λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής θνησιμότητας και εργαλείο εξαναγκασμού. Για την Ευρώπη, η οποία οικοδόμησε την ηθική της ταυτότητα πάνω στο «ποτέ ξανά», η ανοχή σε μια τόσο τεκμηριωμένη επίθεση στο ιατρικό προσωπικό και στις ανθρωπιστικές δομές συνιστά βαθιά κρίση αξιοπιστίας και αξιών.
#Γάζα #Παλαιστίνη #Ισραήλ #Υγεία #ΑνθρωπιστικήΚρίση
