Λίγο πριν από την έναρξη της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, στο Βερολίνο κορυφώνεται η αγωνία για το αν η διατλαντική σχέση παραμένει βιώσιμη υπό τον Ντόναλντ Τραμπ. Η γερμανική πολιτική σκηνή αναζητά στρατηγική απέναντι σε μια όλο και πιο απρόβλεπτη Ουάσιγκτον, ενώ εσωτερικές αναταράξεις όπως τα σκάνδαλα της AfD περιπλέκουν το πολιτικό τοπίο.
Η επάνοδος του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο αναγκάζει το Βερολίνο και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες να ξαναγράψουν τα εγχειρίδια της διατλαντικής πολιτικής. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο κατεξοχήν χώρος όπου Ευρωπαίοι και Αμερικανοί επιχειρούν κάθε χρόνο να ευθυγραμμίσουν στρατηγικές σε άμυνα, Ουκρανία, ΝΑΤΟ και διεθνή τάξη. Φέτος, όμως, το ερώτημα είναι αν η σχέση είναι ακόμη επισκευάσιμη ή αν έχει ήδη υποστεί δομική βλάβη.
Η νέα αβεβαιότητα στις διατλαντικές σχέσεις
Στο podcast «Berlin Playbook» του Politico, ο Γκόρντον Ρεπίνσκι περιγράφει ένα κλίμα πρωτοφανούς καχυποψίας. Η ελπίδα για μια σταθερή, προβλέψιμη αμερικανική ηγεσία έχει εξασθενήσει, καθώς η Ουάσιγκτον εμφανίζεται πιο εσωστρεφής και λιγότερο πρόθυμη να αναλάβει τον ρόλο του «παγκόσμιου εγγυητή ασφάλειας». Η επιστροφή Τραμπ ενισχύει τους φόβους στην Ευρώπη για αιφνίδιες αλλαγές στάσης σε κρίσιμα ζητήματα, από τις εγγυήσεις του ΝΑΤΟ μέχρι τη στήριξη της Ουκρανίας.
Καθοριστικό ρόλο στη γερμανική προσέγγιση έχει ο Μετίν Χακβέρντι, βουλευτής του SPD και συντονιστής της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για τη διατλαντική συνεργασία. Σύντομα πριν από την έναρξη της Διάσκεψης, στο λεγόμενο «Kickoff» στο Βερολίνο, εξηγεί πώς το Βερολίνο προσπαθεί να διαχειριστεί έναν ολοένα και πιο δύσκολο εταίρο: τις ΗΠΑ υπό την ηγεσία Τραμπ. Στο επίκεντρο βρίσκεται η ανάγκη η Ευρώπη να εμφανιστεί με μεγαλύτερη συνοχή, ώστε να μην μπορεί να εργαλειοποιηθεί από την Ουάσιγκτον σε διμερή παζάρια.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη συμμετοχή του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Μάρκο Ρούμπιο στη Διάσκεψη του Μονάχου. Η παρουσία του θεωρείται βαρόμετρο για το πώς η νέα αμερικανική ηγεσία θα «μετρήσει» την Ευρώπη: ως στρατηγικό εταίρο ή ως δευτερεύον παίκτη σε έναν κόσμο όπου η Ουάσιγκτον εστιάζει όλο και περισσότερο στην Κίνα και τον Ινδο-Ειρηνικό.
Ευρωπαϊκή συνοχή και γερμανικές εσωτερικές ρωγμές
Ενώ το Βερολίνο επιχειρεί να στείλει μήνυμα ενότητας προς την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το εγχώριο πολιτικό σκηνικό εμφανίζει ρωγμές. Η ακροδεξιά AfD μπαίνει στην εκλογική χρονιά ήδη αποδυναμωμένη από αλλεπάλληλα σκάνδαλα. Όπως αναλύει η ρεπόρτερ του Politico, Πωλίνε φον Πετσολντ, σε αρκετά κρατίδια –με αιχμή τη Σαξονία-Άνχαλτ– καταγγελίες για νεποτισμό, κλειστούς εσωτερικούς κύκλους ισχύος και ανοιχτές εσωκομματικές συγκρούσεις απειλούν να εκτροχιάσουν τα σχέδια για θεαματικές εκλογικές επιδόσεις.
Η αποδυνάμωση της AfD έχει διπλή ανάγνωση για την ευρωπαϊκή σκηνή. Από τη μία, μειώνει την απειλή περαιτέρω ριζοσπαστικοποίησης της γερμανικής πολιτικής απέναντι στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ. Από την άλλη, αναδεικνύει πόσο ευάλωτα είναι τα παραδοσιακά κόμματα σε εσωτερικές πιέσεις και κοινωνική δυσαρέσκεια, σε μια περίοδο που απαιτείται σταθερότητα και στρατηγική ψυχραιμία απέναντι στις ανατροπές της αμερικανικής πολιτικής.
Το «Berlin Playbook» επιχειρεί έτσι να συνδέσει τα νήματα: τη μεγάλη εικόνα της γεωπολιτικής ανασφάλειας με τις μικρές, αλλά κρίσιμες, μετατοπίσεις στη γερμανική εσωτερική σκηνή. Σε ένα περιβάλλον όπου η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου λειτουργεί ως καθρέφτης των παγκόσμιων ισορροπιών, η Γερμανία καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για στενή διατλαντική συνεργασία και στην υποχρέωση να θωρακίσει πολιτικά το εσωτερικό της.
Σχόλιο 
: Η φετινή Διάσκεψη του Μονάχου λειτουργεί ως stress test όχι μόνο για τις διατλαντικές σχέσεις, αλλά και για την ικανότητα της Ευρώπης –και ειδικά της Γερμανίας– να αναλάβει μεγαλύτερο στρατηγικό βάρος σε έναν κόσμο όπου η αμερικανική αξιοπιστία αμφισβητείται. Η μάχη για ευρωπαϊκή συνοχή θα κριθεί τόσο στις αίθουσες του Μονάχου όσο και στα κομματικά επιτελεία στο Βερολίνο.
#Γερμανία #Μόναχο #Τραμπ #ΔιατλαντικέςΣχέσεις #AfD
