Σε ανοιχτή αμφισβήτηση του γαλλογερμανικού προγράμματος μαχητικού νέας γενιάς FCAS προχώρησε ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, αφήνοντας για πρώτη φορά σαφές ενδεχόμενο αποχώρησης της Γερμανίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι διαφορετικές στρατιωτικές ανάγκες Παρισιού και Βερολίνου, αλλά και χρόνια βιομηχανικά μπρα-ντε-φερ.
Νέο ρήγμα ανοίγει στον γαλλογερμανικό άξονα της ευρωπαϊκής άμυνας, καθώς ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς θέτει ανοιχτά υπό αμφισβήτηση τη συμμετοχή της Γερμανίας στο πρόγραμμα Future Combat Air System (FCAS), το φιλόδοξο σχέδιο για το μαχητικό αεροσκάφος νέας γενιάς της Ευρώπης.
Στρατηγικές διαφωνίες για τον πυρηνικό και ναυτικό ρόλο του νέου μαχητικού
Μιλώντας στο γερμανικό πολιτικό podcast «Machtwechsel», ο Μερτς υπογράμμισε ότι το πρόβλημα δεν είναι πολιτικό, αλλά αφορά τον ίδιο τον επιχειρησιακό σχεδιασμό του συστήματος. «Δεν πρόκειται για πολιτική διαμάχη. Έχουμε πραγματικό πρόβλημα στο προφίλ απαιτήσεων. Κι αν δεν το λύσουμε, δεν μπορούμε να διατηρήσουμε το πρόγραμμα», τόνισε χαρακτηριστικά.
Στον πυρήνα της διαφωνίας βρίσκεται ο ρόλος του μελλοντικού αεροσκάφους. Η Γαλλία απαιτεί ένα μαχητικό ικανό να φέρει πυρηνικά όπλα και να επιχειρεί από αεροπλανοφόρα, καθώς αυτά είναι κρίσιμα στοιχεία της γαλλικής στρατηγικής αποτροπής. Η Γερμανία, αντίθετα, δεν βλέπει προς το παρόν ανάγκη για τέτοιες δυνατότητες. «Οι Γάλλοι χρειάζονται πυρηνοφόρο και ικανό για επιχειρήσεις από αεροπλανοφόρο αεροσκάφος. Η Μπούντεσβερ δεν το χρειάζεται προς το παρόν», σημείωσε ο καγκελάριος.
Αυτό δημιουργεί ένα δομικό ερώτημα: θα υπάρξει ένα ενιαίο αεροσκάφος για όλους ή διαφορετικές εκδόσεις; Σύμφωνα με τον Μερτς, το Παρίσι επιδιώκει ένα μόνο τύπο, πλήρως προσαρμοσμένο στις δικές του προδιαγραφές – κάτι που, όπως είπε, «δεν είναι αυτό που χρειαζόμαστε».
Ανοιχτό το ενδεχόμενο εναλλακτικών συμπράξεων στην Ευρώπη
Ο Μερτς αποκάλυψε ότι συζητά με τον υπουργό Άμυνας Μπόρις Πιστόριους ακόμη και το κατά πόσο η Γερμανία θα χρειάζεται επανδρωμένο μαχητικό σε δύο δεκαετίες, υποδηλώνοντας στροφή προς drones και αυτόνομα συστήματα. Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι το Βερολίνο εξετάζει άλλες ευρωπαϊκές συνεργασίες: «Υπάρχουν κι άλλοι στην Ευρώπη, οι Ισπανοί ούτως ή άλλως, αλλά και άλλες χώρες που ενδιαφέρονται να μιλήσουν μαζί μας», είπε, επιμένοντας ότι δεν βλέπει πολιτική ρήξη με το Παρίσι.
Το FCAS προορίζεται να αντικαταστήσει τα Eurofighter της Γερμανίας και τα Rafale της Γαλλίας γύρω στο 2040, ως ένα «σύστημα συστημάτων» που θα συνδυάζει μαχητικό stealth, σμήνη drones και ψηφιακό «combat cloud». Ωστόσο, το πρόγραμμα έχει επανειλημμένα καθυστερήσει λόγω βιομηχανικών συγκρούσεων, κυρίως ανάμεσα στη γαλλική Dassault Aviation και την υποστηριζόμενη από το Βερολίνο Airbus, σχετικά με το ποιος θα έχει τον σχεδιαστικό έλεγχο του μαχητικού.
Αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές έχουν ήδη αναγνωρίσει ότι το κοινό μαχητικό ενδέχεται τελικά να μην υλοποιηθεί, ακόμη κι αν επιβιώσουν άλλα επιμέρους τεχνολογικά σκέλη του προγράμματος, όπως τα drones ή το ψηφιακό νέφος μάχης.
Σχόλιο
: Η δημόσια αμφισβήτηση του FCAS από τον Μερτς δείχνει ότι η ευρωπαϊκή «στρατηγική αυτονομία» σκοντάφτει όχι μόνο στη χρηματοδότηση αλλά και σε ασύμβατες εθνικές φιλοδοξίες και βιομηχανικά συμφέροντα. Αν το εμβληματικό αυτό πρόγραμμα καταλήξει σε διάσπαση, η Ευρώπη κινδυνεύει να μείνει με πολλαπλά, ακριβά και ασύνδετα συστήματα, ενισχύοντας τελικά την εξάρτηση από τις ΗΠΑ αντί να την περιορίσει.






