Η γερμανική κυβέρνηση ανοίγει επισήμως τη συζήτηση για απαγόρευση πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 14 ετών, με τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς να δηλώνει ότι βλέπει «με πολλή συμπάθεια» την πρόταση. Το Βερολίνο ευθυγραμμίζεται με ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό κύμα αυστηροποίησης των κανόνων για την ψηφιακή ζωή των ανηλίκων.
Η Γερμανία βρίσκεται ένα βήμα πριν από μια ριζική τομή στην ψηφιακή πολιτική για τους ανηλίκους, καθώς η πολιτική συζήτηση τείνει υπέρ μιας νομοθετικής απαγόρευσης της πρόσβασης σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 14 ετών. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε σε podcast ότι έχει «πολλή συμπάθεια» για πρόταση του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), η οποία προβλέπει καθολική απαγόρευση χρήσης social media από αυτή την ηλικιακή ομάδα.
Πολιτική σύγκλιση στο Βερολίνο για τα όρια στα social media
Παρότι ο Μερτς υπογράμμισε πως είναι «πολύ, πολύ, πολύ επιφυλακτικός» απέναντι σε νομικές απαγορεύσεις αυτού του τύπου, αναγνώρισε ότι οι συνέπειες της παραπληροφόρησης, των εικόνων που παράγονται με τεχνητή νοημοσύνη και η δυναμική πλατφορμών όπως το TikTok καθιστούν το ζήτημα πιο επείγον. Κατά τον ίδιο, η προστασία των παιδιών στο σχολικό περιβάλλον «πρέπει να έρθει πρώτη», απορρίπτοντας το επιχείρημα ότι η πρώιμη εξοικείωση με τα ψηφιακά εργαλεία είναι απαραίτητη. Χαρακτηριστικά ανέφερε ότι, αν ίσχυε αυτό, «θα έπρεπε να σερβίρουμε και αλκοόλ στο δημοτικό για να συνηθίσουν».
Στη Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) του Μερτς, βασικά στελέχη όπως ο επικεφαλής της καγκελαρίας Τόρστεν Φράι στηρίζουν επίσης την ιδέα της απαγόρευσης, η οποία συζητείται σε κομματικό συνέδριο στη Στουτγάρδη. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι Πράσινοι, καθώς και η αριστερή συμμαχία της Ζάρα Βάγκενκνεχτ, που ζητούν αυστηρά ηλικιακά όρια. Μοναδική μεγάλη πολιτική δύναμη που αντιτίθεται ανοικτά είναι η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD), η οποία καταγγέλλει ότι η πρωτοβουλία σχετίζεται περισσότερο με κρατικό έλεγχο παρά με την προστασία των παιδιών.
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει ορίσει επιτροπή ειδικών, η οποία αναμένεται να υποβάλει τις συστάσεις της πριν από το καλοκαίρι, γεγονός που δείχνει ότι το ζήτημα μπορεί να μετατραπεί σε συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση εντός του 2026.
Ευρωπαϊκό κύμα ρυθμίσεων και η ελληνική διάσταση
Η γερμανική συζήτηση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό ρεύμα αυστηροποίησης των όρων πρόσβασης των ανηλίκων στα social media. Η Γαλλία και η Δανία έχουν ήδη θεσπίσει νόμους που απαγορεύουν τη χρήση κάτω από συγκεκριμένες ηλικίες, ενώ στην Ισπανία ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε πρόσφατα απαγόρευση για τους κάτω των 16 ετών. Παράλληλα, πολλές άλλες χώρες της ΕΕ επεξεργάζονται αντίστοιχες ρυθμίσεις.
Χώρες όπως η Ελλάδα έχουν πιέσει για κοινή ευρωπαϊκή γραμμή, με αποτέλεσμα η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να συγκροτήσει ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων που θα εισηγηθεί μέτρα σε επίπεδο ΕΕ. Αυτό δείχνει ότι η συζήτηση ξεπερνά τα εθνικά σύνορα και αγγίζει τον πυρήνα της ψηφιακής στρατηγικής της Ένωσης.
Την ίδια στιγμή, οργανώσεις για τα δικαιώματα του παιδιού και της ιδιωτικότητας προειδοποιούν ότι οι γενικές απαγορεύσεις μπορεί να αποδειχθούν αναποτελεσματικές: αφενός δεν εγγυώνται ότι τα παιδιά θα μείνουν πραγματικά εκτός πλατφορμών, αφετέρου ενδέχεται να τα στερήσουν από δικαιώματα πρόσβασης στην πληροφορία και συμμετοχής στη δημόσια σφαίρα. Επιπλέον, τονίζουν ότι για να εφαρμοστούν τέτοιοι νόμοι, τα κράτη και οι πλατφόρμες θα χρειαστεί να ενισχύσουν δραστικά τους ελέγχους ταυτοποίησης, με κίνδυνο γενικευμένης υποχώρησης της ιδιωτικότητας για ολόκληρο τον πληθυσμό.
Σχόλιο 
: Η Γερμανία δοκιμάζει να ισορροπήσει ανάμεσα στην επιτακτική ανάγκη προστασίας της παιδικής ψυχικής υγείας και στον κίνδυνο δημιουργίας ενός νέου, ψηφιακού καθεστώτος επιτήρησης. Η τελική λύση δύσκολα θα είναι μια απλή απαγόρευση· μάλλον θα απαιτήσει συνδυασμό αυστηρής ρύθμισης των ίδιων των πλατφορμών, επενδύσεων στην παιδεία των χρηστών και έξυπνων, αναλογικών μηχανισμών επαλήθευσης ηλικίας, ώστε να μη θυσιαστεί η ιδιωτικότητα στον βωμό της ασφάλειας.
#Γερμανία #SocialMedia #Παιδιά #ΠροστασίαΑνηλίκων #ΕΕ
