Ρώσοι και Ουκρανοί διαπραγματευτές ξεκίνησαν νέες συνομιλίες στη Γενεύη με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, σε μια ακόμη προσπάθεια τερματισμού του τετραετούς πολέμου. Οι επαφές διεξάγονται λίγες ώρες μετά από νέο κύμα μακράς εμβέλειας πληγμάτων και από τις δύο πλευρές, γεγονός που υπογραμμίζει την εύθραυστη φύση της διαδικασίας.
Ρώσοι και Ουκρανοί διαπραγματευτές συναντώνται εκ νέου στη Γενεύη, σε συνομιλίες που έχουν οργανωθεί και μεσολαβηθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο την εξεύρεση πολιτικής λύσης στον πόλεμο που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Οι συνομιλίες αυτές έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά προηγούμενων γύρων που δεν κατέληξαν σε ουσιαστικό αποτέλεσμα.
ΗΠΑ ως διαμεσολαβητής και ο ρόλος Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί να εμφανιστεί ως κεντρικός ειρηνοποιός στη σύγκρουση, επενδύοντας πολιτικό κεφάλαιο στην εικόνα του ως ηγέτη που μπορεί να φέρει τις δύο πλευρές στο τραπέζι. Η Ουάσινγκτον έχει αναλάβει τον ρόλο του βασικού μεσολαβητή, φιλοδοξώντας να διαμορφώσει τις παραμέτρους μιας ενδεχόμενης συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός ή ενός ευρύτερου πλαισίου ασφαλείας για την περιοχή.
Ωστόσο, όπως υπενθυμίζει και η εμπειρία των προηγούμενων γύρων συνομιλιών υπό την αιγίδα του Λευκού Οίκου, η απόσταση μεταξύ Μόσχας και Κιέβου παραμένει μεγάλη. Ζητήματα όπως το καθεστώς των κατεχόμενων εδαφών, οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας αποτελούν σκληρούς κόμβους που δυσκολεύουν οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδο.
Συνομιλίες εν μέσω κλιμάκωσης στο πεδίο
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι οι διαπραγματεύσεις ξεκινούν λίγες μόλις ώρες μετά από νέο κύμα μακράς εμβέλειας πληγμάτων και από τις δύο πλευρές. Η ταυτόχρονη κλιμάκωση στο στρατιωτικό μέτωπο και η προσπάθεια διπλωματικής αποκλιμάκωσης αναδεικνύουν την αντίφαση που χαρακτηρίζει τον πόλεμο: καμία πλευρά δεν θέλει να εμφανιστεί αδύναμη στο πεδίο, την ώρα που κάθεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η επιλογή της Γενεύης ως ουδέτερου εδάφους αντανακλά την προσπάθεια να διασφαλιστεί ένα περιβάλλον όσο το δυνατόν πιο απομακρυσμένο από τις άμεσες πιέσεις του μετώπου, αλλά και από τη συμβολική φόρτιση που θα είχαν άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Παρ’ όλα αυτά, η ουσία θα κριθεί από τη βούληση των δύο πλευρών να συζητήσουν όχι μόνο τα άμεσα στρατιωτικά ζητήματα, αλλά και το μεσοπρόθεσμο πλαίσιο ασφάλειας στην ευρωπαϊκή ήπειρο.
Προοπτικές και περιορισμοί της διαδικασίας
Μετά από τέσσερα χρόνια σύγκρουσης, οι κοινωνίες σε Ρωσία και Ουκρανία έχουν υποστεί τεράστιο ανθρώπινο και οικονομικό κόστος, ενώ η Ευρώπη αντιμετωπίζει διαρκείς ενεργειακές, γεωπολιτικές και αμυντικές αναταράξεις. Παρ’ όλα αυτά, οι μέχρι τώρα αποτυχημένες προσπάθειες δείχνουν ότι η μετάβαση από το πεδίο της μάχης στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης είναι μακρά και γεμάτη παγίδες.
Η αμερικανική διαμεσολάβηση μπορεί να προσφέρει πλαίσιο, πίεση και κίνητρα, δεν μπορεί όμως να υποκαταστήσει την πολιτική βούληση Μόσχας και Κιέβου να προχωρήσουν σε επώδυνους συμβιβασμούς. Εάν οι σημερινές συνομιλίες περιοριστούν σε τακτικές κινήσεις εντυπώσεων, χωρίς ουσιαστική διάθεση παραχωρήσεων, είναι πιθανό να προστεθούν απλώς σε έναν μακρύ κατάλογο χαμένων ευκαιριών.
Σχόλιο 
: Η νέα προσπάθεια στη Γενεύη δείχνει ότι, παρά την κλιμάκωση στο πεδίο, κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει τη διπλωματική οδό. Όμως, χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου και από τις δύο πλευρές, ο κίνδυνος οι συνομιλίες να λειτουργήσουν περισσότερο ως εργαλείο εσωτερικής και διεθνούς εικόνας παρά ως πραγματικό μονοπάτι προς την ειρήνη παραμένει εξαιρετικά υψηλός.
#Ρωσία #Ουκρανία #ΗΠΑ #διαπραγματεύσεις #Γενεύη #πόλεμος
