Η Κριστίν Λαγκάρντ φέρεται να ετοιμάζεται να αποχωρήσει πρόωρα από την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ανοίγοντας μια κρίσιμη μάχη διαδοχής στη Φρανκφούρτη. Η αλλαγή ηγεσίας έρχεται σε μια στιγμή αυξημένης αβεβαιότητας για τον πληθωρισμό, την πορεία των επιτοκίων και την αντοχή της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η πληροφορία ότι η Κριστίν Λαγκάρντ προτίθεται να αποχωρήσει νωρίτερα από το προβλεπόμενο από την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) σηματοδοτεί μια καμπή για την ευρωζώνη. Η Λαγκάρντ, που ανέλαβε τα ηνία της ΕΚΤ σε μια περίοδο εξαιρετικά χαμηλών επιτοκίων και στη συνέχεια κλήθηκε να διαχειριστεί την εκτόξευση του πληθωρισμού, αφήνει πίσω της ένα σύνθετο τοπίο νομισματικής πολιτικής.
Μια θητεία σε περιβάλλον διαδοχικών κρίσεων
Η προεδρία της Λαγκάρντ χαρακτηρίστηκε από αλλεπάλληλες κρίσεις: την πανδημία, τις ενεργειακές αναταράξεις, τον πόλεμο στην Ουκρανία και την απότομη άνοδο του πληθωρισμού. Υπό την ηγεσία της, η ΕΚΤ πέρασε από μια φάση ιστορικά αρνητικών επιτοκίων σε μια επιθετική σύσφιξη, με συνεχείς αυξήσεις επιτοκίων για να αναχαιτίσει τον πληθωρισμό. Παράλληλα, διατήρησε ισχυρά προγράμματα αγοράς ομολόγων ώστε να αποτραπεί χρηματοπιστωτικός κατακερματισμός στην ευρωζώνη.
Η Λαγκάρντ διαφοροποιήθηκε από τον προκάτοχό της, Μάριο Ντράγκι, προβάλλοντας περισσότερο τον ρόλο της επικοινωνίας και της «καθοδήγησης προσδοκιών» παρά τις θεαματικές παρεμβάσεις. Ωστόσο, δέχθηκε κριτική για ορισμένες αρχικές δηλώσεις στην αρχή της πανδημίας και αργότερα για την εκτίμηση ότι ο πληθωρισμός θα ήταν «παροδικός», κάτι που αποδείχθηκε υπερβολικά αισιόδοξο.
Η μάχη διαδοχής και οι επιπτώσεις για τις αγορές
Η πρόωρη αποχώρηση ανοίγει άμεσα το ζήτημα της διαδοχής στη Φρανκφούρτη. Η επιλογή του νέου προέδρου της ΕΚΤ δεν είναι μόνο τεχνική, αλλά βαθιά πολιτική, καθώς απαιτεί ισορροπία μεταξύ βόρειων και νότιων χωρών, «γερακιών» και «περιστεριών» της νομισματικής πολιτικής. Οι αγορές θα αναζητήσουν γρήγορα ενδείξεις για το αν ο διάδοχος θα είναι πιο αυστηρός απέναντι στον πληθωρισμό ή πιο ανεκτικός υπέρ της ανάπτυξης και της απασχόλησης.
Η αλλαγή ηγεσίας έρχεται σε μια στιγμή που η ΕΚΤ καλείται να αποφασίσει τον ρυθμό και το βάθος των μελλοντικών μειώσεων επιτοκίων, καθώς ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται αλλά η ανάπτυξη παραμένει ασθενής. Για τις χώρες του Νότου, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, η στάση της νέας ηγεσίας θα είναι κρίσιμη για το κόστος δανεισμού δημοσίου και επιχειρήσεων, αλλά και για τη βιωσιμότητα του χρέους.
Προκλήσεις για την επόμενη ημέρα της ΕΚΤ
Ο επόμενος πρόεδρος θα κληθεί να διαχειριστεί ένα ισολογισμό ΕΚΤ διογκωμένο από χρόνια ποσοτικής χαλάρωσης, την ανάγκη για πράσινη μετάβαση και τη συζήτηση γύρω από τον ρόλο της κεντρικής τράπεζας σε μια Ευρώπη με μεγάλες δημοσιονομικές ανισορροπίες. Παράλληλα, η ΕΚΤ πρέπει να ενισχύσει την αξιοπιστία της μετά την περίοδο υψηλού πληθωρισμού, χωρίς να στραγγαλίσει την οικονομική δραστηριότητα.
Για την Αθήνα, η σταθερότητα της νομισματικής πολιτικής και η αποφυγή απότομων κινήσεων είναι κρίσιμες, καθώς η ελληνική οικονομία παραμένει ευάλωτη στις διακυμάνσεις των αγορών και στο κόστος χρήματος. Η επιλογή του διαδόχου της Λαγκάρντ θα αποτελέσει έτσι έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς σταθμούς των επόμενων μηνών.
Σχόλιο 
: Η πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ αφαιρεί από την ευρωζώνη έναν προβλέψιμο –έστω και συχνά αμφισβητούμενο– «πιλότο» σε μια περίοδο ευθραυστότητας. Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι το πρόσωπο, αλλά αν η νέα ηγεσία θα μπορέσει να συνδυάσει αξιοπιστία κατά του πληθωρισμού με ευελιξία απέναντι στον κίνδυνο ύφεσης, χωρίς να επαναφέρει τον φόβο κρίσης χρέους στην περιφέρεια.
#ΕΚΤ #Λαγκάρντ #ευρωζώνη #επιτόκια
