Οι πρόσφατες ενεργειακές συμφωνίες Ελλάδας-ΗΠΑ και η αναβίωση του σχήματος 3+1 βρέθηκαν στο επίκεντρο επαφών Παπασταύρου με ισχυρή αντιπροσωπεία του Κογκρέσου. Η Αθήνα προβάλλει ρόλο κεντρικού κόμβου LNG και φυσικού αερίου στη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της Ευρώπης.
Η επίσκεψη πολυμελούς αντιπροσωπείας του Κογκρέσου των ΗΠΑ στην Αθήνα, υπό τον γερουσιαστή Jerry Moran, ανέδειξε τον αναβαθμισμένο στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στον ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης και της Ανατολικής Μεσογείου. Στη συνάντηση με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου επιβεβαιώθηκε το «εξαιρετικό επίπεδο» των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, με έμφαση στην ενέργεια και τις επενδύσεις.
Στην αμερικανική αποστολή συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, οι γερουσιαστές Kirsten Gillibrand, John Barrasso (επικεφαλής της πλειοψηφίας και δεύτερος σε ιεραρχία Ρεπουμπλικανός στη Γερουσία), John Boozman, Deb Fischer, Gary Peters, καθώς και η πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Kimberly Guilfoyle. Η σύνθεση υπογραμμίζει ότι η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει την ενεργειακή συνεργασία με την Αθήνα ως ζήτημα υψηλής στρατηγικής προτεραιότητας.
Οι 3+1 συμφωνίες και ο ρόλος της Ελλάδας
Ο Σταύρος Παπασταύρου παρουσίασε αναλυτικά τις τρεις συν μία ενεργειακές συμφωνίες που έχουν συναφθεί τους τελευταίους μήνες με αμερικανικά συμφέροντα. Πρώτον, τη συμφωνία της κοινοπραξίας Chevron – HELLENiQ ENERGY, η οποία σηματοδοτεί βαθύτερη εμπλοκή ενός ενεργειακού κολοσσού των ΗΠΑ στην ελληνική αγορά υδρογονανθράκων και υποδομών.
Δεύτερον, τη συνεργασία της ExxonMobil με την HELLENiQ ENERGY και την Energean, που ενισχύει το αποτύπωμα των ΗΠΑ στην έρευνα και παραγωγή στην ευρύτερη περιοχή. Τρίτον, τη συμφωνία προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μεταξύ της Atlantic See – εταιρείας που ίδρυσαν ο όμιλος Άκτωρ (60%) και η ΔΕΠΑ Εμπορίας (40%) – και της αμερικανικής Venture Global Inc., η οποία ενισχύει τη ροή αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη μέσω ελληνικών υποδομών.
Η «+1» διάσταση αφορά την πολιτική και θεσμική αναβάθμιση αυτού του πλέγματος συνεργασιών, καθώς η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κρίσιμη ευρωπαϊκή πύλη LNG, σε ραχοκοκαλιά του άξονα Νότου–Βορρά μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, σε κόμβο διαφοροποίησης πηγών ενέργειας που συνδυάζει LNG, ΑΠΕ και ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αλλά και σε περιφερειακό κέντρο αναδιανομής φυσικού αερίου.
Αναβίωση του σχήματος 3+1 και γεωπολιτικές προεκτάσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έδειξαν οι Αμερικανοί γερουσιαστές για την αναβίωση του σχήματος 3+1 (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και ΗΠΑ). Ο υπουργός υπενθύμισε ότι η πρόσφατη Κοινή Δήλωση της Υπουργικής Συνόδου Ενέργειας 3+1, που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα τον Νοέμβριο του 2025 με τη συμμετοχή των ΗΠΑ, συνιστά σαφή δέσμευση για προώθηση της ενεργειακής ασφάλειας και συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με τον Σταύρο Παπασταύρου, η συνεργασία αυτή έχει για τις Ηνωμένες Πολιτείες στρατηγική σημασία: επεκτείνει την πρόσβαση της αμερικανικής βιομηχανίας στο ευρωπαϊκό LNG market, περιορίζει την ενεργειακή μόχλευση της Ρωσίας, ενισχύει τις διατλαντικές αλυσίδες εφοδιασμού και στηρίζει την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας και της ευρύτερης περιοχής. Παράλληλα, συνδέει τον αξιόπιστο ενεργειακό εφοδιασμό με την τεχνολογική ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, σε μια περίοδο που η ενεργειακή ασφάλεια και η βιομηχανική πολιτική τείνουν να συγχωνευθούν.
Για την Ελλάδα, το στοίχημα είναι διττό: αφενός η κεφαλαιοποίηση της γεωγραφικής της θέσης σε σταθερό, μακροπρόθεσμο οικονομικό όφελος και επενδύσεις, αφετέρου η αποφυγή υπερεξάρτησης από ένα μόνο ενεργειακό καύσιμο ή εταίρο, σε μια εποχή ταχείας πράσινης μετάβασης.
Σχόλιο 
: Η συνάντηση δεν είναι απλώς εθιμοτυπική. Σηματοδοτεί ότι η Ουάσιγκτον «κλειδώνει» την Ελλάδα ως βασικό ενεργειακό διάδρομο προς την Ευρώπη, αξιοποιώντας LNG και περιφερειακές συνεργασίες 3+1. Για την Αθήνα, το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι να μετατρέψει τις πολιτικές δηλώσεις και τις εταιρικές συμφωνίες σε απτές επενδύσεις υποδομών, με σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο και ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια εφοδιασμού και τους στόχους απανθρακοποίησης.
#ενέργεια #ΗΠΑ #Ελλάδα #LNG #EastMed #διπλωματία
