Οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις στο έδαφος του Ιράν επανέφεραν στο προσκήνιο τον κίνδυνο αποκλεισμού του Στενού του Χορμούζ, του κρίσιμου πετρελαϊκού κόμβου. Οι αγορές και οι εξαγωγείς της Ασίας παρακολουθούν στενά τυχόν διαταραχές στις ροές πετρελαίου.
Η πρόσφατη στρατιωτική δράση κατά στόχων στο Ιράν έχει αυξήσει την ανησυχία για ενδεχόμενη διακοπή διέλευσης πετρελαίου μέσω του Στενού του Χορμούζ, ενός από τους πλέον ευαίσθητους κόμβους της παγκόσμιας ενεργειακής αλυσίδας. Το στενό συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ημερήσιας ροής πετρελαίου.
Γιατί το Στενό του Χορμούζ έχει κρίσιμη σημασία
Στο στενότερό του σημείο το πέρασμα είναι ελάχιστο —περίπου 33 χλμ.— και οι μήτρες πλοήγησης πολύ στενές. Μεγάλο μέρος της παραγωγής χωρών του ΟΠΕΚ, όπως η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Ιράκ, εξάγεται μέσω αυτού του διαύλου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, περίπου 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως κινούνται διαμέσου του στενού, με την Ασία (Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία, Νότια Κορέα) να αποτελεί τον κύριο προορισμό.
Πιθανοί επιπτώσεις στην αγορά και την εφοδιαστική
Ένας μακρόχρονος αποκλεισμός ή ακόμη και εκτεταμένες διαταραχές θα μπορούσαν να προκαλέσουν απότομη άνοδο στις διεθνείς τιμές του αργού και εκτεταμένα προβλήματα εφοδιασμού, ειδικά για εισαγωγείς της Ασίας. Οι αγορές ήδη τιμολογούν γεωπολιτικό ρίσκο: σε πρόσφατες συνεδριάσεις κατεγράφησαν ανοδικές κινήσεις στις τιμές Brent και WTI, αντανακλώντας την προσδοκία ότι κάθε νέα κλιμάκωση μπορεί να επιβαρύνει τη ροή πετρελαίου.
Διπλωματικές και στρατιωτικές παράμετροι
Ιράν και διεθνείς δυνάμεις έχουν, κατά καιρούς, επιχειρήσει να αποφεύγουν πλήρη αποκλεισμό, καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν και αυτο-επιζήμιο για το ίδιο το Ιράν, που εξάγει επίσης μέσω του στενού. Παράλληλα, οι χώρες του Κόλπου έχουν επενδύσει σε εναλλακτικές υποδομές (αγωγοί, τερματικά εκτός Περσικού Κόλπου) που θα μπορούσαν να μειώσουν το πλήγμα, αλλά η δυνατότητα παράκαμψης είναι περιορισμένη και δεν απορροφά μαζικά τις ροές.
Σχόλιο
: Η παγκόσμια αγορά ενέργειας παραμένει ευάλωτη σε γεωπολιτικές αναταράξεις. Βραχυπρόθεσμα οι τιμές θα ανταποκρίνονται σε κάθε νέο επεισόδιο, ενώ μεσοπρόθεσμα κρίσιμη είναι η επένδυση σε διαφοροποίηση δρομολογίων και αποθεματικών, ώστε οι οικονομίες να μειώσουν την εξάρτηση από ένα μόνο θαλάσσιο πέρασμα.






