Χιλιάδες απολύσεις σε μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες αποδίδονται στην τεχνητή νοημοσύνη, χωρίς όμως οι επιχειρήσεις να διαθέτουν ώριμες εφαρμογές που αντικαθιστούν πράγματι τις θέσεις εργασίας. Αναλυτές προειδοποιούν για φαινόμενο «AI-washing», με την ΤΝ να χρησιμοποιείται ως επικοινωνιακό άλλοθι για καθαρά οικονομικές περικοπές.
Η εκρηκτική άνοδος της τεχνητής νοημοσύνης συνοδεύεται από ένα νέο, ανησυχητικό φαινόμενο στην αγορά εργασίας: όλο και περισσότερες εταιρείες επικαλούνται την ΤΝ ως αιτία για μαζικές απολύσεις, χωρίς να είναι σαφές αν πράγματι η τεχνολογία αντικαθιστά τους εργαζόμενους ή αν λειτουργεί ως βολικό πρόσχημα για ευρύτερα προβλήματα.
50.000 απολύσεις με «υπογραφή» AI αλλά χωρίς ώριμες εφαρμογές
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ανάλυση, πάνω από 50.000 απολύσεις μέσα στο 2025 αποδόθηκαν επισήμως στην τεχνητή νοημοσύνη. Μεταξύ των εταιρειών που συνέδεσαν τις περικοπές προσωπικού με την ΤΝ συγκαταλέγονται μεγάλα ονόματα της τεχνολογίας, όπως η Amazon και η Pinterest, οι οποίες υποστήριξαν ότι επανασχεδιάζουν τις δομές τους ενόψει της αυτοματοποίησης.
Ωστόσο, έκθεση της Forrester που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο θέτει σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο αυτές οι απολύσεις σχετίζονται πραγματικά με λειτουργικές εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά: «Πολλές εταιρείες που ανακοινώνουν απολύσεις λόγω AI δεν διαθέτουν ώριμες, ελεγμένες εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης έτοιμες να καλύψουν αυτούς τους ρόλους, γεγονός που αναδεικνύει μια τάση “AI‑washing” – την απόδοση οικονομικά υποκινούμενων περικοπών σε μελλοντική υλοποίηση AI».
Με άλλα λόγια, η ΤΝ εμφανίζεται συχνά ως εξήγηση για ένα κύμα αναδιαρθρώσεων που μπορεί να οφείλεται σε κλασικούς επιχειρηματικούς λόγους: υπερπροσλήψεις κατά την περίοδο της πανδημίας, λάθος στρατηγικές, επιβράδυνση της ζήτησης ή ανάγκη βελτίωσης των περιθωρίων κέρδους.
Επικοινωνιακό αφήγημα για επενδυτές αντί για παραδοχή αποτυχίας
Η Μόλι Κίντερ, ανώτερη ερευνήτρια στο Brookings Institute, επισημαίνει ότι η επίκληση της τεχνητής νοημοσύνης προσφέρει στις διοικήσεις ένα ιδιαίτερα ελκυστικό αφήγημα προς τις αγορές και τους επενδυτές. Όπως τονίζει, το να δηλώσει μια εταιρεία ότι οι περικοπές οφείλονται στην ΤΝ αποτελεί «πολύ φιλικό μήνυμα προς τους επενδυτές», ιδίως όταν η εναλλακτική θα ήταν να παραδεχθεί: «Η επιχείρηση νοσεί».
Σε ένα περιβάλλον όπου οι αγορές επιβραβεύουν κάθε τι που συνδέεται με τεχνητή νοημοσύνη, η αναφορά σε AI δίνει την εντύπωση ότι η εταιρεία εκσυγχρονίζεται, αυξάνει την αποδοτικότητα και προετοιμάζεται για το μέλλον. Παράλληλα, μεταθέτει τη συζήτηση από πιθανές διοικητικές αστοχίες ή λανθασμένες επενδύσεις σε μια «αναπόφευκτη» τεχνολογική εξέλιξη, μειώνοντας την πίεση προς τα ανώτατα στελέχη.
Το φαινόμενο «AI‑washing» έχει όμως και κοινωνική διάσταση: αν η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται ως γενικό άλλοθι για απολύσεις που δεν σχετίζονται άμεσα με την αυτοματοποίηση, τότε στρεβλώνεται η δημόσια συζήτηση για τον πραγματικό αντίκτυπο της ΤΝ στην απασχόληση και καθίσταται δυσκολότερος ο σχεδιασμός στοχευμένων πολιτικών για την προστασία και επανακατάρτιση των εργαζομένων.
Σχόλιο 
: Η συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να γίνεται με όρους επικοινωνιακού μάρκετινγκ. Όταν η ΤΝ γίνεται «ομπρέλα» για κάθε είδους αναδιάρθρωση, οι επενδυτές παραπλανούνται, οι εργαζόμενοι γίνονται εύκολες «παράπλευρες απώλειες» και η κοινωνία χάνει την ευκαιρία να οργανώσει μια ρεαλιστική στρατηγική προσαρμογής στην ψηφιακή μετάβαση. Οι ρυθμιστικές αρχές και οι αγορές θα πρέπει να αντιμετωπίσουν το AI‑washing με την ίδια αυστηρότητα που έδειξαν στο παρελθόν απέναντι στο greenwashing.
#τεχνητή_νοημοσύνη #AIwashing #απολύσεις #αγορά_εργασίας
