Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να καταργήσει το Βραβείο Ευρωπαίου Πολίτη, εξοικονομώντας περίπου 200.000 ευρώ ετησίως από τον προϋπολογισμό επικοινωνίας. Η κίνηση εντάσσεται σε ευρύτερη αναδιάρθρωση του τμήματος επικοινωνίας, με αιχμή την περιορισμένη απήχηση και τους κινδύνους για τη φήμη του θεσμού.
Το Προεδρείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με επικεφαλής την πρόεδρο Ρομπέρτα Μέτσολα και τους 14 αντιπροέδρους, έλαβε την απόφαση να τερματίσει οριστικά το Βραβείο Ευρωπαίου Πολίτη, ένα θεσμό που λειτουργούσε από το 2008 με στόχο την ανάδειξη πολιτών και συλλογικών πρωτοβουλιών που προωθούν τη συνεργασία στην Ευρώπη και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το βραβείο, που κάθε χρόνο τιμούσε περίπου 50 έργα πολιτών, είχε ήδη «παγώσει» το 2024 λόγω των ευρωεκλογών. Η συνεδρίαση του Προεδρείου το βράδυ της Δευτέρας σφράγισε την οριστική του κατάργηση, στο πλαίσιο μέτρων εξοικονόμησης πόρων.
Περιορισμένη απήχηση και αμφίβολο επικοινωνιακό όφελος
Σε εσωτερικό σημείωμα που υπογράφει ο γενικός γραμματέας του Ευρωκοινοβουλίου, Αλεσάντρο Κιοκέτι, και το οποίο επικαλείται το Politico, επισημαίνεται ότι, παρά τις «σημαντικές επενδύσεις» και τις επανειλημμένες αλλαγές στους κανόνες λειτουργίας του θεσμού, το βραβείο αποδείχθηκε «πολύπλοκη και ιδιαίτερα απαιτητική σε πόρους διαδικασία» με «ελάχιστα αποτελέσματα ως προς την απήχηση».
Σύμφωνα με το ίδιο σημείωμα, η εμπειρία έδειξε ότι τα βραβευμένα έργα δεν κατάφεραν να προσελκύσουν επαρκή προσοχή σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Αυτό, με τη σειρά του, περιόρισε σημαντικά τη συμβολή του βραβείου στην ενίσχυση της ορατότητας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε ευρύτερη κλίμακα, συμπεριλαμβανομένης της «αμελητέας μετρήσιμης επίδρασης στα μέσα ενημέρωσης».
Οικονομία 200.000 ευρώ και ανησυχίες για τη φήμη
Η κατάργηση του Βραβείου Ευρωπαίου Πολίτη αναμένεται να εξοικονομήσει περίπου 200.000 ευρώ ετησίως, ποσό που προέρχεται κυρίως από τον προϋπολογισμό επικοινωνίας του Κοινοβουλίου. Τα χρήματα, σύμφωνα με το σημείωμα, θα κατευθυνθούν σε «πιο αποδοτικές ως προς το κόστος» δράσεις, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται ποιες ακριβώς πρωτοβουλίες θα ενισχυθούν.
Πέραν του οικονομικού σκέλους, ο Κιοκέτι επισημαίνει ότι το βραβείο δημιουργούσε κατά διαστήματα και ζητήματα φήμης για το Κοινοβούλιο. Συγκεκριμένα, γίνεται λόγος για αντιλήψεις περί πολιτικής επιρροής σε ορισμένες υποψηφιότητες, για ηθικά ζητήματα αλλά και για καταγγελίες περί παραπτωμάτων που αφορούσαν ορισμένους βραβευθέντες.
Μέρος ευρύτερης περικοπής στον προϋπολογισμό επικοινωνίας
Η απόφαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη διαδικασία αναδιάρθρωσης και περικοπών που έχει δρομολογήσει η γενική γραμματεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με στόχο τον περιορισμό του προϋπολογισμού επικοινωνίας, ο οποίος ανέρχεται σε 127 εκατ. ευρώ. Ήδη από τον Ιούνιο είχε γίνει γνωστό ότι εξετάζονται παρεμβάσεις για τη μείωση δαπανών και την ανακατεύθυνση πόρων σε δράσεις με μεγαλύτερη μετρήσιμη αποτελεσματικότητα.
Η κατάργηση ενός συμβολικού, αλλά επικοινωνιακά ασθενικού, θεσμού όπως το Βραβείο Ευρωπαίου Πολίτη, καταδεικνύει την αυξανόμενη πίεση προς τα ευρωπαϊκά όργανα να δικαιολογούν κάθε ευρώ που δαπανούν για την προβολή τους, ειδικά σε μια περίοδο αυξημένου ευρωσκεπτικισμού και κριτικής για «σπατάλες» στις Βρυξέλλες και το Στρασβούργο.
Σχόλιο 
: Η εξοικονόμηση 200.000 ευρώ είναι μικρή σε σχέση με τον συνολικό προϋπολογισμό επικοινωνίας των 127 εκατ. ευρώ, αλλά η πολιτική της σημειολογία είναι μεγάλη: το Ευρωκοινοβούλιο θυσιάζει έναν θεσμό συμμετοχικής αναγνώρισης πολιτών για να δείξει δημοσιονομική πειθαρχία και να περιορίσει κινδύνους για τη φήμη του. Το ερώτημα είναι αν η αποσύνδεση από τέτοιου τύπου βραβεία αποδυναμώνει ακόμη περισσότερο τον ήδη εύθραυστο δεσμό των ευρωπαϊκών θεσμών με την κοινωνία των πολιτών.
#ΕυρωπαϊκόΚοινοβούλιο #ΒραβείοΕυρωπαίουΠολίτη #ΠροϋπολογισμόςΕΕ
