Σήμα κινδύνου αλλά και ευκαιρίας για μια «νέα αρχή» στον κλάδο των ευρωπαϊκών μετάλλων εκπέμπει ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, με αφορμή το rebranding της Eurometaux σε European Metals. Ο πρόεδρος της Metlen και της European Metals συνδέει ευθέως την στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης με την επιβίωση της δικής της μεταλλουργικής βιομηχανίας.
Η μετονομασία της Eurometaux σε European Metals λειτουργεί ως αφορμή για μια ευρύτερη πολιτικοοικονομική παρέμβαση του Ευάγγελου Μυτιληναίου, ο οποίος, ως πρόεδρος της κορυφαίας ευρωπαϊκής ένωσης μη σιδηρούχων μετάλλων τα τελευταία τέσσερα χρόνια, περιγράφει έναν κλάδο στα όρια της αποδιάρθρωσης. Την ίδια στιγμή, αναγνωρίζει ότι στις Βρυξέλλες διαμορφώνεται –έστω καθυστερημένα– ένα νέο πλαίσιο βιομηχανικής πολιτικής.
Από το rebranding στη μάχη για στρατηγική αυτονομία
Ο Μυτιληναίος υπογραμμίζει ότι η αλλαγή ονόματος σε European Metals δεν αποτελεί απλό επικοινωνιακό rebranding, αλλά «επανακαθορισμό του τόνου ολόκληρου του κλάδου» και του τρόπου που αυτός συνομιλεί με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τους λοιπούς stakeholders. Τα μη σιδηρούχα μέταλλα, τονίζει, είναι «ακρογωνιαίος λίθος» για την ενεργειακή μετάβαση, την ψηφιοποίηση, την ασφάλεια και την άμυνα της Ευρώπης.
Στο πιο πολιτικό σημείο της παρέμβασής του, διατυπώνει μια σαφή προειδοποίηση: «Δεν μπορεί να υπάρξει ενεργειακή ασφάλεια, κυβερνοασφάλεια ή στρατηγική ασφάλεια χωρίς ευρωπαϊκά μέταλλα». Παραθέτει μάλιστα χαρακτηριστικά παραδείγματα: ανεμογεννήτριες με κινεζικό αλουμίνιο, καλώδια διαδικτύου από ινδικό χαλκό ή πολεμικά πλοία με ινδονησιακό νικέλιο δεν συνιστούν, κατά τον ίδιο, πραγματική ευρωπαϊκή ασφάλεια. Το συμπέρασμα είναι σαφές: «Χρειαζόμαστε μέταλλα παραγόμενα στην Ευρώπη».
Υπερρρύθμιση, ενεργειακό κόστος και ασύμμετρος διεθνής ανταγωνισμός
Ο πρόεδρος της Metlen περιγράφει έναν κλάδο που για χρόνια βρίσκεται «σε αμυντική θέση», πιεζόμενος από υπερρρύθμιση, υψηλό ενεργειακό κόστος και «αμείλικτες, άδικες εμπορικές πρακτικές» τρίτων χωρών. Το κλείσιμο, τον Δεκέμβριο του 2025, του τελευταίου χυτηρίου πυριτίου στην Ευρώπη και η παρατεταμένη αδράνεια πολλών χυτηρίων μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, λειτουργούν ως σύμβολα αυτής της αποδυνάμωσης.
Σε αντιδιαστολή, ο Μυτιληναίος επισημαίνει τις επιθετικές επενδύσεις διεθνών ανταγωνιστών: η Κίνα εγκαινίασε στα τέλη του 2024 το μεγαλύτερο εργοστάσιο ανακύκλωσης μετάλλων στον κόσμο, η Ινδία επεκτείνει δυναμικά την παραγωγή αλουμινίου και χαλκού με πλεονάζουσα δυναμικότητα, ενώ στις ΗΠΑ ανακοινώθηκε νέο μεγάλο πρωτογενές χυτήριο αλουμινίου. «Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν, η Ευρώπη εξακολουθεί να παλεύει να περιορίσει τις περικοπές παραγωγής και τα λουκέτα», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Κριτική στο CISAF και κάλεσμα για άμεσες παρεμβάσεις
Παρότι αναγνωρίζει ότι η Κομισιόν έδωσε πρόσφατα μεγαλύτερη έμφαση στη βιομηχανική πολιτική –με πρωτοβουλίες όπως το Σχέδιο Δράσης για τον Χάλυβα και τα Μέταλλα, το Clean Industrial Deal και το RESourceEU– ο Μυτιληναίος υποστηρίζει ότι οι εξαγγελίες δεν έχουν ακόμη μεταφραστεί σε πραγματική ανακούφιση για τη βιομηχανία.
Ειδική κριτική ασκεί στο Clean Industrial State Aid Framework (CISAF), το οποίο χαρακτηρίζει «μη λειτουργικό», καθώς, όπως λέει, «ακυρώνει» κάθε ουσιαστική στήριξη μέσω δογματικών περιορισμών. Η απαίτηση να χρηματοδοτείται μόνο καθαρή ενέργεια που παράγεται επιτόπου θεωρείται από τον ίδιο εντελώς αποσυνδεδεμένη από την πραγματικότητα: για ένα χυτήριο αλουμινίου, θα απαιτούνταν έκταση «στο μέγεθος του Μπιλμπάο» για τα αναγκαία φωτοβολταϊκά.
Ταυτόχρονα, ζητά επέκταση των μέτρων περιορισμού στις εξαγωγές scrap αλουμινίου και στον χαλκό, «ουσιαστική ανακούφιση» από το υψηλό ενεργειακό κόστος, αλλά και ένα «φρένο έκτακτης ανάγκης» σε κάθε νέα αύξηση κόστους που σχετίζεται με το ETS, ξεκινώντας από τα fallback benchmarks του Ιανουαρίου 2026. Χωρίς αυτό, υποστηρίζει, η ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας υπονομεύεται από «τιμωρητικά κόστη» χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.
Green Pool, ιταλικό μοντέλο και ανάγκη στοχευμένης χρηματοδότησης
Ο Μυτιληναίος καλεί σε άμεση εφαρμογή νέων εργαλείων, όπως το Green Pool ή το ιταλικό μοντέλο, σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, αλλά και σε επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης, οι οποίες σήμερα –όπως λέει– μπλοκάρουν στην πράξη στρατηγικά έργα που προβλέπονται από τον Κανονισμό για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες (CRMA).
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στη χρηματοδότηση στρατηγικών έργων, αναγνωρίζοντας ότι το RESourceEU έκανε ένα πρώτο βήμα με το Finance Hub, αλλά τονίζοντας ότι απαιτείται γρήγορη εφαρμογή και «ουσιαστική κεφαλαιακή στήριξη». Προτείνει μάλιστα και καινοτόμα εργαλεία, όπως μια κατώτατη τιμή (floor price) για κρίσιμα μέταλλα, μεταξύ των οποίων και το γάλλιο. Χωρίς τέτοιες δικλίδες, αναφέρει, επενδύσεις σε ευρωπαϊκές μονάδες παραγωγής μπορεί να καταστούν μη βιώσιμες, εάν τρίτες χώρες χειραγωγήσουν τις τιμές.
Κλείνοντας, ο Μυτιληναίος προειδοποιεί ότι το χρονικό περιθώριο είναι εξαιρετικά στενό: αν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν κινηθούν άμεσα, «σε πέντε χρόνια μπορεί να είναι ήδη πολύ αργά» και η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία να αποτελεί παρελθόν. Καλεί, έτσι, για μια «νέα αυγή» στον κλάδο, με περισσότερη φιλοδοξία, δυναμική και –όπως χαρακτηριστικά λέει– «περισσότερα European Metals».
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση Μυτιληναίου λειτουργεί ως άτυπο «μανιφέστο» για την ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική: θέτει το δίλημμα μετωπικά –είτε η Ευρώπη επενδύει άμεσα σε φθηνότερη ενέργεια, ευέλικτους κανόνες και στοχευμένη χρηματοδότηση για τα μέταλλα, είτε αποδέχεται την αποβιομηχάνισή της και την εξάρτηση από Κίνα, Ινδία και ΗΠΑ σε κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογίες.
#Μυτιληναίος #ΕυρωπαϊκάΜέταλλα #EuropeanMetals #ΒιομηχανικήΠολιτική #ΕΕ
