Η κάποτε ταμπού συζήτηση για μια αυτόνομη ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή επανέρχεται δυναμικά, καθώς η εμπιστοσύνη στην αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας διαβρώνεται. Νέο podcast του Politico στη Γερμανία αναλύει τα κενά της ευρωπαϊκής στρατηγικής και τα πιθανά σενάρια για το μέλλον.
Μια συζήτηση που για δεκαετίες θεωρούνταν σχεδόν αδιανόητη στην ευρωπαϊκή πολιτική πραγματικότητα βρίσκεται πλέον στο κέντρο του δημόσιου διαλόγου: χρειάζεται η Ευρώπη μια δική της, αυτόνομη πυρηνική αποτροπή; Η αφορμή δόθηκε από τις έντονες ζυμώσεις στη φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, όπου η αβεβαιότητα γύρω από την αξιοπιστία της αμερικανικής πυρηνικής ομπρέλας, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, έγινε εμφανής.
Η «τρύπα αποτροπής» και οι ρωσικές πυρηνικές απειλές
Στο πρώτο επεισόδιο του νέου «Security Update», η δημοσιογράφος Rixa Fürsen συνομιλεί με την ειδικό σε θέματα ασφάλειας Claudia Major για αυτό που αποκαλείται πλέον «αποτρεπτικό κενό» της Ευρώπης. Η Ρωσία έχει αναβαθμίσει τον ρόλο των πυρηνικών όπλων στη στρατηγική της, χρησιμοποιώντας τα ως εργαλείο εκφοβισμού στο πλαίσιο του πολέμου στην Ουκρανία. Οι επαναλαμβανόμενες ρωσικές πυρηνικές απειλές αναδεικνύουν το ερώτημα: «Τι είναι αυτό που αποτρέπει πραγματικά τη Μόσχα;».
Μέχρι σήμερα, η ευρωπαϊκή ασφάλεια στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στη διευρυμένη αποτροπή των ΗΠΑ μέσω του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, η ρητορική Τραμπ, που αμφισβητεί ευθέως το βάρος της αμερικανικής δέσμευσης έναντι των Ευρωπαίων συμμάχων, ενισχύει τη συζήτηση για εναλλακτικές διαδρομές. Η Major επισημαίνει ότι η αποτροπή δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα οπλοστασίων, αλλά πρωτίστως πολιτική υπόσχεση: η άλλη πλευρά πρέπει να πιστεύει ότι θα υπάρξει απάντηση.
Πέντε στρατηγικές επιλογές και τα ρίσκα για την Ευρώπη
Στο podcast παρουσιάζονται πέντε βασικές στρατηγικές επιλογές για την Ευρώπη, από τη διατήρηση του σημερινού status quo έως πολύ πιο ριζικές λύσεις. Στο ένα άκρο βρίσκεται η ενίσχυση του ρόλου της Γαλλίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, των μόνων ευρωπαϊκών κρατών με πυρηνικά όπλα, στο πλαίσιο μιας πιο «ευρωπαϊκοποιημένης» αποτροπής. Στο άλλο άκρο, περιγράφεται το σενάριο ενός εθνικού, μονομερούς πυρηνικού προγράμματος από μεμονωμένα κράτη – ένα ενδεχόμενο που η Major χαρακτηρίζει εξαιρετικά επικίνδυνο για τη συνοχή και την ασφάλεια της ηπείρου.
Ενδιάμεσα, εξετάζονται υβριδικές λύσεις: βαθύτερη ενσωμάτωση των γαλλικών και βρετανικών δυνατοτήτων σε ευρωπαϊκούς μηχανισμούς, θεσμοθέτηση ευρωπαϊκού πολιτικού ελέγχου πάνω σε υφιστάμενες πυρηνικές δυνατότητες ή ακόμη και μια νέα συμφωνία εντός ΝΑΤΟ που θα κατοχυρώνει ρητά τις δεσμεύσεις των ΗΠΑ. Κεντρικό ερώτημα παραμένει πώς μπορεί η Ευρώπη να οργανώσει την ασφάλειά της χωρίς να καταστεί «εκβιάσιμη» – είτε από τη Ρωσία είτε από την εναλλαγή πολιτικών ηγεσιών στην Ουάσιγκτον.
Το «Berlin Playbook» του Politico, που μεταφέρεται πλέον καθημερινά και σε μορφή podcast, φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο για τους επαγγελματίες της πολιτικής και της δημόσιας διοίκησης στο Βερολίνο και πέρα από αυτό, προσφέροντας σύντομη αλλά σε βάθος ανάλυση των πιο κρίσιμων θεμάτων, με την ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή να αναδεικνύεται ως ένα από τα πλέον φορτισμένα και ανοιχτά μέτωπα.
Σχόλιο 
: Η δημόσια νομιμοποίηση μιας συζήτησης για «ευρωπαϊκή πυρηνική ομπρέλα» σηματοδοτεί ποιοτική μετατόπιση: η ΕΕ δεν μπορεί πλέον να θεωρεί δεδομένη την αμερικανική προστασία και θα υποχρεωθεί να απαντήσει αν θέλει να παραμείνει πυρηνικά ανυπόγραφη ή να αναλάβει συλλογικά το κόστος και τον κίνδυνο μιας δικής της αποτροπής.
#Ευρώπη #Άμυνα #ΠυρηνικήΑποτροπή #ΝΑΤΟ #Ασφάλεια
