Η ΕΕ παγώνει την επικύρωση της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, ζητώντας σαφήνεια για το νέο καθεστώς δασμών Τραμπ. Η κίνηση αναδεικνύει το βάθος της εμπορικής και θεσμικής κρίσης στις διατλαντικές σχέσεις.
Σε νέα φάση έντασης εισέρχονται οι εμπορικές σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς οι Βρυξέλλες αποφάσισαν να παγώσουν τη διαδικασία επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ – ΗΠΑ. Η κίνηση έρχεται ως άμεση απάντηση στο αναθεωρημένο πρόγραμμα δασμών της κυβέρνησης Τραμπ και στην πρόσφατη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, που ακύρωσε μεγάλο μέρος των αμοιβαίων δασμών.
Πολιτικό μπλόκο από το Ευρωκοινοβούλιο
Οι πολιτικές ομάδες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμφώνησαν να αναστείλουν το νομοθετικό έργο για την έγκριση της συμφωνίας, μέχρι να υπάρξουν ξεκάθαρες απαντήσεις από την Ουάσιγκτον. Η Ζέλιανα Ζόβκο, επικεφαλής διαπραγματευτής για το εμπόριο στην ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, δήλωσε ότι «δεν έχουμε άλλη επιλογή» από την καθυστέρηση της διαδικασίας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να διευκρινιστεί πλήρως το νέο δασμολογικό καθεστώς των ΗΠΑ.
Παράλληλα, ο πρόεδρος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπερντ Λάνγκε, συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση με αντικείμενο την επανεκτίμηση της συμφωνίας. Το γεγονός ότι το Κοινοβούλιο έχει ήδη «παγώσει» μία φορά στο παρελθόν τη διαδικασία –όταν ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να προσαρτήσει τη Γροιλανδία– δείχνει πως η πολιτική δυσπιστία απέναντι στην αμερικανική διοίκηση είναι διαρθρωτική και όχι συγκυριακή.
Δασμοί 15% στα ευρωπαϊκά προϊόντα, 50% στα μέταλλα
Η συμφωνία που είχε επιτευχθεί το περασμένο καλοκαίρι μεταξύ Τραμπ και της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προβλέπει δασμό 15% στις περισσότερες εξαγωγές της ΕΕ προς τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα αίρει τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά αγαθά που εισάγονται στην Ευρώπη. Ωστόσο, οι ΗΠΑ διατηρούν δασμό 50% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου από την ΕΕ, ο οποίος μάλιστα επεκτάθηκε σε εκατοντάδες επιπλέον προϊόντα, προκαλώντας οργή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Η διεύρυνση του δασμολογικού μέτρου στα μέταλλα, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές κινήσεις του Τραμπ –όπως το επεισόδιο με τη Γροιλανδία– όξυνε ακόμη περισσότερο το κλίμα. Ορισμένοι ευρωβουλευτές έχουν ήδη ζητήσει την πλήρη ακύρωση της συμφωνίας, θεωρώντας ότι η ισορροπία οφελών είναι σαφώς υπέρ της Ουάσιγκτον και ότι η ΕΕ εμφανίζεται ως «κατά βάση ανοικτή» αγορά απέναντι σε μια ολοένα πιο προστατευτική αμερικανική πολιτική.
Θεσμικές ασφαλιστικές δικλίδες και διαπραγματευτικός μοχλός
Μετά την προσωρινή υπαναχώρηση του Τραμπ στο θέμα της Γροιλανδίας, οι ευρωβουλευτές είχαν επανεκκινήσει για λίγο τη διαδικασία επικύρωσης, εισάγοντας όμως πρόσθετες θεσμικές ασφαλιστικές δικλίδες. Μεταξύ αυτών, ρήτρα που προβλέπει ότι ακόμη και εάν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εγκρίνει τελικά τη συμφωνία, αυτή θα πρέπει να επιστρέψει σε άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ για περαιτέρω διαπραγμάτευση. Έτσι, οι Βρυξέλλες διατηρούν ουσιαστικά ένα «φρένο έκτακτης ανάγκης» σε περίπτωση νέων μονομερών κινήσεων από την Ουάσιγκτον.
Το σημερινό πάγωμα λειτουργεί ως ισχυρό διαπραγματευτικό μήνυμα: η ΕΕ δείχνει ότι δεν θα προχωρήσει σε θεσμική δέσμευση μιας μακροχρόνιας εμπορικής συμφωνίας, όσο επικρατεί αβεβαιότητα για τη συνοχή και τη νομιμότητα του αμερικανικού δασμολογικού πλαισίου. Για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τις αγορές, η εξέλιξη σημαίνει παράταση της αβεβαιότητας, αλλά και αποφυγή μιας βεβιασμένης συμφωνίας που θα μπορούσε να κλειδώσει δυσμενείς όρους για χρόνια.
Σχόλιο 
: Το «πάγωμα» δεν είναι απλώς τεχνική καθυστέρηση αλλά στρατηγικό μήνυμα ισχύος: η ΕΕ επιχειρεί να μετατρέψει την κοινοβουλευτική της διαδικασία σε μοχλό πίεσης απέναντι σε έναν απρόβλεπτο εμπορικό εταίρο, αποφεύγοντας να εγκλωβιστεί σε μια συμφωνία όπου οι δασμοί λειτουργούν μονομερώς ως όπλο της Ουάσιγκτον.
#ΕΕ #ΗΠΑ #δασμοί #Τραμπ #εμπορική_συμφωνία
