Η πρώτη ιστορική αναπληρωματική νίκη των Πρασίνων στο Γκόρτον και Ντέντον βυθίζει τους Εργατικούς σε βαθιά εσωκομματική κρίση. Ο Κιρ Στάρμερ δεσμεύεται να «συνεχίσει να παλεύει», αλλά η αμφισβήτηση της ηγεσίας του κλιμακώνεται.
Μια ιστορική ανατροπή στο πολιτικό σκηνικό του Ηνωμένου Βασιλείου καταγράφηκε στην αναπληρωματική εκλογή της περιφέρειας Γκόρτον και Ντέντον στο Μεγαλύτερο Μάντσεστερ, όπου οι Πράσινοι κέρδισαν την πρώτη τους τέτοια αναμέτρηση, επιφέροντας βαρύ πλήγμα στον πρωθυπουργό και ηγέτη των Εργατικών, σερ Κιρ Στάρμερ.
Η 34χρονη υδραυλικός Χάνα Σπένσερ εξασφάλισε το 41% των ψήφων, αυξημένο κατά 28 μονάδες σε σχέση με το 2024, κατακτώντας την πρώτη πράσινη έδρα στη βόρεια Αγγλία. Οι Εργατικοί κατρακύλησαν στην τρίτη θέση με 25% (πτώση 25 μονάδων), πίσω από το ευρωσκεπτικιστικό Reform UK που έλαβε 29% (+15). Συντηρητικοί και Φιλελεύθεροι Δημοκράτες περιορίστηκαν στο 2% έκαστος, χάνοντας την εκλογική τους παρακαταθήκη στην περιοχή.
Πλήγμα σε ιστορικό προπύργιο των Εργατικών
Η περιφέρεια Γκόρτον και Ντέντον, εργατική περιοχή με σημαντικό φοιτητικό πληθυσμό και μεγάλη μουσουλμανική κοινότητα, θεωρείται παραδοσιακό προπύργιο των Εργατικών για σχεδόν έναν αιώνα. Η ήττα εκεί αποκτά επομένως βαρύ συμβολισμό, ιδίως ενόψει των τοπικών εκλογών του Μαΐου σε Σκωτία, Ουαλία και αγγλικούς δήμους, που ήδη χαρακτηρίζονται κρίσιμο τεστ για την παραμονή του Στάρμερ στην Ντάουνινγκ Στριτ.
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, υπό το βάρος κακών δημοσκοπήσεων και αλλεπάλληλων κυβερνητικών υπαναχωρήσεων, προσπάθησε να εμφανιστεί ανθεκτικός, δηλώνοντας ότι θα «συνεχίσει να παλεύει» και ότι εργάζεται στα «δύσκολα μέτρα» για την αναστροφή της πορείας των Εργατικών. Ωστόσο, η ήττα ενίσχυσε τις φωνές αμφισβήτησης εντός του κόμματος.
Η πρώην αναπληρώτρια ηγέτις Άντζελα Ρέινερ, που θεωρείται πιθανή διεκδικήτρια της ηγεσίας από τα αριστερά, μίλησε για «καμπανάκι αφύπνισης» και κάλεσε την κυβέρνηση να είναι «πιο θαρραλέα». Άλλοι βουλευτές απέδωσαν την ήττα στην απόφαση του Στάρμερ να μπλοκάρει την υποψηφιότητα του δημοφιλούς δημάρχου του Μεγαλύτερου Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, για τη συγκεκριμένη έδρα.
Σύγκρουση με τους Πράσινους και κατηγορίες για «σεκταρισμό»
Σε επιστολή του προς τους βουλευτές των Εργατικών, ο Στάρμερ κατηγόρησε το Πράσινο Κόμμα ότι υιοθέτησε «διχαστική, σεκταριστική πολιτική» και ότι δεν είναι «οι ακίνδυνοι περιβαλλοντιστές που προσποιούνται». Χαρακτήρισε τις πολιτικές τους «ακραίες» και υποστήριξε ότι στερούνται πόρων, ακτιβιστικής βάσης και τοπικής γνώσης για να επαναλάβουν την επιτυχία τους σε γενικές εκλογές.
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν οργισμένη αντίδραση από τον ηγέτη των Πρασίνων, Ζακ Πολάνσκι, ο οποίος κατηγόρησε τον πρωθυπουργό ότι επιχειρεί να «σπιλώσει τους ψηφοφόρους ως εξτρεμιστές». Η Σπένσερ, πλέον πέμπτη βουλευτής των Πρασίνων στη Βουλή των Κοινοτήτων, απέρριψε επίσης τις κατηγορίες περί σεκταρισμού, υποστηρίζοντας ότι η εκστρατεία της ένωσε ψηφοφόρους γύρω από κοινές ανησυχίες για το κόστος ζωής, την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών και τον πόλεμο στη Γάζα.
Η ίδια τόνισε ότι «όλοι εδώ ανήκουν» και ότι «όλοι αξίζουν να καλύπτονται οι ανάγκες τους και να έχουν φωνή στη δημοκρατία». Κατά τους Πράσινους, το αποτέλεσμα σε μια έδρα που θεωρούσαν 127ο στόχο τους αποδεικνύει ότι «μπορούν να κερδίσουν οπουδήποτε» και αποτελεί «μόνο την αρχή», με προσδοκίες για περαιτέρω κέρδη σε δημοτικές εκλογές στην Αγγλία και τη Βουλή της Ουαλίας.
Άνοδος μικρών κομμάτων και κλονισμένη ηγεσία
Ο Πολάνσκι, που αυτοπροσδιορίζεται ως «οικο-λαϊκιστής», έχει διαμορφώσει μια ατζέντα έντονα αριστερή στα οικονομικά, συνδυάζοντάς την με την παραδοσιακή περιβαλλοντική πλατφόρμα του κόμματος. Στις πολιτικές προτάσεις των Πρασίνων περιλαμβάνονται εξουσίες στους δήμους για έλεγχο ενοικίων, καθολική παροχή δωρεάν σχολικών γευμάτων και νέος φόρος πλούτου σε περιουσιακά στοιχεία άνω των 10 εκατ. λιρών.
Παράλληλα, το Reform UK επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει την οργή απέναντι στους Εργατικούς. Ο υποψήφιός του, Ματ Γκούντγουιν, δήλωσε ότι το κόμμα του «ξεφτίλισε τους Εργατικούς σε μία από τις ισχυρότερες έδρες τους» και περιέγραψε τη νίκη των Πρασίνων ως συμμαχία «ισλαμιστών και woke προοδευτικών», μιλώντας για επικίνδυνο σεκταρισμό στη βρετανική πολιτική.
Η ηγέτις των Συντηρητικών, Κέμι Μπάντενοκ, αξιοποίησε το αποτέλεσμα για να ισχυριστεί ότι «η πρωθυπουργία του Κιρ Στάρμερ τελείωσε» και ότι θα έπρεπε να παραιτηθεί «αν είχε οποιαδήποτε ακεραιότητα». Παρά τις σκληρές δηλώσεις, οι ίδιοι οι Συντηρητικοί είχαν μια εξαιρετικά κακή βραδιά, με μόλις 706 ψήφους και απώλεια της εκλογικής τους εγγύησης, όπως και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες.
Στο εσωτερικό των Εργατικών, η δημόσια καταδίκη προέρχεται κυρίως από γνωστούς επικριτές της ηγεσίας, όπως οι Καρλ Τέρνερ, Ρίτσαρντ Μπέργκον και Νάντια Γουίτομ. Ωστόσο, ανώνυμες τοποθετήσεις βουλευτών σε ραδιοφωνικό σταθμό δείχνουν ότι η αμφισβήτηση είναι βαθύτερη: κάποιοι χαρακτήρισαν το αποτέλεσμα «γροθιά στο πρόσωπο» του κόμματος και της πρωθυπουργίας Στάρμερ, ζητώντας να αναλογιστεί «πόσο αντιδημοφιλής είναι με το κοινό».
Άλλοι, από την άλλη πλευρά, προειδοποιούν κατά των «παρορμητικών αντιδράσεων» που θα ικανοποιήσουν μία μόνο πτέρυγα της εκλογικής βάσης εις βάρος άλλων, ενώ υπογραμμίζουν ότι «δεν υπάρχει προφανής εναλλακτική» και ότι μια εσωκομματική αναμέτρηση θα ήταν «καταστροφική».
Η αναπληρωματική εκλογή στο Γκόρτον και Ντέντον αναδεικνύει μια ευρύτερη τάση κατακερματισμού του βρετανικού πολιτικού σκηνικού, με ενίσχυση μικρότερων και «αντισυστημικών» κομμάτων τόσο από τα αριστερά όσο και από τα δεξιά. Η δυναμική αυτή καθιστά το μέλλον της διακυβέρνησης Στάρμερ και τη σταθερότητα του δικομματισμού πιο αβέβαια από ποτέ.
Σχόλιο 
: Η νίκη των Πρασίνων σε μια τόσο ασφαλή για τους Εργατικούς έδρα λειτουργεί ως καμπανάκι για όλη την ευρωπαϊκή κεντροαριστερά: η κοινωνική δυσαρέσκεια, το Παλαιστινιακό και η κρίση κόστους ζωής τροφοδοτούν νέους πολιτικούς πόλους, ενώ οι παραδοσιακές ηγεσίες πληρώνουν το τίμημα της θεσμικής φθοράς και της αδυναμίας να αρθρώσουν πειστικό, συνεκτικό αφήγημα αλλαγής.
#ΗνωμενοΒασιλειο #Πρασινοι #Εργατικοι #Starmer #ΒρετανικηΠολιτικη
