Το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε ιστορικό μηνιαίο πλεόνασμα τον Ιανουάριο, ενώ οι λιανικές πωλήσεις ξεπέρασαν θεαματικά τις προσδοκίες. Τα στοιχεία αναθερμαίνουν τη συζήτηση για τη δημοσιονομική στρατηγική της κυβέρνησης και τη βιωσιμότητα της ανάκαμψης.
Τα δημόσια οικονομικά του Ηνωμένου Βασιλείου εμφάνισαν εντυπωσιακή βελτίωση τον Ιανουάριο, με το κράτος να καταγράφει πλεόνασμα 30,4 δισ. λιρών, σύμφωνα με την Στατιστική Υπηρεσία (ONS). Πρόκειται για το υψηλότερο μηνιαίο πλεόνασμα από το 1993, όταν ξεκίνησαν τα σχετικά στοιχεία, χωρίς διόρθωση για τον πληθωρισμό, και περίπου διπλάσιο από το περσινό πλεόνασμα των 15,4 δισ. λιρών.
Ρεκόρ πλεονάσματος, αλλά υψηλό χρέος
Παραδοσιακά, ο Ιανουάριος είναι μήνας ισχυρών φορολογικών εσόδων λόγω των αυτοαποτιμώμενων φόρων εισοδήματος. Φέτος, όμως, το αποτέλεσμα ενισχύθηκε ιδιαίτερα από αυξημένες εισπράξεις φόρου υπεραξίας, καθώς και από τη «σιωπηρή» αύξηση της φορολογίας μέσω του παγώματος των φορολογικών κλιμακίων. Σύμφωνα με την ανάλυση του οικονομολόγου Πολ Ντέιλς (Capital Economics), η παγωνιά στα όρια εισοδήματος για τους φορολογικούς συντελεστές προσέθεσε περίπου 3,6 δισ. λίρες επιπλέον έσοδα σε σχέση με πέρυσι, ενώ οι εισπράξεις από φόρο υπεραξίας εκτινάχθηκαν κατά περίπου 17 δισ. λίρες τον Ιανουάριο.
Στο δεκάμηνο έως τον Ιανουάριο, ο καθαρός δανεισμός του Δημοσίου ανήλθε σε 112,1 δισ. λίρες, μειωμένος κατά 11,5% σε ετήσια βάση, αλλά παραμένει ο πέμπτος υψηλότερος στην ιστορία για αντίστοιχη περίοδο. Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμά ότι ο δανεισμός του 2026 θα είναι «ο χαμηλότερος από πριν την πανδημία», ενώ ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ διαμορφώθηκε στο 92,9% στο τέλος Ιανουαρίου, επίπεδα που η ONS χαρακτηρίζει αντίστοιχα με τις αρχές της δεκαετίας του 1960.
Η μείωση των δαπανών για τόκους χρέους βοήθησε σημαντικά την εικόνα, αντισταθμίζοντας αυξημένα κόστη για δημόσιες υπηρεσίες και επιδόματα. Ωστόσο, η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση ότι η βελτίωση στηρίζεται σε «φορολογική πίεση χωρίς αναπτυξιακή στρατηγική». Ο σκιώδης υπουργός Οικονομικών Μελ Στράιντ έκανε λόγο για «ιστορικά υψηλούς φόρους, ανεύθυνες δαπάνες και οικονομία χωρίς σχέδιο ανάπτυξης», προειδοποιώντας ότι το δημόσιο χρέος και οι πληρωμές τόκων θα αυξάνονται κάθε χρόνο.
Έκρηξη λιανικών πωλήσεων, αλλά με ερωτηματικά
Παράλληλα, οι λιανικές πωλήσεις ενισχύθηκαν κατά 1,8% τον Ιανουάριο, από 0,4% τον Δεκέμβριο, συντρίβοντας τις προβλέψεις της αγοράς για άνοδο μόλις 0,2%. Η ζήτηση για συμπληρώματα διατροφής και κοσμήματα, αλλά και οι πωλήσεις έργων τέχνης και αντίκων, στήριξαν το αποτέλεσμα, σε μια εικόνα που παραπέμπει σε συγκυριακή «έκρηξη» κατανάλωσης στις αρχές του έτους.
Ο Πολ Ντέιλς εκτιμά ότι η σημαντική μείωση του δανεισμού και το άλμα στις λιανικές πωλήσεις ενισχύουν την εικόνα μιας οικονομίας που εισέρχεται στο 2026 σε σαφώς καλύτερη κατάσταση, δίνοντας στην υπουργό Οικονομικών Ρέιτσελ Ριβς «κάτι θετικό να επιδείξει» στην επικείμενη Εαρινή Δήλωση της 3ης Μαρτίου. Προειδοποιεί, όμως, ότι μεγάλο μέρος της ανόδου στις πωλήσεις είναι μάλλον προσωρινό, συνδεδεμένο με τις καθιερωμένες «πρωτοχρονιάτικες» προσπάθειες βελτίωσης φυσικής κατάστασης, ενώ τα τελευταία στοιχεία δείχνουν επιβράδυνση των μισθολογικών αυξήσεων και ανεργία στο υψηλότερο επίπεδο πενταετίας.
Η συζήτηση στο Λονδίνο μετατοπίζεται πλέον από τα βραχυπρόθεσμα ρεκόρ στην ανθεκτικότητα της δημοσιονομικής στρατηγικής: πόσο μπορεί η κυβέρνηση να στηρίζεται σε κρυφές αυξήσεις φόρων και ευνοϊκό κόστος δανεισμού, όταν η ανάπτυξη παραμένει αναιμική και το χρέος κοντά στο 93% του ΑΕΠ.
Σχόλιο 
: Το βρετανικό παράδειγμα δείχνει πως εντυπωσιακά μηνιαία πλεονάσματα μπορούν να συγκαλύψουν μια πιο εύθραυστη, διαρθρωτικά, εικόνα: υψηλό χρέος, εξάρτηση από «φορολογικές παγίδες» και κατανάλωση που τροφοδοτείται από προσωρινές τάσεις. Για χώρες όπως η Ελλάδα, το μήνυμα είναι σαφές: η δημοσιονομική πειθαρχία χωρίς συνεκτική στρατηγική ανάπτυξης και ενίσχυσης εισοδημάτων κινδυνεύει να αποδειχθεί βραχύβια και πολιτικά εύθραυστη.
#ΗνωμένοΒασίλειο #ΔημόσιαΟικονομικά #Φορολογία #ΛιανικέςΠωλήσεις
