Την Ελλάδα ως βασικό πυλώνα του σχεδίου για την αύξηση των αμερικανικών ροών φυσικού αερίου προς την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη αναδεικνύει η κυβέρνηση Τραμπ. Ο Κάθετος Διάδρομος και οι υποδομές LNG στη χώρα μας βρίσκονται στο επίκεντρο της στρατηγικής για ενεργειακή απεξάρτηση από τη Ρωσία.
Την ιδιαίτερα ενισχυμένη γεωοικονομική θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη ανέδειξαν στελέχη της κυβέρνησης Τραμπ, τοποθετώντας τη χώρα στο κέντρο του αμερικανικού σχεδιασμού για την προώθηση φυσικού αερίου προς την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, ο οποίος αξιοποιεί τις ελληνικές υποδομές LNG και τις διασυνδέσεις μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας.
Ο Κάθετος Διάδρομος και το μήνυμα προς τη Ρωσία
Μιλώντας σε εκδήλωση του think tank Foundation for Defense of Democracies (FDD) στην Ουάσιγκτον, με θέμα «Η κατάσταση της αμερικανικής ενεργειακής κυριαρχίας», ο εκτελεστικός διευθυντής του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ, Τζάροντ Έιγκεν, περιέγραψε ένα πλαίσιο δεσμεύσεων διάρκειας 10 έως 20 ετών για προμήθειες φυσικού αερίου.
Ο Έιγκεν τόνισε ότι η αμερικανική πλευρά, κατά τις πρόσφατες επαφές της στην Αθήνα, επιδίωξε «συγκεκριμένες δεσμεύσεις» για τον Κάθετο Διάδρομο, υπογραμμίζοντας πως στόχος είναι «να σταλεί μήνυμα προς τη Ρωσία ότι πρόκειται για συμφωνίες και όχι για δηλώσεις». Η αναφορά αυτή καταδεικνύει ότι η Ουάσιγκτον αντιλαμβάνεται τις ενεργειακές ροές ως εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος και επιδιώκει να παγιώσει μακροχρόνιες συμβάσεις που θα περιορίσουν τη ρωσική επιρροή στην περιοχή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μετά τις συναντήσεις στην Αθήνα, ο Έλληνας υπουργός Ενέργειας μετέβη στις ΗΠΑ για νέα επαφή με τους Αμερικανούς, ενώ για τα τέλη Φεβρουαρίου προγραμματίζεται νέα σύσκεψη στις ΗΠΑ με τις ίδιες χώρες, πριν από τη CERAWeek στο Χιούστον, με στόχο «πρόσθετες δεσμεύσεις» και την εμβάθυνση των συμφωνιών.
Η Ελλάδα ως ενεργειακή πύλη και οι επόμενες κινήσεις
Ο Τζάροντ Έιγκεν στάθηκε ιδιαίτερα στο ελληνικό σκέλος του σχεδίου, σημειώνοντας ότι έχει προηγηθεί «πολλή δουλειά» για την επέκταση τερματικών εισαγωγής LNG και την υλοποίηση πλωτών μονάδων επαναεριοποίησης. Περιέγραψε την Ελλάδα ως «εξαιρετικά υποστηρικτική» τόσο σε κυβερνητικό όσο και σε εταιρικό επίπεδο, επισημαίνοντας παράλληλα την «ισχυρή διάθεση» ελληνικών ιδιωτικών εταιρειών να συνεργαστούν με αμερικανικές.
Ωστόσο, όπως είπε, το επόμενο βήμα είναι η μεταφορά του κέντρου βάρους βορειότερα: η αύξηση των ποσοτήτων φυσικού αερίου προϋποθέτει ότι οι ροές θα μπορούν να κινηθούν μέσω Βουλγαρίας και Ρουμανίας προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, μέχρι και την Ουκρανία. Στο πλαίσιο αυτό, προαναγγέλθηκαν συζητήσεις με Σόφια, Βουκουρέστι και Κίεβο, ώστε ο Κάθετος Διάδρομος να εξελιχθεί σε «ισχυρή, χειροπιαστή πραγματικότητα».
Η ενεργειακή ισχύς ως στρατηγικό εργαλείο
Κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση του FDD ήταν ο υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ και πρόεδρος του Συμβουλίου, Νταγκ Μπέργκαμ. Ακολούθησαν δύο πάνελ με τίτλους «Η ενέργεια ως εργαλείο εθνικής ισχύος» και «Τροφοδοτώντας έναν ακόμη αμερικανικό αιώνα», όπου συζητήθηκαν οι ευκαιρίες και προκλήσεις της χρήσης της ενέργειας ως γεωπολιτικού μοχλού, η σταθεροποίηση των ηλεκτρικών δικτύων, η επιτάχυνση των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης και η ανάπτυξη διεθνών ενεργειακών συνεργασιών. Τη συζήτηση συντόνισε ο Ριτς Γκόλντμπεργκ, με προηγούμενη εμπειρία συνεργασίας με τον Μπέργκαμ στην κυβέρνηση Τραμπ.
Σχόλιο
: Η αμερικανική ρητορική δείχνει ότι ο Κάθετος Διάδρομος μετατρέπεται σε σκληρό γεωπολιτικό εργαλείο και όχι σε απλό εμπορικό project. Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι να κεφαλαιοποιήσει τον ρόλο της ως ενεργειακή πύλη χωρίς να εγκλωβιστεί σε εξαρτήσεις, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ρυθμιστική σταθερότητα, επενδυτική ασφάλεια και διαφοροποίηση πηγών, ώστε η αναβάθμιση του ρόλου της να μεταφραστεί σε διατηρήσιμα οικονομικά και γεωπολιτικά οφέλη.






