Το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ φέρεται να έχει αποστείλει εκατοντάδες κλήσεις προς μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες, ζητώντας στοιχεία ταυτότητας χρηστών που επικρίνουν την υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE). Η πρακτική αυτή αναζωπυρώνει τη σύγκρουση μεταξύ κρατικής ασφάλειας και ελευθερίας λόγου στο διαδίκτυο.
Το αμερικανικό Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας (Department of Homeland Security, DHS) έχει εντείνει την πίεση προς τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, αποστέλλοντας εκατοντάδες κλήσεις (subpoenas) με στόχο την αποκάλυψη της ταυτότητας χρηστών που διαχειρίζονται λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα, οι οποίοι ασκούν κριτική στην Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων (Immigration and Customs Enforcement, ICE) ή δημοσιεύουν πληροφορίες για την τοποθεσία πρακτόρων της.
Διοικητικές κλήσεις χωρίς δικαστική έγκριση
Σύμφωνα με δημοσίευμα των «New York Times», μια πρακτική που μέχρι πρόσφατα χρησιμοποιούνταν σποραδικά έχει πλέον γενικευθεί τους τελευταίους μήνες. Το DHS φέρεται να έχει αποστείλει εκατοντάδες διοικητικές κλήσεις σε εταιρείες όπως η Google, η Meta, η Reddit και η πλατφόρμα Discord. Οι κλήσεις αυτές, όπως περιγράφει και ρεπορτάζ της «Washington Post», είναι διοικητικής φύσης, δηλαδή δεν απαιτούν προηγούμενη έγκριση δικαστή, γεγονός που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τον δικαστικό έλεγχο και τις εγγυήσεις προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών.
Οι στόχοι των κλήσεων ήταν κυρίως λογαριασμοί που δεν συνδέονται με πραγματικό όνομα και είτε ασκούν σφοδρή κριτική στην ICE είτε δημοσιεύουν ή αναπαράγουν πληροφορίες για το πού βρίσκονται πράκτορες της υπηρεσίας. Παράλληλα, προηγούμενο ρεπορτάζ του Bloomberg είχε εντοπίσει πέντε υποθέσεις όπου το DHS προσπάθησε να υποχρεώσει πλατφόρμες –μεταξύ αυτών και η Meta– να παραδώσουν δεδομένα για ανώνυμους λογαριασμούς στο Instagram, με τις κλήσεις τελικά να αποσύρονται όταν οι χρήστες προσέφυγαν δικαστικά.
Η στάση των τεχνολογικών κολοσσών και το δίλημμα της ιδιωτικότητας
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, Google, Meta και Reddit έχουν συμμορφωθεί τουλάχιστον σε ορισμένες περιπτώσεις με τα αιτήματα του αμερικανικού Υπουργείου. Η Google επανέλαβε τη γνωστή της θέση ότι ενημερώνει τους χρήστες όταν αυτό είναι δυνατό και ότι αντιστέκεται σε κλήσεις που θεωρεί «υπερβολικά ευρείες», επιχειρώντας έτσι να ισορροπήσει ανάμεσα στις νομικές της υποχρεώσεις και στις δεσμεύσεις της για προστασία της ιδιωτικότητας.
Η υπόθεση αναδεικνύει το αυξανόμενο θεσμικό και πολιτικό βάρος που αποκτούν οι μεγάλες πλατφόρμες ως de facto ρυθμιστές της ελευθερίας του λόγου στο διαδίκτυο. Η χρήση διοικητικών κλήσεων, χωρίς προηγούμενο δικαστικό φίλτρο, μεταφέρει στην εκτελεστική εξουσία ένα ισχυρό εργαλείο για την ταυτοποίηση ανώνυμων επικριτών, με τον κίνδυνο να δημιουργηθεί αποτρεπτικό κλίμα («chilling effect») για τη δημόσια κριτική και τη διαρροή πληροφοριών που θεωρούνται δυσάρεστες για τις αρχές.
Σχόλιο
: Η κλιμάκωση της χρήσης διοικητικών κλήσεων από το DHS δείχνει ότι η μάχη για τον έλεγχο της πληροφορίας μεταφέρεται ευθέως στο επίπεδο των υποδομών του διαδικτύου. Για την Ευρώπη –και την Ελλάδα– το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς αυστηρά θεσμικά αντίβαρα και σαφείς κανόνες διαφάνειας, ακόμη και δημοκρατικά καθεστώτα μπορούν να εργαλειοποιήσουν την τεχνολογία εις βάρος της ανωνυμίας και της ελευθερίας έκφρασης.






