Αμερικανοί και Ουκρανοί διαπραγματευτές εξετάζουν πλαίσιο ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία, το οποίο θα τεθεί ταυτόχρονα σε δημοψήφισμα και σε εθνικές εκλογές στην Ουκρανία. Το φιλόδοξο χρονοδιάγραμμα έως τον Μάρτιο σκοντάφτει σε νομικά, επιχειρησιακά και γεωπολιτικά εμπόδια.
Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Reuters, Ηνωμένες Πολιτείες και Ουκρανία έχουν ανοίξει εντατικό δίαυλο διαπραγματεύσεων με στόχο μια ειρηνευτική συμφωνία με τη Ρωσία μέσα στους επόμενους μήνες. Ο στόχος που συζητείται ανεπίσημα είναι η επίτευξη συμφωνίας έως τον Μάρτιο, με το τελικό κείμενο να εγκρίνεται από τους Ουκρανούς πολίτες μέσω ταυτόχρονης διεξαγωγής εθνικών εκλογών και δημοψηφίσματος.
Το αμερικανοουκρανικό πλαίσιο και ο ρόλος Τραμπ – Κούσνερ
Επικεφαλής της αμερικανικής ομάδας φέρεται να είναι ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, μαζί με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Στις επαφές που πραγματοποιήθηκαν στο Αμπού Ντάμπι και στο Μαϊάμι, η αμερικανική πλευρά, σύμφωνα με τρεις πηγές που επικαλείται το Reuters, πίεσε για γρήγορη προσφυγή στις κάλπες στην Ουκρανία, προκειμένου να «κλειδώσει» πολιτικά μια συμφωνία πριν οι ΗΠΑ εισέλθουν σε περίοδο εσωστρέφειας λόγω των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Αμερικανοί διαπραγματευτές εκτιμούν ότι όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές, ο Ντόναλντ Τραμπ θα επικεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στην εσωτερική ατζέντα, περιορίζοντας το διαθέσιμο πολιτικό κεφάλαιο για μια δύσκολη και εν δυνάμει αμφιλεγόμενη ειρηνευτική πρωτοβουλία. Αυτό εξηγεί την αμερικανική «βιασύνη» που περιγράφουν οι πηγές.
Εκλογές, δημοψήφισμα και τα νομικά–τεχνικά εμπόδια
Το πλαίσιο που συζητείται προβλέπει ότι οποιαδήποτε συμφωνία με τη Μόσχα θα τεθεί ταυτόχρονα σε δημοψήφισμα και σε εθνικές εκλογές στην Ουκρανία. Ορισμένες πηγές έκαναν λόγο για πιθανό χρονοδιάγραμμα έως τον Μάιο, ωστόσο άλλες το χαρακτήρισαν «ευφάνταστο», υπογραμμίζοντας ότι, με βάση τις ουκρανικές εκλογικές αρχές, απαιτούνται περίπου έξι μήνες για την οργάνωση εκλογών υπό τις σημερινές συνθήκες.
Τα εμπόδια είναι πολλαπλά: οι εκλογές απαγορεύονται όσο ισχύει ο στρατιωτικός νόμος, γεγονός που επιβάλλει αλλαγές στη νομοθεσία· το κόστος μιας τέτοιας διαδικασίας εν μέσω πολέμου είναι ιδιαίτερα υψηλό· ενώ απαιτείται και ένα αξιόπιστο περιβάλλον ασφάλειας για να διασφαλιστεί η ακεραιότητα τόσο των εκλογών όσο και του δημοψηφίσματος.
Κατάπαυση του πυρός, εγγυήσεις ασφαλείας και ρωσική ασυνέπεια
Η ουκρανική πλευρά, όπως μεταφέρεται από τις ίδιες πηγές, επιδιώκει κατάπαυση του πυρός για όλη τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, ώστε να προστατευθούν η διαδικασία και η νομιμοποίηση της συμφωνίας. Ωστόσο, στο Κίεβο επικρατεί βαθιά δυσπιστία έναντι της Μόσχας, με την ουκρανική ηγεσία να υπενθυμίζει ότι το Κρεμλίνο έχει παραβιάσει επανειλημμένα προηγούμενες εκεχειρίες.
Καθοριστική προϋπόθεση για το Κίεβο είναι οι δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας από τις ΗΠΑ και τους υπόλοιπους εταίρους. «Η θέση του Κιέβου είναι ότι δεν μπορεί να συμφωνηθεί τίποτα μέχρι να εφαρμοστούν οι εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία από τις ΗΠΑ και τους άλλους εταίρους», ανέφερε χαρακτηριστικά μία από τις πηγές. Παρά τις προσδοκίες, ο δεύτερος γύρος συνομιλιών στο Αμπού Ντάμπι κατέληξε μόνο σε ανταλλαγή 314 αιχμαλώτων πολέμου και σε δέσμευση για συνέχιση των επαφών, με τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο επόμενης τριμερούς συνάντησης στις ΗΠΑ.
Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να σχολιάσει τις πληροφορίες, ενώ ούτε η ουκρανική προεδρία ούτε η ρωσική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον ανταποκρίθηκαν σε αιτήματα για τοποθέτηση.
Σχόλιο 
: Η διαρροή του χρονοδιαγράμματος δείχνει ότι η Ουάσινγκτον επιχειρεί να «συμπιέσει» την ειρήνευση στο παράθυρο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, όμως το ουκρανικό θεσμικό πλαίσιο, η αβεβαιότητα στο μέτωπο και η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τη Μόσχα καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη μια τόσο ταχεία πολιτική και θεσμική μετάβαση.
#ΗΠΑ #Ουκρανία #Ρωσία #ειρήνη #διπλωματία
