Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο συναντήθηκε με τον Ούγγρο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν και τον Σλοβάκο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο, δύο από τους πιο ευρωσκεπτικιστές και φιλοτραμπικούς ηγέτες της ΕΕ. Η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ να στηρίξει ιδεολογικά συγγενείς, εθνικιστές-συντηρητικούς ηγέτες παγκοσμίως, σπάζοντας την παραδοσιακή αμερικανική ουδετερότητα απέναντι στις εσωτερικές πολιτικές άλλων χωρών.
Η σύντομη αλλά πυκνή σε πολιτικά μηνύματα περιοδεία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο στην Ευρώπη περιλάμβανε καίριες συναντήσεις με τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν και τον πρωθυπουργό της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο. Και οι δύο θεωρούνται από τους πλέον ευρωσκεπτικιστές και ταυτόχρονα πιο στενά ευθυγραμμισμένους με τον Ντόναλντ Τραμπ ηγέτες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ευρωπαϊκό σκέλος της στρατηγικής Τραμπ
Σύμφωνα με την ανάλυση της διεθνολόγου του France 24 Κεθεβάν Γκορζεστάνι, η κινητικότητα αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο: «Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ομοϊδεάτες, συντηρητικούς εθνικιστές ηγέτες σε όλο τον κόσμο». Η στήριξη αυτή δεν είναι απλώς ρητορική, αλλά λαμβάνει τη μορφή ξεκάθαρων πολιτικών σημάτων, όπως η ανάδειξη του Όρμπαν και του Φίτσο ως προνομιακών συνομιλητών της Ουάσινγκτον.
Πρόκειται για σαφή απόκλιση από την παραδοσιακή πρακτική των αμερικανικών κυβερνήσεων, οι οποίες –τουλάχιστον σε επίπεδο ρητορικής– απέφευγαν να παίρνουν τόσο απροκάλυπτα θέση στις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες άλλων κρατών. Η επιλογή Ρούμπιο να συναντηθεί με δύο ηγέτες που συχνά συγκρούονται με τις Βρυξέλλες, τόσο για το κράτος δικαίου όσο και για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, λειτουργεί ως μήνυμα προς την ΕΕ ότι η Ουάσινγκτον του Τραμπ βλέπει θετικά τον «κυρίαρχο εθνικισμό» εντός της Ένωσης.
Ευρωσκεπτικισμός, φιλοτραμπισμός και ρωγμές στη Δύση
Ο Βίκτορ Όρμπαν και ο Ρόμπερτ Φίτσο έχουν διακριθεί για την κριτική τους απέναντι στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, την πολιτική κυρώσεων κατά τρίτων χωρών και την παραδοσιακή διατλαντική γραμμή. Η στενή σχέση τους με τον Ντόναλντ Τραμπ ενισχύει έναν εναλλακτικό πόλο μέσα στην ΕΕ, που αμφισβητεί τις κυρίαρχες φιλελεύθερες και φιλοευρωπαϊκές συναινέσεις.
Για τις Βρυξέλλες, η σύμπλευση Ουάσινγκτον–Όρμπαν–Φίτσο δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις σε μια περίοδο που η Ένωση αναζητά ενότητα απέναντι σε γεωπολιτικές κρίσεις και στην ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας. Παράλληλα, η ενεργή ανάμειξη της αμερικανικής προεδρίας στις πολιτικές ισορροπίες κρατών-μελών μπορεί να τροφοδοτήσει περαιτέρω τις αντιπαραθέσεις για το κράτος δικαίου, την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και την ελευθερία του Τύπου σε χώρες όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία.
Η περιοδεία Ρούμπιο, ακόμη κι αν παρουσιάζεται ως τυπική διπλωματική δραστηριότητα, λειτουργεί στην πράξη ως πλατφόρμα ιδεολογικής εναρμόνισης μεταξύ της Ουάσινγκτον του Τραμπ και των εθνικιστικών, συντηρητικών κυβερνήσεων που αμφισβητούν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική της ΕΕ και της Δύσης συνολικά.
Σχόλιο
: Η κίνηση Ρούμπιο δεν είναι απλώς μια σειρά εθιμοτυπικών επαφών, αλλά ένα σαφές σήμα αναδιαμόρφωσης του δυτικού στρατοπέδου σε πιο εθνικιστική, αντι-κατεστημένη κατεύθυνση. Για την Ευρώπη, ο άξονας Τραμπ–Όρμπαν–Φίτσο προμηνύει βαθύτερες ρωγμές στην ήδη εύθραυστη ενότητα της ΕΕ και αναγκάζει τα παραδοσιακά κέντρα ισχύος σε Βρυξέλλες, Βερολίνο και Παρίσι να επανεξετάσουν τη στρατηγική τους απέναντι σε μια Ουάσινγκτον που παρεμβαίνει πλέον ανοιχτά στις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες της Ένωσης.






