Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει ότι «ελπίζει» σε συμφωνία με το Ιράν, την ώρα που η ρητορική εκατέρωθεν κινείται μεταξύ διαπραγμάτευσης και ανοιχτής απειλής πολέμου. Στο παρασκήνιο, ΗΠΑ, περιφερειακές δυνάμεις και Ισραήλ συντονίζουν κινήσεις εν μέσω αυξανόμενης έντασης.
Σε μια προσπάθεια να εμφανιστεί ανοικτός στη διπλωματία, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τη γραμμή της στρατιωτικής πίεσης, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την ελπίδα για επίτευξη συμφωνίας με το Ιράν, την ώρα που η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε κατάσταση νευρικής κρίσης.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους στη Φλόριντα, ο Τραμπ δήλωσε: «Ελπίζω να καταλήξουμε σε συμφωνία». Παράλληλα, υπενθύμισε την αμερικανική στρατιωτική ισχύ λέγοντας ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «τα μεγαλύτερα, τα πιο ισχυρά πλοία στον κόσμο» στην περιοχή, στέλνοντας σαφές μήνυμα αποτροπής προς την Τεχεράνη.
Κλιμάκωση από Χαμενεΐ και φόβοι για περιφερειακή ανάφλεξη
Οι δηλώσεις Τραμπ ήρθαν λίγο μετά την οξεία προειδοποίηση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ότι οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση θα πυροδοτήσει «έναν περιφερειακό πόλεμο». Ο Χαμενεΐ, ο οποίος λαμβάνει τις τελικές αποφάσεις στο ιρανικό σύστημα εξουσίας, τόνισε ότι «οι Αμερικανοί οφείλουν να ξέρουν ότι αν ξεκινήσουν έναν πόλεμο, αυτή τη φορά θα είναι ένας περιφερειακός πόλεμος», σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim.
Η ρητορική αυτή επιβεβαιώνει πως η αντιπαράθεση ΗΠΑ – Ιράν έχει υπερβεί τα στενά διμερή όρια και εμπλέκει πλέον, άμεσα ή έμμεσα, σχεδόν όλες τις κρίσιμες δυνάμεις της Μέσης Ανατολής. Η απειλή «περιφερειακού πολέμου» λειτουργεί ως μήνυμα προς Ουάσινγκτον, Τελ Αβίβ αλλά και τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου, ότι μια κλιμάκωση δεν θα μείνει περιορισμένη σε στοχευμένα χτυπήματα.
Παρασκηνιακή διπλωματία με Τουρκία, Αίγυπτο και Κατάρ
Παρά τον κίνδυνο στρατιωτικής σύγκρουσης, αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι η Ουάσινγκτον έχει μεταφέρει στην Τεχεράνη, μέσω πολλαπλών καναλιών, πως παραμένει ανοιχτή σε συνάντηση για διαπραγμάτευση μιας νέας συμφωνίας. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Κατάρ εργάζονται για να οργανώσουν συνάντηση στην Άγκυρα, αργότερα αυτή την εβδομάδα, μεταξύ του απεσταλμένου του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, και ανώτερων Ιρανών αξιωματούχων.
«Κάνουμε το καλύτερο δυνατό», ανέφερε αξιωματούχος μίας από τις μεσολαβούσες χώρες, σκιαγραφώντας ένα πυκνό διπλωματικό παρασκήνιο που επιχειρεί να αποτρέψει ανεξέλεγκτη κλιμάκωση. Την ίδια στιγμή, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου υπογραμμίζουν ότι ο Τραμπ δεν έχει λάβει τελική απόφαση για στρατιωτικό χτύπημα και παραμένει θεωρητικά ανοιχτός σε διπλωματική λύση.
Στρατιωτικός συντονισμός ΗΠΑ – Ισραήλ
Την ένταση ενισχύουν και οι κινήσεις στο στρατιωτικό επίπεδο. Όπως μετέδωσε το Reuters, επικαλούμενο δύο αμερικανούς αξιωματούχους, κορυφαίοι αμερικανοί και ισραηλινοί στρατηγοί είχαν κεκλεισμένων των θυρών συνομιλίες στο Πεντάγωνο την Παρασκευή. Στις συζητήσεις συμμετείχαν ο Αμερικανός στρατηγός Νταν Κέιν, πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, και ο αρχηγός των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων, Εγιάλ Ζαμίρ. Δεν δόθηκαν λεπτομέρειες για το περιεχόμενο, ωστόσο η χρονική συγκυρία υποδηλώνει συντονισμό σε σενάρια κλιμάκωσης με το Ιράν.
Για τις αγορές ενέργειας και τους γεωπολιτικούς κινδύνους, το σκηνικό θυμίζει επικίνδυνο «σχοινί χωρίς δίχτυ ασφαλείας»: η Ουάσινγκτον ταυτόχρονα επιδεικνύει στρατιωτική ισχύ, αναζητεί όμως μέσω τρίτων μια διέξοδο στη διαπραγμάτευση, ενώ η Τεχεράνη απαντά με κλιμάκωση της ρητορικής, επιχειρώντας να αυξήσει το κόστος οποιασδήποτε αμερικανικής επιλογής χρήσης βίας.
Σχόλιο 
: Η διπλή γλώσσα Τραμπ –απειλές στρατιωτικού πλήγματος και ταυτόχρονα μήνυμα διαπραγμάτευσης– αυξάνει τη μεταβλητότητα και τον κίνδυνο λάθους υπολογισμού στην περιοχή. Για τις αγορές, το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξει συμφωνία, αλλά αν η πορεία προς αυτήν θα περάσει από ένα θερμό επεισόδιο που θα ανατινάξει πρόσκαιρα τις τιμές ενέργειας και τον γεωπολιτικό κίνδυνο.
#ΗΠΑ #Ιράν #Τραμπ #Χαμενεΐ #ΜέσηΑνατολή
