Κλιμακώνεται η ενεργειακή ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών, καθώς οι ΗΠΑ χαρακτηρίζουν «λυπηρή» την πρόθεση της ΕΕ να μειώσει την εξάρτησή της από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο. Η αντιπαράθεση συνδέεται άμεσα με την κριτική της κυβέρνησης Τραμπ προς τον ρόλο της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας στην πράσινη μετάβαση.
Η ενεργειακή σχέση Ηνωμένων Πολιτειών – Ευρωπαϊκής Ένωσης εισέρχεται σε νέα φάση έντασης, μετά τις δηλώσεις του υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ, ο οποίος χαρακτήρισε «πολύ λυπηρά» τα σχόλια του Ευρωπαίου επιτρόπου Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν για την ανάγκη μείωσης της ευρωπαϊκής εξάρτησης από το αμερικανικό υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).
Η διαμάχη για την εξάρτηση από το αμερικανικό αέριο
Αφορμή αποτέλεσαν δηλώσεις του Γιόργκενσεν στα τέλη Ιανουαρίου, μετά τις απειλές της κυβέρνησης Τραμπ ότι θα επιχειρήσει να θέσει υπό αμερικανικό έλεγχο τη Γροιλανδία, αυτόνομη περιοχή του Βασιλείου της Δανίας. Ο Ευρωπαίος επίτροπος είχε τότε επισημάνει ότι η ΕΕ σκοπεύει να περιορίσει την κατανάλωση αμερικανικού LNG, θεωρώντας τις κινήσεις της Ουάσιγκτον «καμπανάκι» για την ανάγκη διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας.
Απαντώντας από το Παρίσι, μετά από κλειστή σύσκεψη υπουργών στην έδρα της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας (IEA), ο Ράιτ υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ είναι «προμηθευτής ενέργειας στέρεος σαν βράχος» και πρόσθεσε: «Δεν μπορείς να έχεις καλύτερο εταίρο». Τόνισε ακόμη ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρησιμοποίησαν ποτέ την ενέργεια ως πολιτικό όπλο» και ότι οι εξαγωγές LNG καθοδηγούνται από ιδιωτικές εταιρείες και συμβόλαια, όχι από την κυβέρνηση με γεωπολιτικά κίνητρα.
Παράλληλα, κατηγόρησε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι αποδυνάμωσαν τη δική τους ενεργειακή ασφάλεια, περιορίζοντας την εγχώρια παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ εξακολουθούν να εξαρτώνται από τους υδρογονάνθρακες. Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τις αμερικανικές εξαγωγές ως κρίσιμο «μαξιλάρι» για την ευρωπαϊκή αγορά.
Σύγκρουση με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας και η μάχη για την πράσινη μετάβαση
Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στο διμερές σκέλος ΗΠΑ–ΕΕ, αλλά εκτείνεται στον ρόλο της Διεθνούς Υπηρεσίας Ενέργειας. Ο Ράιτ έχει εντείνει την κριτική του προς την IEA, κατηγορώντας την ότι, υιοθετώντας φιλόδοξους στόχους αποανθρακοποίησης, απομακρύνεται από την «πρωταρχική αποστολή» της, δηλαδή την ασφάλεια εφοδιασμού. Κατά τον ίδιο, η υπηρεσία έχει διολισθήσει σε μια «αντι-ενεργειακή» ατζέντα, η οποία κινδυνεύει να περιορίσει την προσφορά και να ωθήσει τις τιμές προς τα πάνω.
Την Τρίτη, ο Αμερικανός υπουργός είχε φτάσει στο σημείο να προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να αποχωρήσουν από την IEA, αν δεν αλλάξει πορεία – προοπτική που απέρριψαν ήδη χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστρία και η Γαλλία. Ωστόσο, δύο ημέρες αργότερα, επιχείρησε να μετριάσει τον τόνο, δηλώνοντας: «Δεν θέλουμε σε καμία περίπτωση να αποχωρήσουμε… Θέλουμε απλώς να επιστρέψουμε στην πραγματικότητα. Δεν θέλουμε να φύγουμε».
Ο Ράιτ υποστήριξε ότι οι αμερικανικές προσπάθειες για επαναπροσανατολισμό της IEA προς την ασφάλεια εφοδιασμού και την «προσθήκη ενέργειας» αντί της αποκλειστικής υποκατάστασης υφιστάμενων πηγών, έχουν βρει «σημαντική αλλά κυρίως παρασκηνιακή» στήριξη από άλλα κράτη-μέλη. Διαβεβαίωσε ότι η Ουάσιγκτον θα ασκήσει «κάθε πίεση που διαθέτει» για να ενισχυθεί ο ρόλος των ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα, παράλληλα με την ανάπτυξη καθαρών τεχνολογιών.
Η κόντρα για το αμερικανικό LNG και τον ρόλο της IEA φωτίζει τη βαθιά στρατηγική διαφωνία ανάμεσα στην Ευρώπη, που επιδιώκει ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία, και στην κυβέρνηση Τραμπ, που αντιμετωπίζει τα ορυκτά καύσιμα ως μοχλό ισχύος και οικονομικής επιρροής.
Σχόλιο 
: Η σύγκρουση γύρω από το LNG και την IEA δεν είναι απλώς διπλωματική κόντρα, αλλά προαναγγελία ενός πιο κατακερματισμένου παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος, όπου η ασφάλεια εφοδιασμού, η κλιματική πολιτική και η γεωπολιτική ισχύς συγκρούονται ανοιχτά· για την Ευρώπη, το πραγματικό τεστ θα είναι αν μπορεί να μειώσει την εξάρτηση χωρίς να θυσιάσει ανταγωνιστικότητα και κοινωνική συνοχή.
#ΗΠΑ #ΕΕ #LNG #Ενέργεια #ΦυσικόΑέριο #IEA #ΚλιματικήΠολιτική
