Ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει την εμπορική του επίθεση, ανακοινώνοντας αύξηση του «παγκόσμιου δασμού» από 10% σε 15%. Η κίνηση έρχεται ως απάντηση στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που έκρινε παράνομες προηγούμενες δασμολογικές επιβαρύνσεις.
Σε νέα, επιθετικότερη φάση περνά η εμπορική πολιτική των ΗΠΑ, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ανακοινώνει ότι αυξάνει από το 10% στο 15% τον λεγόμενο «παγκόσμιο δασμό» σε όλες τις εισαγωγές ξένων προϊόντων. Η απόφαση, με άμεση ισχύ, έρχεται μόλις ένα 24ωρο μετά την αρχική ανακοίνωση για δασμό 10% και αποτελεί ευθεία πολιτική απάντηση στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, που έκρινε παράνομη την επιβολή δασμών με επίκληση του νόμου περί οικονομικής έκτακτης ανάγκης.
Παράκαμψη του νομικού μπλόκου με το Trade Act
Ο Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social, υποστήριξε ότι προχωρά στο «πλήρως επιτρεπόμενο και νομικά ελεγμένο επίπεδο του 15%», αξιοποιώντας το άρθρο 122 του Trade Act του 1974. Ο συγκεκριμένος μηχανισμός επιτρέπει στην αμερικανική κυβέρνηση να επιβάλει πρόσθετους δασμούς έως 15% για διάστημα έως 150 ημερών, σε συνθήκες που χαρακτηρίζονται ως οικονομική διαταραχή ή ανισορροπία.
Ήδη από την Παρασκευή, μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ο Τραμπ είχε επιβάλει παγκόσμιο δασμό 10% για περίοδο πέντε μηνών, επιπλέον των ήδη υφιστάμενων δασμών. Παράλληλα είχε ξεκαθαρίσει ότι οι δασμοί που έχουν επιβληθεί για λόγους εθνικής ασφάλειας (άρθρο 232) και εκείνοι βάσει του άρθρου 301 παραμένουν σε πλήρη ισχύ. Η νέα κίνηση στο 15% ουσιαστικά δοκιμάζει τα όρια της νομιμότητας, με νομικούς κύκλους να προειδοποιούν ότι και αυτή η ρύθμιση μπορεί να προσβληθεί δικαστικά.
Κίνδυνος εμπορικού πολέμου και λογαριασμός 175 δισ. δολαρίων
Η σύγκρουση με το Ανώτατο Δικαστήριο δεν είναι μόνο θεσμική, αλλά και οικονομικά εκρηκτική. Η απόφαση του Δικαστηρίου ανοίγει τον δρόμο για απαιτήσεις επιστροφής δασμών (refunds) από χώρες που βρέθηκαν στο στόχαστρο της Ουάσιγκτον τα προηγούμενα χρόνια. Εκτιμήσεις του CNBC κάνουν λόγο για πιθανό λογαριασμό άνω των 175 δισ. δολαρίων για την αμερικανική κυβέρνηση, αν κριθεί ότι πρέπει να επιστραφούν ποσά που έχουν ήδη εισπραχθεί.
Ο δικαστής Μπρετ Κάβανο, ένα από τα συντηρητικά μέλη που διαφώνησαν με την απόφαση, προειδοποίησε για τις τεράστιες υλικοτεχνικές δυσκολίες στην επιστροφή των ποσών, αναδεικνύοντας το πρακτικό χάος που μπορεί να δημιουργηθεί. Την ίδια στιγμή, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όπως υπογράμμισε και ο Γάλλος υπουργός Εμπορίου, διαμηνύουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει τα εργαλεία για να απαντήσει, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης σε έναν νέο γύρο εμπορικού πολέμου.
Πολιτικός υπολογισμός πριν την ομιλία στο Κογκρέσο
Σε πολιτικό επίπεδο, ο Τραμπ επιχειρεί να μετατρέψει μια δικαστική ήττα σε πεδίο επίθεσης. Έχει ήδη χαρακτηρίσει «ντροπή» την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου και προαναγγέλλει ότι «τους επόμενους σύντομους μήνες» η κυβέρνησή του θα καθορίσει νέους, «νομικά επιτρεπόμενους» δασμούς, στο πλαίσιο της στρατηγικής «Να Κάνουμε την Αμερική Ξανά Μεγάλη».
Όλα τα βλέμματα στρέφονται τώρα στην ετήσια ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης στο Κογκρέσο την Τρίτη, όπου αναμένεται να παρουσιάσει την κλιμάκωση των δασμών ως εργαλείο προστασίας της αμερικανικής βιομηχανίας και απάντηση σε χώρες που, όπως υποστηρίζει, «κλέβουν τις ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες». Η στροφή σε οριζόντιους, «παγκόσμιους» δασμούς, ωστόσο, κινδυνεύει να πλήξει αλυσίδες εφοδιασμού, να αυξήσει το κόστος για επιχειρήσεις και καταναλωτές διεθνώς και να δημιουργήσει νέα κύματα αβεβαιότητας στις αγορές.
Σχόλιο 
: Η επιλογή Τραμπ να απαντήσει σε ένα νομικό μπλόκο με ακόμα πιο επιθετικό δασμολογικό μέτρο μετατρέπει ένα εσωτερικό θεσμικό ζήτημα σε παγκόσμιο οικονομικό σοκ. Οι αγορές και οι εμπορικοί εταίροι καλούνται να προεξοφλήσουν όχι μόνο το άμεσο κόστος του 15%, αλλά και τον κίνδυνο ενός ασταθούς, προσωρινού πλαισίου δασμών που μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί δικαστικά. Για την Ευρώπη, και κατ’ επέκταση για ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, το διακύβευμα δεν είναι μόνο οι νέες επιβαρύνσεις, αλλά και η ανάγκη για συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση που θα αποτρέψει μια ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
#ΗΠΑ #Τραμπ #δασμοί #εμπόριο #ΕΕ
