Η κυβέρνηση των ΗΠΑ απειλεί να ακυρώσει όλες τις συμβάσεις με την Anthropic αν η εταιρεία δεν δώσει απεριόριστη πρόσβαση της τεχνητής νοημοσύνης της στο Πεντάγωνο. Η σύγκρουση αποκαλύπτει τη νέα ισορροπία ισχύος μεταξύ κράτους, στρατού και μεγάλων εταιρειών AI.
Σε ανοιχτή σύγκρουση με την Anthropic, μία από τις πιο προηγμένες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης των ΗΠΑ, περνά η κυβέρνηση στην Ουάσιγκτον, θέτοντας ξεκάθαρο τελεσίγραφο: ή πλήρης πρόσβαση των ενόπλων δυνάμεων στην τεχνολογία της ή ακύρωση όλων των συμβάσεων. Το περιστατικό αναδεικνύει πόσο κρίσιμη έχει γίνει η τεχνητή νοημοσύνη για τη στρατιωτική ισχύ, αλλά και πόσο λεπτή είναι η γραμμή μεταξύ εταιρικής αυτονομίας και κρατικού ελέγχου στο όνομα της εθνικής ασφάλειας.
Τελεσίγραφο Πενταγώνου και πρωτοφανείς προσωπικές επιθέσεις
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, η Anthropic έχει ήδη υπογράψει από τον Αύγουστο σύμβαση για την παροχή του chatbot Claude και άλλων εργαλείων AI σε τρεις κλάδους της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Ανώτερος αξιωματούχος διευκρινίζει ότι η συμφωνία θα ακυρωθεί αν η εταιρεία δεν αποδεχθεί «απεριόριστη χρήση» των μοντέλων της από το Πεντάγωνο για κάθε «νόμιμη στρατιωτική εφαρμογή».
Ο υφυπουργός Άμυνας για Έρευνα και Μηχανική Emil Michael κλιμάκωσε τη ρητορική, αποκαλώντας δημόσια στο X (Twitter) τον διευθύνοντα σύμβουλο της Anthropic, Dario Amodei, «ψεύτη» με «σύνδρομο του Θεού», κατηγορώντας τον ότι «θέλει να ελέγξει προσωπικά τον αμερικανικό στρατό» και ότι «θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια της χώρας». Παράλληλα, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ φέρεται να έχει καλέσει τον Amodei στην Ουάσιγκτον, δίνοντάς του προθεσμία μέχρι σήμερα Παρασκευή, στις 17:01, για να αποδεχθεί τους όρους.
Το Πεντάγωνο διαμηνύει ότι, εάν δεν υπάρξει συμφωνία, η Anthropic θα αφαιρεθεί πλήρως από την αλυσίδα εφοδιασμού του υπουργείου, ενώ ήδη διερευνώνται εναλλακτικοί πάροχοι – όπως Google, OpenAI και xAI – για την κάλυψη κρίσιμων αναγκών σε αποστολές υψηλής ασφάλειας.
Defense Production Act, στρατιωτική χρήση AI και κίνδυνος προηγούμενου
Η πιο ανησυχητική διάσταση είναι η απειλή ενεργοποίησης του Defense Production Act (DPA), νόμου της εποχής του Ψυχρού Πολέμου που επιτρέπει στον πρόεδρο των ΗΠΑ να επιβάλλει σε ιδιωτικές εταιρείες παραγωγή και παροχή αγαθών για λόγους εθνικής ασφάλειας. Αν ο DPA χρησιμοποιηθεί στην περίπτωση της Anthropic, η εταιρεία θα υποχρεωθεί να παράσχει πρόσβαση στα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της στο Πεντάγωνο, ακόμη και κόντρα στη βούληση της διοίκησής της.
Η Anthropic, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αρνείται να παραχωρήσει «ανεξέλεγκτη» πρόσβαση, ιδίως για αποστολές χωρίς ουσιαστικό ανθρώπινο έλεγχο (π.χ. πλήρως αυτόνομες στρατιωτικές επιχειρήσεις) ή για σενάρια εσωτερικής παρακολούθησης. Η θέση της εδράζεται σε ανησυχίες για χρήση της AI σε φονικά συστήματα, χωρίς διαφάνεια και χωρίς επαρκείς εγγυήσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η στάση της Ουάσιγκτον δείχνει ότι αντιμετωπίζει πλέον τα μεγάλα μοντέλα AI ως κρίσιμες υποδομές – αντίστοιχες με ενέργεια, logistics ή προηγμένα υλικά – στις οποίες το κράτος θεωρεί ότι πρέπει να έχει πρόσβαση κατά προτεραιότητα. Η πλήρης αποκοπή μιας εταιρείας από συμβάσεις και προγράμματα του Πενταγώνου είναι μέτρο που, μέχρι σήμερα, συνδεόταν κυρίως με οντότητες που είχαν σχέσεις με «εχθρικά κράτη». Το γεγονός ότι συζητείται για μια αμερικανική startup AI υποδηλώνει πόσο έχει αλλάξει η γεωπολιτική σημασία της τεχνητής νοημοσύνης.
Για την ευρύτερη αγορά τεχνολογίας – και για την Ευρώπη – η υπόθεση δημιουργεί κρίσιμο προηγούμενο: αν οι ΗΠΑ θεωρήσουν δεδομένο δικαίωμά τους να «επιστρατεύουν» εμπορικά μοντέλα AI, αντίστοιχες πιέσεις μπορεί να εμφανιστούν και σε άλλες δικαιοδοσίες. Το ερώτημα για τις εταιρείες δεν είναι μόνο τεχνικό ή εμπορικό, αλλά βαθιά θεσμικό: μέχρι πού φτάνει η ευθύνη τους να θέτουν «κόκκινες γραμμές» σε στρατιωτικές χρήσεις της τεχνολογίας τους.
Σχόλιο 
: Η κόντρα Ουάσιγκτον–Anthropic είναι η πρώτη ανοικτή δοκιμασία ισχύος ανάμεσα σε ένα κορυφαίο AI lab και το αμερικανικό «βαθύ κράτος». Αν επικρατήσει η λογική του DPA, το μήνυμα προς όλο τον κλάδο θα είναι ότι, σε τελική ανάλυση, η τεχνητή νοημοσύνη θεωρείται στρατηγικό οπλικό σύστημα και όχι απλώς εμπορικό προϊόν. Αν, αντίθετα, η Anthropic αντέξει τις πιέσεις, θα ανοίξει ο δρόμος για πιο σκληρές εταιρικές ρήτρες γύρω από τη χρήση AI σε πολεμικό περιβάλλον – με συνέπειες που θα φθάσουν και στην Ευρώπη, όπου η συζήτηση για το AI Act και την αμυντική αυτονομία βρίσκεται ακόμη στην αρχή.
#Anthropic #AI #ΗΠΑ #Άμυνα #Τεχνολογία
