Σφοδρή αντιπαράθεση μεταξύ κορυφαίων Ρεπουμπλικάνων γερουσιαστών ξέσπασε στο Μόναχο, με αφορμή την απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να καταλάβει με τη βία τη Γροιλανδία από τη Δανία. Οι δηλώσεις Γκράχαμ και η οξεία απάντηση Τίλις αναδεικνύουν το βαθύ ρήγμα στο κόμμα για την εξωτερική πολιτική και τον σεβασμό της κυριαρχίας συμμάχων.
Η διαμάχη στο εσωτερικό των Ρεπουμπλικάνων για την εξωτερική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ ήρθε στο προσκήνιο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, με αφορμή την υπόθεση της Γροιλανδίας. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ υποβάθμισε δημοσίως τη σημασία της κυριαρχίας της Δανίας επί της Γροιλανδίας, προκαλώντας την οξύτατη αντίδραση του συναδέλφου του, Τόμ Τίλις.
Η επίμαχη φράση Γκράχαμ και η απάντηση Τίλις
Ο Γκράχαμ, σχολιάζοντας την απειλή του προέδρου Τραμπ να καταλάβει τη Γροιλανδία, φέρεται να δήλωσε: «Ποιος νοιάζεται ποιος ανήκει η Γροιλανδία; Εγώ όχι». Η φράση αυτή, που αντιμετωπίζει ως δευτερεύον ζήτημα την κυριαρχία ενός συμμάχου στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, προκάλεσε αντιδράσεις τόσο στην Ευρώπη όσο και εντός του αμερικανικού Κογκρέσου.
Χωρίς να τον κατονομάσει, ο γερουσιαστής Τόμ Τίλις απάντησε από το βήμα της διάσκεψης: «Ποιος νοιάζεται για το ποιος ανήκει η Γροιλανδία; Οι 85.000 ιθαγενείς κάτοικοι της Γροιλανδίας νοιάζονται για το ποιος ανήκει η Γροιλανδία. Και στο τέλος της ημέρας, πρέπει να δείχνουμε σεβασμό». Ο Τίλις επέμεινε ότι οι ΗΠΑ οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη τόσο τα δικαιώματα των τοπικών πληθυσμών όσο και τις ανησυχίες των συμμάχων τους.
Η απειλή Τραμπ και οι επιπτώσεις στο ΝΑΤΟ
Η αντιπαράθεση εντάσσεται στο πλαίσιο της πρόσφατης απειλής του Ντόναλντ Τραμπ να χρησιμοποιήσει ακόμη και στρατιωτική ισχύ για να πάρει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, δανικού εδάφους όπου ήδη σταθμεύουν αμερικανικές δυνάμεις και λειτουργεί κρίσιμο ραντάρ. Η προοπτική μιας μονομερούς ενέργειας των ΗΠΑ σε βάρος εδάφους κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ προκάλεσε σοβαρή αναταραχή στη Συμμαχία, με ευρωπαίους συμμάχους να προειδοποιούν ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να προκαλέσει μόνιμη ρήξη.
Παρά τις σκληρές δηλώσεις, ο Τραμπ υποχώρησε τελικά, έπειτα από έντονες αντιδράσεις τόσο από Δημοκρατικούς όσο και από σημαντική μερίδα Ρεπουμπλικάνων. Ωστόσο, το επεισόδιο ενίσχυσε την εικόνα ενός αμερικανού προέδρου που δεν διστάζει να αμφισβητήσει θεμελιώδεις αρχές της μεταπολεμικής τάξης, όπως ο σεβασμός της εδαφικής ακεραιότητας συμμάχων.
Το βαθύτερο ρήγμα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα
Ο Τίλις υπενθύμισε ότι «το έθνος μας ιδρύθηκε απορρίπτοντας τους νταήδες» και τόνισε ότι, ακόμη κι αν η πολιτική ρητορική στις ΗΠΑ συχνά γίνεται «καουμπόικη», η συλλογική συνείδηση των Αμερικανών «δεν συμπαθεί τους νταήδες». Με αυτό τον τρόπο, έστειλε μήνυμα τόσο προς τον Λευκό Οίκο όσο και προς τους συναδέλφους του που υιοθετούν μια πιο επιθετική, μονομερή γραμμή στην εξωτερική πολιτική.
Η σύγκρουση Γκράχαμ–Τίλις αναδεικνύει τον διχασμό στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ανάμεσα σε όσους ευθυγραμμίζονται πλήρως με τα ένστικτα του Τραμπ και σε εκείνους που ανησυχούν για την υπονόμευση των συμμαχιών και του διεθνούς κύρους των ΗΠΑ. Η Γροιλανδία, αν και γεωγραφικά μακρινή, έχει μετατραπεί έτσι σε συμβολικό πεδίο μάχης για το μέλλον της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.
Σχόλιο 
: Η αντιπαράθεση στο Μόναχο δείχνει ότι η «γραμμή Τραμπ» – μονομερής ισχύς χωρίς σεβασμό κυριαρχίας και συμμάχων – δεν είναι καθολικά αποδεκτή ούτε στους Ρεπουμπλικάνους. Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι διπλό: αφενός η Ουάσιγκτον παραμένει απρόβλεπτη, αφετέρου υπάρχει ακόμη ισχυρό φιλοσυμμαχικό μπλοκ στο Κογκρέσο που μπορεί να φρενάρει τις πιο ακραίες κινήσεις του Λευκού Οίκου.
#ΗΠΑ #Ρεπουμπλικανοι #Τραμπ #Γροιλανδια #ΝΑΤΟ
