Η απειλή αποχώρησης των ΗΠΑ από την USMCA, η εξέγερση του Κογκρέσου κατά των δασμών στον Καναδά και η διαμάχη για τη γέφυρα Ντιτρόιτ–Οντάριο κλιμακώνουν την ένταση στη βορειοαμερικανική οικονομική αρχιτεκτονική. Οι πολιτικές σκοπιμότητες στην Ουάσιγκτον συναντούν τον γεωοικονομικό ανταγωνισμό με Κίνα και Καναδά, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για επενδυτές και επιχειρήσεις.
Οι σχέσεις ΗΠΑ–Καναδά βρίσκονται σε μία από τις πιο τεταμένες φάσεις των τελευταίων δεκαετιών, με την εμπορική αντιπαράθεση να μετατρέπεται σε ανοιχτή πολιτική σύγκρουση. Η πιθανότητα αποχώρησης της Ουάσιγκτον από τη συμφωνία USMCA, οι αναταράξεις στο Κογκρέσο γύρω από τους δασμούς και η νέα διαμάχη για τη διασυνοριακή γέφυρα στον ποταμό Ντιτρόιτ δημιουργούν ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας για τη μεγαλύτερη εμπορική σχέση της Βόρειας Αμερικής.
Η επανεξέταση της USMCA και το σοκ για τις αγορές
Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης από τη βορειοαμερικανική συμφωνία ΗΠΑ–Καναδά–Μεξικού (USMCA), την οποία ο ίδιος υπέγραψε στην πρώτη του θητεία. Περίπου το 80% των αγαθών που εισάγονται από τον Καναδά πληρούν τα κριτήρια της USMCA και εξαιρούνται από δασμούς· μια καταγγελία της συμφωνίας θα ανέτρεπε αυτό το καθεστώς, με άμεσες επιπτώσεις σε αλυσίδες εφοδιασμού, κόστος παραγωγής και τιμές καταναλωτή.
Η συμφωνία εισέρχεται σε υποχρεωτική επανεξέταση πριν από πιθανή παράταση την 1η Ιουλίου. Αυτό που αρχικά θεωρείτο τυπική διαδικασία έχει μετατραπεί σε σκληρή διαπραγμάτευση, καθώς ο Τραμπ απαιτεί πρόσθετες εμπορικές παραχωρήσεις από Οτάβα και Πόλη του Μεξικού, συνδέοντας τη συζήτηση με ζητήματα όπως η μετανάστευση, η διακίνηση ναρκωτικών και η άμυνα.
Ο αξιωματούχος εμπορίου Τζέιμισον Γκριρ ξεκαθαρίζει ότι μια «άκριτη» ανανέωση των όρων του 2019 δεν εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα και προαναγγέλλει ξεχωριστές συνομιλίες με Καναδά και Μεξικό, αναγνωρίζοντας ότι οι σχέσεις με την Οτάβα είναι οι πιο τεταμένες. Στο τραπέζι τίθενται αυστηρότεροι κανόνες προέλευσης για βιομηχανικά αγαθά, ενισχυμένη συνεργασία στα κρίσιμα ορυκτά, προστασία εργαζομένων και αντιμετώπιση ντάμπινγκ.
Εάν υπάρξει συμφωνία, η USMCA θα παραταθεί για 16 χρόνια· διαφορετικά, ενεργοποιείται ετήσια επανεξέταση έως το 2036, με κάθε χώρα να διατηρεί δικαίωμα αποχώρησης με προειδοποίηση έξι μηνών. Δεδομένου ότι η USMCA καλύπτει εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών αξίας περίπου 2 τρισ. δολαρίων, ακόμη και η απλή απειλή αποχώρησης αρκεί για να παγώσει επενδυτικές αποφάσεις και να τροφοδοτήσει ανησυχίες για το κόστος ζωής, σε μια περίοδο όπου οι ενδιάμεσες εκλογές πλησιάζουν.
Εξέγερση στο Κογκρέσο, γέφυρα Ντιτρόιτ–Οντάριο και σφήνα Κίνας
Την ίδια ώρα, οι δασμολογικές πολιτικές του Τραμπ δέχονται το ισχυρότερο πλήγμα τους εντός Κογκρέσου. Η ελεγχόμενη από τους Ρεπουμπλικανούς Βουλή ενέκρινε νομοθεσία για τον τερματισμό των δασμών στις εισαγωγές από τον Καναδά, με έξι Ρεπουμπλικανούς να συντάσσονται με σχεδόν το σύνολο των Δημοκρατικών. Παρότι ο Τραμπ αναμένεται να ασκήσει βέτο, η εξέλιξη σηματοδοτεί ρωγμές στον έλεγχο της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και ενίσχυση της πίεσης από περιφέρειες που πλήττονται από τους δασμούς.
Η Γερουσία έχει ήδη ψηφίσει υπέρ της κατάργησης όχι μόνο των δασμών στον Καναδά, αλλά και των παγκόσμιων δασμών έκτακτης ανάγκης και εκείνων στη Βραζιλία. Η σύγκρουση για τους δασμούς εξελίσσεται έτσι σε κεντρικό πεδίο της προεκλογικής μάχης, με τους Δημοκρατικούς να κατηγορούν τους Ρεπουμπλικανούς ότι υπερασπίζονται πολιτικές που αυξάνουν το κόστος ζωής.
Πρόσθετη ένταση προκαλεί η υπό κατασκευή γέφυρα πάνω από τον ποταμό Ντιτρόιτ, που θα συνδέει το Οντάριο με το Μίσιγκαν. Ο Τραμπ χαρακτηρίζει τους όρους κατασκευής «ασύμφορους» για τις ΗΠΑ, απαιτώντας να ανήκει στη χώρα του «τουλάχιστον η μισή» υποδομή και απειλώντας ότι η γέφυρα δεν θα λειτουργήσει έως ότου οι ΗΠΑ «αποζημιωθούν πλήρως». Παράλληλα, κατηγορεί τον Καναδά για «πολύ άδικη, εδώ και δεκαετίες» μεταχείριση και επιτίθεται στον πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ για την προσέγγιση με την Κίνα, προειδοποιώντας ότι μια συμφωνία Οτάβα–Πεκίνου θα αφήσει στις ΗΠΑ «μόνο τα αποφάγια».
Ο Κάρνεϊ, από την πλευρά του, μιλά για «ειλικρινή» συζήτηση με τον Τραμπ και δηλώνει πεπεισμένος ότι «το θέμα θα διευθετηθεί», ενώ υπενθυμίζεται ότι η πρόσφατη εμπορική συμφωνία Κίνας–Καναδά δεν είναι δεσμευτική. Ωστόσο, η εμπλοκή της Κίνας προσδίδει στρατηγικό βάθος στην αντιπαράθεση, μετατρέποντας μια εμπορική διαφορά σε κρίσιμο επεισόδιο του ευρύτερου γεωοικονομικού ανταγωνισμού.
Σχόλιο 
: Η κλιμάκωση γύρω από την USMCA δείχνει πώς οι δασμοί έχουν μετατραπεί από τεχνικό εργαλείο εμπορικής πολιτικής σε κεντρικό μοχλό εσωτερικής πολιτικής πόλωσης και εξωτερικής πίεσης. Για επιχειρήσεις και επενδυτές, το μήνυμα είναι σαφές: η προβλεψιμότητα στη Βόρεια Αμερική δεν είναι δεδομένη και ο πολιτικός κύκλος στην Ουάσιγκτον μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατρέψει το πλαίσιο στο οποίο χτίστηκαν επί δεκαετίες αλυσίδες αξίας.
#ΗΠΑ #Καναδάς #USMCA #Τραμπ #Δασμοί #ΕμπορικόςΠόλεμος
