Η ακρίβεια εκτοξεύει τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας σε ιστορικά υψηλά, με σχεδόν 4 στα 10 προϊόντα στο καλάθι του σούπερ μάρκετ να φέρουν private label. Την ίδια στιγμή, το κίνημα «Made in Greece» παραμένει εξαιρετικά ισχυρό, καθώς η πλειονότητα των καταναλωτών επιλέγει ελληνική παραγωγή για λόγους ποιότητας, ασφάλειας και στήριξης της οικονομίας.
Η εκρηκτική άνοδος της ακρίβειας τα τελευταία χρόνια αναδιαμορφώνει βαθιά τη συμπεριφορά των ελληνικών νοικοκυριών στα σούπερ μάρκετ. Έρευνα του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ), που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο 2026 σε τυχαίο επιστημονικό δείγμα νοικοκυριών, καταγράφει για τρίτο συνεχόμενο έτος νέο ιστορικό ρεκόρ για τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας (Private Label), την ώρα που ενισχύεται παράλληλα η συνειδητή προτίμηση σε προϊόντα ελληνικής παραγωγής.
Private Label: Από «φθηνή λύση» σε κυρίαρχη επιλογή
Σύμφωνα με τον καθηγητή Γεώργο Μπάλτα, σχεδόν 4 στα 10 προϊόντα που αγοράζονται σήμερα στα σούπερ μάρκετ είναι κωδικοί ιδιωτικής ετικέτας. Η πλειονότητα των καταναλωτών (58%) δηλώνει ικανοποιημένη ή πολύ ικανοποιημένη από τα PL, ενώ μόλις το 6% εκφράζει δυσαρέσκεια. Καθοριστικό πλεονέκτημα παραμένει η τιμή: το 74% θεωρεί ότι τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας είναι σαφώς φθηνότερα από τις μάρκες των προμηθευτών.
Ωστόσο, η αποδοχή δεν είναι μόνο τιμολογιακή. Το 55% κρίνει την ποιότητα των PL ισοδύναμη με των επώνυμων προϊόντων, ενώ ένα επιπλέον 17% τα θεωρεί ανώτερα. Έτσι, σχεδόν τα τρία τέταρτα των καταναλωτών βλέπουν πλέον την ιδιωτική ετικέτα ως ισοδύναμη ή καλύτερη επιλογή. Η ωρίμανση αυτή αποτυπώνεται και στις κατηγορίες: το 81% δηλώνει πρόθυμο να αγοράσει χαρτικά ιδιωτικής ετικέτας, αλλά μόνο το 18% είναι διατεθειμένο να επιλέξει PL σε κρασιά, μπύρες και οινοπνευματώδη.
Η δυναμική των PL συνδέεται άμεσα και με την εγχώρια παραγωγή, καθώς οι περισσότεροι κωδικοί παράγονται στην Ελλάδα για λογαριασμό των αλυσίδων. Οι ίδιες οι αλυσίδες ενισχύουν στρατηγικά την τάση, επεκτείνοντας και βελτιώνοντας συνεχώς τις σειρές ιδιωτικής ετικέτας.
Made in Greece: Κατανάλωση με οικονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα
Παρά τη στροφή σε οικονομικότερες επιλογές, η έρευνα αναδεικνύει ένα ισχυρό και συνειδητοποιημένο κίνημα υπέρ του «Made in Greece». Το 76% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι όταν βρίσκει ελληνικά προϊόντα τα προτιμά έναντι των εισαγόμενων, ενώ το 87% ζητά ρητά να αναγράφεται στη συσκευασία ότι ένα προϊόν είναι ελληνικής παραγωγής.
Η προτίμηση αυτή δεν είναι μόνο συναισθηματική. Το 65% θεωρεί ότι τα ελληνικά προϊόντα προσφέρουν καλύτερη ασφάλεια και ποιότητα, το 94% πιστεύει ότι με την επιλογή τους στηρίζει την εγχώρια παραγωγή και το 88% ότι συμβάλλει στη μείωση της ανεργίας. Ο κ. Μπάλτας χαρακτηρίζει το κίνημα «Made in Greece» ως συμπεριφορά αλληλεγγύης και αυτοσυντήρησης, με σαφείς θετικές προεκτάσεις για την ανάπτυξη, το εμπορικό ισοζύγιο και την απασχόληση.
Συρρίκνωση κατανάλωσης και πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα
Η εικόνα του διαθέσιμου εισοδήματος είναι ζοφερή. Η μέση μηνιαία δαπάνη στο σούπερ μάρκετ εκτιμάται στα 332 ευρώ, με το 75% των νοικοκυριών να μην υπερβαίνει τα 400 ευρώ. Τέσσερις στους δέκα περιορίζονται στα απολύτως απαραίτητα, ενώ ένας στους δέκα δηλώνει ότι δεν μπορεί να καλύψει ούτε τα στοιχειώδη. Οι καταναλωτές κόβουν ολοένα και περισσότερο βασικές κατηγορίες: το 45% μειώνει την κατανάλωση κρέατος (από 36% πέρυσι), το 42% τα τυποποιημένα τρόφιμα (από 26%), το 52% τα αναψυκτικά (από 28%), ενώ ακόμη και το ψωμί και τα αρτοσκευάσματα εμφανίζουν αυξημένες περικοπές (24% από 11%).
Η πίεση δεν περιορίζεται στο ράφι. Τέσσερις στους δέκα καταναλωτές μειώνουν θέρμανση και κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος, ενώ η πλειονότητα αποδίδει τις υπερβολικές ανατιμήσεις στις μεγάλες πολυεθνικές, αναγνωρίζοντας τον ρόλο των ολιγοπωλιακών δομών, της περιορισμένης ανταγωνιστικότητας και της ακαμψίας τιμών.
Κρατική πολιτική, εταιρική ευθύνη και ανάγκη για δομικές λύσεις
Ο κ. Μπάλτας υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν μπορεί να στηριχθεί σε αποσπασματικά εργαλεία, όπως το «καλάθι του νοικοκυριού», τα οποία παίζουν μεν θετικό, αλλά περιορισμένο ρόλο. Απαιτείται συνδυασμός μέτρων: ενίσχυση της αγροτικής και βιομηχανικής παραγωγής, ουσιαστικός έλεγχος του ενεργειακού κόστους, δραστική μείωση της συμβατικής και ψηφιακής γραφειοκρατίας, θωράκιση του ανταγωνισμού, αντιμετώπιση των ολιγοπωλίων και αυστηρό θεσμικό πλαίσιο για την πάταξη της αισχροκέρδειας.
Κομβική είναι και η ευθύνη των ίδιων των επιχειρήσεων, ιδίως των μεγάλων. Η εταιρική κοινωνική υπευθυνότητα, σύμφωνα με τον καθηγητή, κρίνεται από τους καταναλωτές πρωτίστως στη στάση απέναντι στα πραγματικά, καθημερινά κοινωνικά προβλήματα – με πρώτη την ακρίβεια. Ταυτόχρονα, τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι το 91% των καταναλωτών πηγαίνει στο σούπερ μάρκετ με προαποφασισμένη λίστα ειδών, περιορίζοντας τις παρορμητικές αγορές. Ωστόσο, μόνο το 39% έχει προαποφασίσει μάρκα, γεγονός που καθιστά το ράφι και την ενδοκαταστημική πολιτική τιμών και προσφορών κρίσιμο πεδίο μάχης για προμηθευτές και αλυσίδες.
Σχόλιο 
: Η ταυτόχρονη έκρηξη της ιδιωτικής ετικέτας και η ενίσχυση του «Made in Greece» αποτυπώνουν έναν νέο, πιο σκληρό αλλά και πιο ώριμο καταναλωτή: αναζητά άμυνα απέναντι στην ακρίβεια χωρίς να θυσιάζει την ποιότητα και στρέφεται σε ελληνική παραγωγή, όχι μόνο από πατριωτισμό αλλά και ως στρατηγική επιβίωσης. Για τις επιχειρήσεις και την πολιτεία, το μήνυμα είναι σαφές: όποιος αγνοήσει αυτή τη μετατόπιση κινδυνεύει να βρεθεί εκτός παιχνιδιού σε μια αγορά που αλλάζει δομικά.
#ιδιωτική_ετικέτα #σούπερ_μάρκετ #ακρίβεια #MadeInGreece #κατανάλωση
