Οι ιταλικές αρχές έθεσαν υπό δικαστική διαχείριση τη Deliveroo, μετά από ευρήματα βαριάς εργασιακής εκμετάλλευσης διανομέων. Η υπόθεση φωτίζει τα σκοτεινά όρια του gig economy στην Ευρώπη.
Υπό δικαστική διαχείριση τέθηκε στην Ιταλία η Deliveroo, μία από τις πιο γνωστές πλατφόρμες κατ’ οίκον διανομής φαγητού, μετά από έρευνα της εισαγγελίας του Μιλάνου για εκτεταμένη εργασιακή εκμετάλλευση. Η υπόθεση αφορά χιλιάδες διανομείς που εργάζονται μέσω της πλατφόρμας σε όλη τη χώρα, με αμοιβές που, σύμφωνα με τις αρχές, κινούνται κάτω από το όριο της φτώχειας.
Καταγγελίες για μισθούς φτώχειας και εξαντλητικά ωράρια
Η έρευνα των καραμπινιέρων βασίστηκε σε μαρτυρίες άνω των πενήντα εργαζομένων. Στο Μιλάνο μόνο, εκτιμάται ότι απασχολούνται περίπου 3.000 διανομείς μέσω της Deliveroo, ενώ σε όλη την Ιταλία ο αριθμός φτάνει τις 20.000. Όπως αποκαλύπτει η εφημερίδα «La Repubblica», σε ορισμένες περιπτώσεις οι διανομείς λάμβαναν λιγότερα από 3 ευρώ για παράδοση πίτσας.
Ιδιαίτερα σκληρές εμφανίζονται οι συνθήκες για αλλοδαπούς εργαζόμενους, οι οποίοι κατέθεσαν ότι για να εξασφαλίσουν περίπου 1.000 ευρώ τον μήνα αναγκάζονται να εργάζονται με ποδήλατο έως και 12 ώρες ημερησίως. Η εισαγγελία κάνει λόγο για «βαριά εργασιακή εκμετάλλευση» και «μη σεβασμό των συνθηκών νομιμότητας», επισημαίνοντας ότι η πλειονότητα των εργαζομένων που εξετάστηκαν έπρεπε, με βάση τα ισχύοντα πρότυπα, να λαμβάνει τουλάχιστον 7.000 ευρώ περισσότερα ετησίως.
Παράλληλα, στο στόχαστρο μπαίνει και ο τρόπος λειτουργίας της ίδιας της εφαρμογής της Deliveroo. Σύμφωνα με τον ιταλικό Τύπο, το σύστημα καταγράφει κάθε άρνηση παραλαβής ή παράδοσης παραγγελίας, διατηρώντας τους διανομείς σε διαρκή κατάσταση ελέγχου και πίεσης, με άμεσες συνέπειες στη βαθμολόγηση και, τελικά, στον όγκο δουλειάς που τους ανατίθεται.
Παρέμβαση δικαιοσύνης και μήνυμα προς το gig economy
«Πρόκειται για παράνομη πραγματικότητα, στην οποία πρέπει να τεθεί τέλος το γρηγορότερο δυνατό», τόνισε ο εισαγγελέας του Μιλάνου, Πάολο Στοράρι, ανακοινώνοντας τον διορισμό δικαστικού διαχειριστή. Ο διαχειριστής καλείται να προχωρήσει σε ριζική αναδιοργάνωση του μοντέλου λειτουργίας της εταιρείας στην Ιταλία, ώστε να ευθυγραμμιστεί με την εργατική νομοθεσία και τις συλλογικές συμβάσεις.
Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό. Ο ίδιος εισαγγελέας είχε πρόσφατα ζητήσει την υπαγωγή σε δικαστική διαχείριση και της εταιρείας Foodinho, μέσω της οποίας δραστηριοποιείται η πλατφόρμα Glovo. Και εκεί η έρευνα κατέληξε ότι οι απολαβές των διανομέων ήταν κατά 81% χαμηλότερες από τις προβλεπόμενες στις συλλογικές συμβάσεις. Η επαναλαμβανόμενη αυτή παρέμβαση της ιταλικής δικαιοσύνης στέλνει σαφές μήνυμα προς το σύνολο του κλάδου του delivery και, ευρύτερα, προς το gig economy στην Ευρώπη.
Η υπόθεση Deliveroo αναδεικνύει τις αντιφάσεις ενός επιχειρηματικού μοντέλου που στηρίζεται στην ευελιξία και την ψηφιακή διαμεσολάβηση, αλλά συχνά μετακυλίει το κόστος στους πιο ευάλωτους εργαζόμενους. Η εξέλιξη στην Ιταλία μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με άμεσο ενδιαφέρον και για αγορές όπως η ελληνική, όπου οι πλατφόρμες delivery έχουν αποκτήσει σημαντικό μερίδιο στην καθημερινή κατανάλωση.
Σχόλιο 
: Η ιταλική δικαστική διαχείριση στη Deliveroo σηματοδοτεί στροφή: τα δικαστήρια παρεμβαίνουν πλέον απευθείας στον πυρήνα του επιχειρηματικού μοντέλου των πλατφορμών, όχι μόνο σε μεμονωμένες παραβάσεις. Αν επιβεβαιωθεί ως τάση, οι εταιρείες του gig economy θα αναγκαστούν να ενσωματώσουν το πραγματικό κόστος της εργασίας στις τιμές και στα περιθώρια κέρδους τους, με πιθανές ανατιμήσεις υπηρεσιών αλλά και πιο βιώσιμες και θεσμικά θωρακισμένες σχέσεις με τους εργαζόμενους.
#Deliveroo #Ιταλία #εργασιακά #gigEconomy #delivery
