Η κυβέρνηση της Ιταλίας ανακοίνωσε ότι δεν μπορεί να συμμετάσχει στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ, επικαλούμενη ευθεία αντίθεση με το ιταλικό Σύνταγμα. Η απόφαση ενισχύει το ευρωπαϊκό μέτωπο επιφυλακτικότητας απέναντι στον νέο, παράλληλο προς τον ΟΗΕ, μηχανισμό διεθνούς διαμεσολάβησης.
Η Ρώμη έστειλε σαφές μήνυμα στην Ουάσινγκτον ότι δεν πρόκειται να προσχωρήσει στο «Συμβούλιο Ειρήνης» του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, παρά τις στενές πολιτικές σχέσεις της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι με τον Αμερικανό ηγέτη. Ο Ιταλός υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι ξεκαθάρισε ότι υπάρχουν «ανυπέρβλητα νομικά εμπόδια» που απορρέουν από το ίδιο το Σύνταγμα της χώρας.
Το συνταγματικό εμπόδιο και ο ρόλος του Τραμπ
Μιλώντας στο πρακτορείο ANSA, ο Ταγιάνι επικαλέστηκε το άρθρο 11 του ιταλικού Συντάγματος, το οποίο επιτρέπει την ένταξη της Ιταλίας σε διεθνείς οργανισμούς μόνο υπό «συνθήκες ισότητας με άλλα κράτη». Σύμφωνα με τον ίδιο, ο χάρτης του «Συμβουλίου Ειρήνης» παραβιάζει αυτήν την αρχή, καθώς προβλέπει έναν ηγετικό ρόλο για τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος ορίζεται πρόεδρος με δικαίωμα βέτο και τελική αρμοδιότητα ερμηνείας του καταστατικού.
Η δομή αυτή δημιουργεί μια de facto ιεραρχία στο εσωτερικό του οργανισμού, με έναν ηγέτη «υπεράνω» των υπόλοιπων μελών, κάτι που η Ρώμη θεωρεί ασύμβατο με τη συνταγματική της τάξη. Έτσι, η Ιταλία προστίθεται σε μια σειρά ευρωπαϊκών χωρών –ανάμεσά τους η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο– που έχουν αποφασίσει να μην συμμετάσχουν στο εγχείρημα.
Ευρωπαϊκή αποστασιοποίηση και σκιές πάνω από τον ΟΗΕ
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ το 2025 ως μεταβατικός μηχανισμός διακυβέρνησης για τη Γάζα μετά τον πόλεμο, αλλά στη συνέχεια απέκτησε έναν ευρύτερο, φιλόδοξο χάρτη χωρίς ρητή αναφορά στην παλαιστινιακή περιοχή. Η διεύρυνση της αποστολής του έχει προκαλέσει ανησυχίες ότι επιδιώκει να λειτουργήσει ως παράλληλος ή και ανταγωνιστικός θεσμός προς τον ΟΗΕ.
Οι επιφυλάξεις δεν είναι μόνο θεσμικές αλλά και οικονομικές. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, το «Συμβούλιο Ειρήνης» φέρεται να ζητά από τα κράτη – μέλη συνδρομή 1 δισ. δολαρίων για μόνιμη έδρα, οδηγώντας σε κριτική ότι πρόκειται για μια «pay to play» εκδοχή του ΟΗΕ, όπου η επιρροή συνδέεται με την οικονομική ισχύ. Μέχρι στιγμής, η επίσημη ιστοσελίδα του οργανισμού αναφέρει 26 συμμετέχουσες χώρες, μεταξύ των οποίων οι διαμεσολαβητές για τη Γάζα, Κατάρ και Αίγυπτος, από τις περίπου 60 που είχαν προσκληθεί.
Η στάση της Ιταλίας για τη Γάζα και οι αμερικανικές ισορροπίες
Παρά την άρνηση συμμετοχής, ο Ταγιάνι επιχείρησε να στείλει μήνυμα ότι η Ιταλία δεν αποσύρεται από τις διεθνείς προσπάθειες επίλυσης κρίσεων. Μετά από «πολύ θετική» συνάντηση στο περιθώριο των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων στο Μιλάνο με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο Ιταλός ΥΠΕΞ δήλωσε ότι η χώρα του είναι έτοιμη «να κάνει το μέρος της στη Γάζα, εκπαιδεύοντας την αστυνομία».
Την ίδια ώρα, το «Συμβούλιο Ειρήνης» ετοιμάζεται, σύμφωνα με πληροφορίες, για την πρώτη του συνεδρίαση στην Ουάσινγκτον στις 19 Φεβρουαρίου, μία ημέρα μετά από προγραμματισμένη συνάντηση του Τραμπ με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, στενός σύμμαχος του Τραμπ, έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα παραστεί.
Στο μεταξύ, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει επικρίνει δημόσια τα σχέδια του Τραμπ, υπενθυμίζοντας ότι «η βασική ευθύνη για τη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια ανήκει στον ΟΗΕ, ανήκει στο Συμβούλιο Ασφαλείας».
Σχόλιο 
: Η ιταλική άρνηση, με ρητή επίκληση του Συντάγματος, δείχνει ότι η Ευρώπη δεν είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί άκριτα έναν θεσμό όπου η θεσμική ισοτιμία υποκαθίσταται από την ηγεμονία ενός μόνο ηγέτη και την οικονομική ισχύ. Αν το «Συμβούλιο Ειρήνης» συνεχίσει ως κλειστό, ακριβό κλαμπ κρατών με ισχυρούς δεσμούς με τον Τραμπ, κινδυνεύει να βαθύνει τη θεσμική πόλωση στο διεθνές σύστημα αντί να την γεφυρώσει.
#Ιταλία #Τραμπ #ΣυμβούλιοΕιρήνης #ΟΗΕ #Γάζα #διπλωματία
