Το Πεκίνο επιβάλλει περιορισμούς εξαγωγών σε 40 ιαπωνικούς ομίλους, κλιμακώνοντας τη γεωοικονομική αντιπαράθεση με το Τόκιο. Η κίνηση συνδέεται με τις ανησυχίες της Κίνας για τον στρατιωτικό ρόλο της Ιαπωνίας και την υπόθεση της Ταϊβάν.
Η Κίνα άνοιξε νέο μέτωπο στη γεωοικονομική της αντιπαράθεση με την Ιαπωνία, ανακοινώνοντας στοχευμένα μέτρα κατά 40 ιαπωνικών εταιρειών και φορέων, τους οποίους κατηγορεί ότι συμβάλλουν στην ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων του Τόκιο. Η κίνηση έρχεται να προστεθεί σε μια αλυσίδα κινεζικών αντιποίνων που ξεκίνησαν τους τελευταίους μήνες, από την απαγόρευση εισαγωγής θαλασσινών έως την ανάκληση των διάσημων πάντα από ζωολογικό κήπο του Τόκιο.
Στο στόχαστρο «διπλής χρήσης» εξαγωγές και βιομηχανικοί γίγαντες
Το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας ανακοίνωσε ότι περιορίζει τις εξαγωγές προς 20 ιαπωνικές οντότητες, ανάμεσά τους εταιρείες του ομίλου Mitsubishi και ο ιαπωνικός διαστημικός οργανισμός. Από την Τρίτη, κινεζικές επιχειρήσεις δεν θα μπορούν να τους πωλούν προϊόντα «διπλής χρήσης», δηλαδή αγαθά που μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο για πολιτικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς.
Άλλες 20 εταιρείες, μεταξύ των οποίων η αυτοκινητοβιομηχανία Subaru, εντάχθηκαν σε ειδική «λίστα παρακολούθησης», όπου κάθε εξαγωγή θα υπόκειται σε αυστηρότερο έλεγχο. Αν και το Πεκίνο είχε ήδη ανακοινώσει από τον Ιανουάριο γενική απαγόρευση εξαγωγών ορισμένων ειδών διπλής χρήσης προς την Ιαπωνία, η νέα απόφαση στοχοποιεί πλέον ονομαστικά βαριά χαρτιά της ιαπωνικής βιομηχανίας.
Η αγορά αντέδρασε άμεσα: μετοχές εταιρειών που αναφέρονται στη λίστα δέχθηκαν πιέσεις στο χρηματιστήριο του Τόκιο, ενώ το γεν υποχώρησε κατά 0,4%, στα 155,27 ανά δολάριο ΗΠΑ. Το Πεκίνο, πάντως, επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, υποστηρίζοντας ότι οι εταιρείες που «λειτουργούν καλόπιστα» δεν έχουν λόγο ανησυχίας και ότι τα μέτρα δεν θα πλήξουν τις «κανονικές» εμπορικές σχέσεις με την Ιαπωνία.
Επανεξοπλισμός, Ταϊβάν και εργαλειοποίηση του εμπορίου
Η κίνηση της Κίνας εντάσσεται σε μια κλιμακούμενη διπλωματική κρίση, η οποία πυροδοτήθηκε τον Νοέμβριο, όταν η Ιαπωνή πρωθυπουργός Σαναέ Τακαΐτσι δήλωσε ότι το Τόκιο θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τις ένοπλες δυνάμεις του για να υπερασπιστεί την Ταϊβάν σε περίπτωση επίθεσης. Για το Πεκίνο, η Ταϊβάν αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της κινεζικής επικράτειας υπό την πολιτική της «Μίας Κίνας», ενώ η Ιαπωνία και δυτικοί σύμμαχοι αντιμετωπίζουν το νησί ως κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα ασφάλειας της περιοχής Ινδο-Ειρηνικού.
Το κινεζικό υπουργείο Εμπορίου δικαιολόγησε τα μέτρα λέγοντας ότι στοχεύουν στην ανάσχεση της «επανεξοπλισμού» και των «πυρηνικών φιλοδοξιών» της Ιαπωνίας, χαρακτηρίζοντάς τα «απολύτως νόμιμα, λογικά και θεμιτά». Το Τόκιο, μέσω αξιωματούχου του υπουργείου Εμπορίου, απάντησε ότι θα προχωρήσει σε ανάλυση των επιπτώσεων και θα λάβει «κατάλληλα μέτρα», αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο αντιδράσεων σε διπλωματικό ή εμπορικό επίπεδο.
Η υπόθεση αναδεικνύει τη σταδιακή μετατροπή των εμπορικών ροών και των ελέγχων εξαγωγών σε βασικά εργαλεία γεωπολιτικής πίεσης στην Ασία. Μετά τις κυρώσεις της Δύσης κατά της Κίνας σε τομείς όπως τα προηγμένα τσιπ, το Πεκίνο δείχνει πρόθυμο να αξιοποιήσει τη δική του βιομηχανική και τεχνολογική ισχύ ως μοχλό επιρροής απέναντι σε γειτονικές δυνάμεις όπως η Ιαπωνία.
Σχόλιο 
: Η στοχοποίηση ιαπωνικών κολοσσών από την Κίνα επιβεβαιώνει ότι ο εμπορικός πόλεμος στην Ασία μετασχηματίζεται σε πόλεμο τεχνολογιών και κρίσιμων εισροών διπλής χρήσης. Για την Ιαπωνία, η σύγκρουση αυτή συμπίπτει με μια περίοδο αναθεώρησης της αμυντικής της στρατηγικής και αύξησης των αμυντικών δαπανών, γεγονός που εντείνει τις υποψίες του Πεκίνου. Για τις αγορές και τις πολυεθνικές αλυσίδες εφοδιασμού, το μήνυμα είναι σαφές: η γεωπολιτική ρίσκαρε πλέον να ανατρέψει την μέχρι χθες δεδομένη ροή βιομηχανικών προϊόντων και τεχνολογίας στην ευρύτερη περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.
#Κίνα #Ιαπωνία #Ταϊβάν #Εμπόριο #Γεωπολιτική
