Οι εργοληπτικές οργανώσεις ζητούν άμεση θεσμική λύση για την αναθεώρηση τιμών στις συμβάσεις δημοσίων έργων, προειδοποιώντας για κινδύνους σε θεσμική συνέπεια και δημοσιονομική σταθερότητα. Προτείνουν οριστικοποίηση των συντελεστών αναθεώρησης από το Α’ τρίμηνο 2022 έως το τέλος του 2025.
Σε ευθεία παρέμβαση για το καθεστώς τιμολόγησης των δημοσίων έργων προχωρούν οι εργοληπτικές οργανώσεις, ζητώντας από τους αρμόδιους υπουργούς άμεση αναθεώρηση των τιμών στις συμβάσεις. Με κοινή επιστολή, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών, η ΠΕΔΜΕΔΕ και η ΠΕΣΕΔΕ περιγράφουν ένα πλαίσιο «ομηρίας» των αναδόχων και προειδοποιούν για σοβαρές συνέπειες στην ομαλή υλοποίηση του επενδυτικού προγράμματος της χώρας.
Θεσμικό κενό μετά την έκρηξη του κόστους
Οι εργολάβοι υπενθυμίζουν ότι ο μηχανισμός αναθεώρησης τιμών στα δημόσια έργα αποτελεί θεσμό αναγκαστικού δικαίου, ενσωματωμένο στις συμβάσεις, με στόχο τη διατήρηση της οικονομικής ισορροπίας κατά την εκτέλεση των έργων. Μέσω αυτού προσαρμόζονται οι τιμές σε μεταβολές κόστους υλικών, εργασίας, καυσίμων και συντήρησης εξοπλισμού, ώστε να αποφεύγονται καθυστερήσεις ή αδιέξοδα σε κρίσιμες υποδομές.
Κατά την περίοδο 2012–2020, εν μέσω οικονομικής κρίσης και με συμφωνία των εργοληπτικών φορέων, εφαρμόστηκε καθεστώς σταθερού συντελεστή αναθεώρησης μονάδας, χωρίς αυξομειώσεις. Ωστόσο, από το 2021 και μετά, η ενεργειακή κρίση και οι διεθνείς αναταράξεις εκτόξευσαν το κόστος βασικών υλικών και πόρων παραγωγής, καθιστώντας –όπως τονίζουν– επιτακτική την πλήρη επαναφορά του θεσμού αναθεώρησης, όπως προβλέπεται στο άρθρο 153 του ν. 4412/2016.
Αντί γι’ αυτό, η Πολιτεία επέλεξε ειδικές, αποσπασματικές ρυθμίσεις: καθόρισε συντελεστές αναθεώρησης για το 2021 και το Α’ τρίμηνο 2022, ενώ για τα επόμενα τρίμηνα διατηρεί προσωρινούς τους συντελεστές του Α’ τριμήνου 2022, έως ότου τεθεί σε πλήρη λειτουργία το Ενιαίο Σύστημα Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων και Μελετών (Ε.Σ.Τ.Ε.Π. ΤΙΜ.-Τ.Ε.Μ.).
Πρόταση για οριστικοποίηση συντελεστών έως 31.12.2025
Κατά τις εργοληπτικές οργανώσεις, η πρακτική εφαρμογή των προσωρινών συντελεστών του Α’ τριμήνου 2022 λειτούργησε ως βραχυπρόθεσμη λύση, αλλά άφησε τους αναδόχους να πληρώνονται με αβέβαιους, μη οριστικούς συντελεστές. Η κατάσταση επιβαρύνθηκε από μια «ατυχή», όπως τη χαρακτηρίζουν, δικαστική απόφαση σε συγκεκριμένη υπόθεση αναθεώρησης, η οποία δημιούργησε κλίμα αβεβαιότητας στις αναθέτουσες αρχές και έθεσε ζήτημα ασφάλειας δικαίου.
Την ίδια στιγμή, οι προϋπολογισμοί νέων έργων εξακολουθούν να βασίζονται εν μέρει σε τιμές Μαΐου 2017 και γενικότερα σε παλαιότερα δεδομένα, γεγονός που απέχει σημαντικά από το σημερινό, σαφώς υψηλότερο επίπεδο τιμών. Αυτό, κατά τους εργολάβους, στρεβλώνει τον ανταγωνισμό, συμπιέζει υπέρμετρα τα περιθώρια και απειλεί την υλοποίηση έργων που είναι κρίσιμα για την ανάπτυξη.
Ως «μοναδική ρεαλιστική επιλογή» για την απρόσκοπτη συνέχιση των δημοσίων έργων, οι οργανώσεις προτείνουν την οριστικοποίηση των συντελεστών αναθεώρησης του Α’ τριμήνου 2022 για όλα τα έργα που δημοπρατήθηκαν έως 31 Δεκεμβρίου 2025. Αναγνωρίζουν ότι η λύση αυτή δεν καλύπτει πλήρως τις αυξήσεις σε εργατικό κόστος, συντήρηση εξοπλισμού και καύσιμα, αλλά θεωρούν ότι προσφέρει ένα σταθερό και προβλέψιμο πλαίσιο μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση του νέου συστήματος προδιαγραφών και τιμολόγησης.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι μια τέτοια ρύθμιση διευκολύνει τον έγκαιρο δημοσιονομικό προγραμματισμό, ιδίως για έργα εθνικής χρηματοδότησης, και προστατεύει την ομαλή υλοποίηση έργων που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους. Γι’ αυτό ζητούν συνάντηση με τους υπουργούς, τονίζοντας ότι η αναθεώρηση τιμών δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια, αλλά κρίσιμος παράγοντας θεσμικής συνέπειας, δημοσιονομικής σταθερότητας και αναπτυξιακής προοπτικής.
Σχόλιο 
: Το αίτημα των εργολάβων αναδεικνύει το διαχρονικό έλλειμμα έγκαιρης προσαρμογής των θεσμικών εργαλείων στις μεταβολές του κόστους. Αν η κυβέρνηση δεν κλείσει γρήγορα το μέτωπο της αναθεώρησης, ο κίνδυνος καθυστερήσεων και ανατιμήσεων στα δημόσια έργα –άρα και στην απορρόφηση ευρωπαϊκών πόρων– θα αυξηθεί, με κόστος τόσο για τον προϋπολογισμό όσο και για την αξιοπιστία του επενδυτικού προγράμματος.
#δημόσιαέργα #αναθεώρησητιμών #τεχνικέςεταιρείες #κατασκευές #οικονομία
