Η Κριστίν Λαγκάρντ αποκάλυψε γιατί αποχώρησε από το κλειστό δείπνο του Νταβός, καταγγέλλοντας την αντιευρωπαϊκή ομιλία του Αμερικανού υπουργού Εμπορίου. Η παρέμβασή της αναδεικνύει τις αυξανόμενες εντάσεις στις διατλαντικές οικονομικές σχέσεις και τα διαρθρωτικά κενά της ίδιας της Ευρώπης.
Μια σπάνια, ανοιχτή επίθεση σε Αμερικανό αξιωματούχο εξαπέλυσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, αποκαλύπτοντας ότι αποχώρησε επιδεικτικά από ομιλία του υπουργού Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λάτνικ, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός. Η ίδια χαρακτήρισε την παρέμβασή του «υπερβολική» και «άσκοπα προσβλητική», λόγω της σφοδρής και μονομερούς κριτικής του προς την Ευρώπη.
Η σύγκρουση στο Νταβός και το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον
Σε συνέντευξή της στη Wall Street Journal, η Λαγκάρντ περιέγραψε το σκηνικό: ένα δείπνο μόνο με πρόσκληση, με την παρουσία πρωθυπουργών, προέδρων ευρωπαϊκών χωρών, του βασιλιά και της βασίλισσας του Βελγίου και του προέδρου της Ελβετίας. Σε αυτό το υψηλού συμβολισμού περιβάλλον, ο Λάτνικ, τελευταίος ομιλητής χωρίς αντίλογο, επιτέθηκε στις ευρωπαϊκές οικονομίες, υποτιμώντας την ανταγωνιστικότητά τους σε σύγκριση με την ισχύ της αμερικανικής οικονομίας.
«Να έχουμε ως τελευταίο ομιλητή, χωρίς καμία αντίκρουση επιχειρημάτων, κάποιον που απλώς επέκρινε την Ευρώπη, δεξιά και αριστερά. Θεώρησα ότι ήταν υπερβολικό και απλώς άσκοπα προσβλητικό», σημείωσε. Η ένταση στην αίθουσα ήταν τέτοια ώστε, σύμφωνα με την ίδια περιγραφή, αρκετοί Ευρωπαίοι ένιωσαν άβολα, καταγράφηκαν ακόμη και αποδοκιμασίες, και η ίδια επέλεξε να αποχωρήσει.
Το επεισόδιο έρχεται σε μια περίοδο όπου η Ουάσιγκτον, υπό την προεδρία Τραμπ, υιοθετεί όλο και πιο επιθετική ρητορική για το εμπορικό ισοζύγιο, τους δασμούς και την ανταγωνιστικότητα, μεταφέροντας την πίεση και στο πεδίο της δημόσιας εικόνας της Ευρώπης.
Αυτοκριτική για την Ευρώπη και το βλέμμα στο μέλλον
Παρά την έντονη αντίδρασή της, η Λαγκάρντ δεν παρουσίασε μια ωραιοποιημένη εικόνα της Ευρώπης. Υπερασπίστηκε τα «υπέροχα» επιτεύγματα της ηπείρου σε κοινωνικούς δείκτες, όπως το προσδόκιμο ζωής, τα χαμηλά επίπεδα βρεφικής θνησιμότητας και τη διαχείριση της φτώχειας, επισημαίνοντας ότι συχνά υποτιμώνται σε σχέση με τα στενά κριτήρια οικονομικής μεγέθυνσης.
Ταυτόχρονα, άσκησε έμμεση αλλά σαφή κριτική στις ίδιες τις ευρωπαϊκές δομές: «Έχουμε μια νομισματική ένωση, αλλά δεν έχουμε αρκετά μέσω της οικονομικής ένωσης», τόνισε, αναφερόμενη στα εμπόδια της ενιαίας αγοράς και στις υπερβολικά περίπλοκες διαδικασίες που περιορίζουν την ανταγωνιστικότητα. Με αυτόν τον τρόπο, μετέφερε τη συζήτηση από την αμερικανική κριτική στην ανάγκη εμβάθυνσης της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η αναφορά της ότι η ανάληψη της ηγεσίας του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ μετά τη θητεία της στην ΕΚΤ είναι «μία από τις πολλές επιλογές» για το μέλλον της. Εάν αυτό υλοποιηθεί, το επεισόδιο με τον Λάτνικ αποκτά πρόσθετη βαρύτητα, καθώς δείχνει πώς αντιλαμβάνεται τον ρόλο του Νταβός ως πλατφόρμας ισορροπημένου διαλόγου και όχι μονομερούς πολιτικής επίθεσης.
Σχόλιο
: Η Λαγκάρντ αξιοποίησε ένα «κοσμικό» δείπνο του Νταβός για να εκπέμψει διπλό μήνυμα: αφενός ότι η Ευρώπη δεν θα αποδέχεται σιωπηλά δημόσιες ταπεινώσεις από την Ουάσιγκτον, αφετέρου ότι η ίδια η ΕΕ οφείλει να διορθώσει τις εγγενείς αδυναμίες της οικονομικής της αρχιτεκτονικής. Η κίνηση αποχώρησης, σε ένα κλειστό ακροατήριο ηγετών, λειτουργεί ως σήμα πολιτικής αυτοπεποίθησης αλλά και ως υπενθύμιση πως, χωρίς βαθύτερη οικονομική ένωση, η Ευρώπη θα παραμένει ευάλωτη τόσο στην αμερικανική κριτική όσο και στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.






