Η πρωθυπουργός της Λετονίας Έβικα Σιλίνια δηλώνει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να πορεύεται με τις ΗΠΑ σε λογική «business as usual» μετά την κρίση για τη Γροιλανδία. Ζητά μια πιο αποφασιστική, γεωπολιτικά ώριμη Ευρώπη, ικανή να μιλά στην Ουάσινγκτον με άμεσο και σαφή τρόπο.
Η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ουάσινγκτον και Ευρώπης με αφορμή τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για προσάρτηση της Γροιλανδίας λειτουργεί ως καταλύτης για βαθιές αλλαγές στην ευρωπαϊκή στρατηγική. Η πρωθυπουργός της Λετονίας Έβικα Σιλίνια, μιλώντας στο περιθώριο της Διάσκεψης Ασφαλείας του Μονάχου, ξεκαθαρίζει ότι η εποχή της «συνηθισμένης δουλειάς» με τις ΗΠΑ έχει τελειώσει.
Μια πιο σκληρή, ενιαία Ευρώπη απέναντι στην Ουάσινγκτον
Η Σιλίνια υπογράμμισε ότι η ενιαία στήριξη της Ευρώπης προς τη Γροιλανδία και τη Δανία άλλαξε τις ισορροπίες στις διατλαντικές σχέσεις: «Όταν δείξαμε την ομοφωνία μας στη στήριξη της Γροιλανδίας και της Δανίας, η σχέση μετατοπίστηκε λίγο. Πρέπει να μας παίρνουν στα σοβαρά ως συλλογική ευρωπαϊκή δύναμη» σημείωσε.
Παρά τη θερμότερη ρητορική του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στο Μόναχο, πολλοί Ευρωπαίοι αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη την «επίθεση γοητείας» της Ουάσινγκτον, θεωρώντας ότι η ιδεολογική βάση της κυβέρνησης Τραμπ παραμένει αμετάβλητη. Η Λετονή πρωθυπουργός αναγνώρισε ότι οι ΗΠΑ και η Ευρώπη εξακολουθούν να δηλώνουν πως «στέκονται μαζί για ένα ισχυρότερο, ασφαλέστερο και πιο ευημερούν μέλλον», αλλά πρόσθεσε με νόημα: «Ο κόσμος είναι πλέον διαφορετικός».
Κατά την ίδια, αυτό επιβάλλει σαφείς, νέους κανόνες: «Πρέπει να ορίσουμε πώς η Ευρώπη θα αντιμετωπίζει τις ΗΠΑ και οι ΗΠΑ την Ευρώπη». Η κατεύθυνση είναι μια Ευρώπη περισσότερο εξοπλισμένη, με μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία, που θα μπορεί να απαντά στην Ουάσινγκτον «με πιο άμεσο και καθαρό τρόπο».
Μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών θεσμών και άμυνας
Κεντρικό στοιχείο αυτής της στροφής είναι η αναθεώρηση των βραδυκίνητων διαδικασιών λήψης αποφάσεων στην ΕΕ. Η Σιλίνια βλέπει ήδη αλλαγές, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν πρόσφατα να επιτρέπουν σε ομάδες ομοϊδεατών κρατών να προχωρούν ταχύτερα σε συγκεκριμένες πολιτικές, παρακάμπτοντας ουσιαστικά βέτο από χώρες όπως η Ουγγαρία, που έχουν μπλοκάρει βοήθεια προς την Ουκρανία και πρωτοβουλίες αμυντικής συνεργασίας.
«Η ίδια η Ευρώπη αλλάζει και πιθανότατα θα αλλάξει και ο τρόπος λήψης αποφάσεων» τόνισε. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρωθυπουργός χαιρέτισε ως «πολύ λογική ιδέα» την πρόταση του επικεφαλής άμυνας της ΕΕ Αντριους Κουμπίλιους για δημιουργία ενός ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας στα πρότυπα του ΟΗΕ, που θα μπορεί να λαμβάνει ταχείες αποφάσεις σε περιόδους κρίσης, ειδικά αν η Ένωση προχωρήσει στη συγκρότηση στρατιωτικής «δύναμης ταχείας αντίδρασης».
Η Σιλίνια δήλωσε επίσης ανοικτή στην έναρξη προκαταρκτικών συζητήσεων για μια ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή, ιδέα που κερδίζει έδαφος σε πολλές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εν μέσω αβεβαιότητας για την αμερικανική «πυρηνική ομπρέλα». «Αν λάβουμε υπόψη τις προηγούμενες δεσμεύσεις μας, τότε γιατί όχι;» ανέφερε, υπονοώντας ότι η Ευρώπη οφείλει να εξετάσει όλα τα εργαλεία στρατηγικής ασφάλειας.
Συνολικά, η Λετονή πρωθυπουργός περιγράφει μια μελλοντική σχέση με τις ΗΠΑ ως «τάνγκο με νέες φιγούρες»: μια εταίρος-Ευρώπη πιο οπλισμένη, πιο αποφασιστική και πολύ λιγότερο διατεθειμένη να αποδεχθεί παθητικά τις αμερικανικές επιλογές.
Σχόλιο 
: Η παρέμβαση της Σιλίνια συμπυκνώνει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή αφύπνιση: η ήπειρος αντιλαμβάνεται ότι η ασφάλεια και η ισχύς της δεν μπορούν πλέον να στηρίζονται αυτόματα στην Ουάσινγκτον. Η συζήτηση για ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας, πυρηνική αποτροπή και υπέρβαση των βέτο σηματοδοτεί στροφή προς βαθύτερη ολοκλήρωση, αλλά και σκληρότερη γεωπολιτική ταυτότητα, με άμεσες συνέπειες για τις ισορροπίες εντός ΝΑΤΟ και την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
#Λετονία #ΕΕ #ΗΠΑ #Τραμπ #Γροιλανδία #Άμυνα #ΝΑΤΟ
