Σε μια ιδιαίτερα αιχμηρή ομιλία στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε ότι οι Ουκρανοί «κρατούν το ευρωπαϊκό μέτωπο» απέναντι στη Ρωσία και κάλεσε τους συμμάχους να σταματήσουν να ζητούν μονομερείς παραχωρήσεις από το Κίεβο. Παράλληλα έθεσε ως προϋπόθεση για εκλογές μια ουσιαστική κατάπαυση του πυρός και πραγματικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Η φετινή Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου εξελίσσεται σε πεδίο σκληρών μηνυμάτων για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μιλώντας σε ολομέλεια, υπογράμμισε ότι «είναι οι Ουκρανοί που κρατούν το ευρωπαϊκό μέτωπο» και προειδοποίησε πως είναι αυταπάτη να πιστεύει κανείς ότι οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον ασφαλείς «πίσω από την Ουκρανία», όσο συνεχίζεται η ρωσική εισβολή.
Πίεση προς ΗΠΑ και Ευρώπη για όπλα και κυρώσεις
Ο Ζελένσκι ευχαρίστησε ΗΠΑ και Ευρωπαίους για τη μέχρι τώρα στήριξη, αλλά άσκησε σαφή κριτική, τονίζοντας ότι η Ουάσιγκτον «πολύ συχνά» επανέρχεται στο θέμα των παραχωρήσεων και ότι αυτές συζητούνται σχεδόν αποκλειστικά σε βάρος της Ουκρανίας και όχι της Ρωσίας. Ενόψει τριμερών συνομιλιών στη Γενεύη, προειδοποίησε ότι «μερικές φορές φαίνεται πως οι πλευρές μιλούν για εντελώς διαφορετικά πράγματα».
Στην ίδια γραμμή, ζήτησε από τους συμμάχους –ιδίως τις ΗΠΑ– να παράσχουν τον αναγκαίο εξοπλισμό αντί να συμβουλεύουν το Κίεβο να «σκάψει χαρακώματα». Παρομοίασε τη σημερινή συγκυρία με το 1938, προειδοποιώντας ότι η «θυσία» της Ουκρανίας θα επαναλάμβανε το λάθος της προσάρτησης εδαφών της τότε Τσεχοσλοβακίας πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Παράλληλα κάλεσε για ουσιαστική ενίσχυση των κυρώσεων, προτείνοντας την κατάσχεση ρωσικών δεξαμενόπλοιων και καταγγέλλοντας ότι τα πλοία αυτά συνεχίζουν να κινούνται «ελεύθερα» στη Βαλτική, τη Βόρεια Θάλασσα και τη Μεσόγειο. Εξήρε τις αμερικανικές προσπάθειες κατά των «σκιωδών στόλων» που παρακάμπτουν το καθεστώς κυρώσεων.
Κατάπαυση του πυρός ως προϋπόθεση για εκλογές
Απαντώντας στις πιέσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τον κατηγόρησε ως «δικτάτορα» επειδή δεν προκηρύσσει εκλογές εν μέσω πολέμου, ο Ζελένσκι δήλωσε έτοιμος να οδηγήσει τη χώρα σε κάλπες, υπό μία βασική προϋπόθεση: «Δώστε μας δύο μήνες κατάπαυση του πυρός και μπορούμε να πάμε σε εκλογές».
Εξήγησε ότι δεν πρόκειται να θέσει σε κίνδυνο τους πολίτες, ζητώντας τους να ψηφίσουν υπό «βαλλιστικές επιθέσεις», ενώ έθεσε και το πρακτικό ζήτημα της ψήφου των στρατιωτών στο μέτωπο: «Πώς μπορούν να υπερασπίζονται τη ζωή μας και τη χώρα μας και ταυτόχρονα να πηγαίνουν να ψηφίσουν;». Κάλεσε τον Τραμπ να πιέσει τον Βλαντίμιρ Πούτιν για κατάπαυση του πυρός, δεσμευόμενος ότι η ουκρανική Βουλή θα αλλάξει τον νόμο ώστε να διεξαχθούν εκλογές.
Με σκωπτική διάθεση πρόσθεσε ότι το Κίεβο θα δεχόταν «με χαρά» κατάπαυση του πυρός, εφόσον και η Ρωσία αποφάσιζε να προχωρήσει σε εκλογές. Τα μέλη του πάνελ –η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε και ο Αμερικανός γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ– στήριξαν τη θέση του, με τον Γουίκερ να επισημαίνει ότι ο Πούτιν «ποτέ δεν διαπραγματεύτηκε με καλή πίστη» και ότι θα το κάνει μόνο όταν «πονέσει αρκετά» μέσω στοχευμένων κυρώσεων στην ενεργειακή του βάση.
Ρωσικές απώλειες, ενεργειακές υποδομές και «σκλάβος του πολέμου»
Ο Ζελένσκι ανέδειξε το ανθρώπινο και υλικό κόστος της σύγκρουσης, υποστηρίζοντας ότι η Ρωσία χάνει περίπου 156 στρατιώτες για κάθε τετραγωνικό χιλιόμετρο ουκρανικού εδάφους που καταλαμβάνει. Προειδοποίησε ότι, παρότι ο Πούτιν φαίνεται αδιάφορος για τις απώλειες, «υπάρχει ένα σημείο στο οποίο θα αρχίσει να τον νοιάζει».
Αποκάλυψε επίσης ότι «δεν έχει απομείνει ούτε ένας ηλεκτροπαραγωγικός σταθμός στην Ουκρανία χωρίς ζημιές από ρωσικές επιθέσεις», κάνοντας λόγο για πάνω από 6.000 ρωσικά drones που έπληξαν τη χώρα μόνο τον Ιανουάριο. Κατηγόρησε ως «συνενόχους» της ρωσικής επιθετικότητας πρόσωπα και δίκτυα από τη Βόρεια Κορέα και την Κίνα.
Περιγράφοντας τον Ρώσο πρόεδρο, σημείωσε ότι μπορεί να βλέπει τον εαυτό του ως «τσάρο», αλλά στην πραγματικότητα είναι «σκλάβος του πολέμου», ανίκανος να «αφήσει ελεύθερη» όχι μόνο την Ουκρανία αλλά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ολοκληρώνοντας, κάλεσε σε «πραγματική ασφάλεια και πραγματική ειρήνη», με την Ουκρανία στην πρώτη γραμμή αλλά όχι μόνη της.
Σχόλιο
: Το Μόναχο αναδεικνύει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν είναι «περιφερειακή» υπόθεση, αλλά τεστ αξιοπιστίας για τη δυτική αποτροπή. Ο Ζελένσκι επιχειρεί να κλειδώσει στρατιωτική και πολιτική στήριξη πριν από κάθε πιθανή διαπραγμάτευση, ενώ οι αιχμές του προς ΗΠΑ και Ευρωπαίους δείχνουν ότι το παράθυρο για έναν «έντιμο συμβιβασμό» κλείνει όσο η Ρωσία κλιμακώνει και το κόστος ανοικοδόμησης –άρα και ο λογαριασμός για την Ευρώπη– διογκώνεται.






