Στο επίκεντρο πολιτικής θύελλας βρίσκεται η νορβηγική μοναρχία, μετά την παραδοχή της διαδόχου του θρόνου Μέτε-Μάριτ ότι επέδειξε «κακή κρίση» στις σχέσεις της με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα Τζέφρι Έπσταϊν. Ο πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε πήρε ανοιχτά αποστάσεις, υπογραμμίζοντας ότι συμφωνεί με την αυτοκριτική της πριγκίπισσας.
Η δημοσιοποίηση νέου πακέτου εγγράφων του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης για την υπόθεση Τζέφρι Έπσταϊν άνοιξε νέο μέτωπο κρίσης για τον νορβηγικό θρόνο. Στα έγγραφα εμφανίζεται εκτεταμένη αλληλογραφία της διαδόχου του θρόνου, πριγκίπισσας Μέτε-Μάριτ, με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα χρηματιστή, την περίοδο 2011-2014, αλλά και τετραήμερη παραμονή της στην έπαυλή του στο Παλμ Μπιτς τον Ιανουάριο του 2013.
Δημόσια αποδοκιμασία από τον πρωθυπουργό
Ο Νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε, μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο TV2, τόνισε ότι η ίδια η πριγκίπισσα έχει ήδη αναγνωρίσει πως επέδειξε «κακή κρίση» και πρόσθεσε: «Συμφωνώ». Η τοποθέτηση αυτή συνιστά σπάνιο παράδειγμα ανοιχτής κριτικής της πολιτικής ηγεσίας προς το παλάτι σε χώρα με ισχυρή, αλλά θεσμικά περιορισμένη, μοναρχία.
Η αντίδραση του Στέρε δείχνει την πίεση που δέχεται η κυβέρνηση να διασφαλίσει ότι η υπόθεση δεν θα υπονομεύσει τη θεσμική αξιοπιστία της χώρας, σε μια συγκυρία όπου οι σχέσεις πολιτικής εξουσίας και μοναρχίας σε πολλές ευρωπαϊκές δημοκρατίες επανεξετάζονται.
Συγγνώμη της Μέτε-Μάριτ και αποκαλυπτικά emails
Σε ανακοίνωσή του, το παλάτι δημοσιοποίησε δήλωση της Μέτε-Μάριτ, η οποία χαρακτήρισε τις επαφές της με τον Έπσταϊν «απλώς ντροπιαστικές» και ζήτησε συγγνώμη. «Έδειξα κακή κρίση και μετανιώνω που είχα οποιαδήποτε επαφή μαζί του», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ο Έπσταϊν είναι αποκλειστικά υπεύθυνος για τα εγκλήματά του, αλλά η ίδια φέρει ευθύνη επειδή δεν διερεύνησε επαρκώς το παρελθόν του.
Η πριγκίπισσα εξέφρασε επίσης «βαθιά συμπάθεια και αλληλεγγύη προς τα θύματα των κακοποιήσεων» του Έπσταϊν. Ωστόσο, τα emails που δόθηκαν στη δημοσιότητα περιλαμβάνουν οικείο ύφος και σχόλια που προκαλούν αμηχανία, όπως αναφορά της στον Έπσταϊν ως «τόσο γλυκός», καθώς και χαλαρές συνομιλίες για «κυνήγι συζύγου» στο Παρίσι ή ακατάλληλες προτάσεις για ταπετσαρία στο δωμάτιο του 15χρονου γιου της.
Συσσωρευμένη κρίση για τη νορβηγική μοναρχία
Οι αποκαλύψεις έρχονται σε εξαιρετικά ευαίσθητη στιγμή για τη νορβηγική βασιλική οικογένεια. Ο 29χρονος γιος της Μέτε-Μάριτ, Μάριους Μποργκ Χόιμπι –αν και χωρίς βασιλικό τίτλο– πρόκειται να δικαστεί στο Όσλο, αντιμετωπίζοντας 38 κατηγορίες, ανάμεσά τους βιασμούς τεσσάρων γυναικών και αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά. Αρνείται τις σοβαρότερες κατηγορίες, αλλά σε περίπτωση καταδίκης κινδυνεύει με ποινή έως και 10 ετών κάθειρξης.
Παράλληλα, η αδελφή της, πριγκίπισσα Μάρτα Λουίζα, έχει προκαλέσει έντονη δημοσιότητα με τον γάμο της με Αμερικανό αυτοαποκαλούμενο σαμάνο, ιστορία που έγινε ντοκιμαντέρ του Netflix με τίτλο «Rebel Royals». Όλα αυτά συνθέτουν εικόνα μιας μοναρχίας που δοκιμάζεται από διαδοχικά σκάνδαλα και αμφιλεγόμενες προσωπικές επιλογές.
Οι ευρύτερες προεκτάσεις των αρχείων Έπσταϊν
Το νέο πακέτο εγγράφων για τον Έπσταϊν έχει διεθνείς πολιτικές προεκτάσεις, καθώς αναφέρονται και ονόματα όπως του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, του Έλον Μασκ, του Μπιλ Γκέιτς και του πρώην Βρετανού υπουργού Πίτερ Μάντελσον, ο οποίος παραιτήθηκε από το Εργατικό Κόμμα λόγω της φιλίας του με τον χρηματιστή. Ο Σλοβάκος διπλωμάτης Μίροσλαβ Λάιτσακ αποχώρησε επίσης από τον ρόλο του συμβούλου του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο μετά τις σχετικές αποκαλύψεις.
Η υπόθεση αναδεικνύει πώς η τοξική κληρονομιά του Έπσταϊν συνεχίζει να πλήττει πολιτικές, οικονομικές και θεσμικές ελίτ διεθνώς, φέρνοντας στο προσκήνιο ζητήματα διαφάνειας, λογοδοσίας και προσωπικής ευθύνης ακόμη και για πρόσωπα που δεν κατηγορούνται για ποινικά αδικήματα, αλλά για κρίσιμα σφάλματα κρίσης.
Σχόλιο 
: Η Νορβηγία, πρότυπο θεσμικής σοβαρότητας, δείχνει ότι ούτε οι «καθαρές» σκανδιναβικές μοναρχίες είναι άτρωτες στη διάβρωση που προκαλούν οι σχέσεις με σκοτεινά δίκτυα ισχύος. Η σκληρή, αλλά μετρημένη αποστασιοποίηση του πρωθυπουργού από την πριγκίπισσα λειτουργεί ως μήνυμα προς όλες τις ευρωπαϊκές ελίτ: η κοινωνική ανοχή για «λάθη κρίσης» όταν αφορούν πρόσωπα όπως ο Έπσταϊν έχει εξαντληθεί.
#Νορβηγία #ΜέτεΜάριτ #Epstein #μοναρχία #Ευρώπη
