Η Νορβηγίδα πρέσβειρα σε Ιορδανία και Ιράκ, Μόνα Γιουλ, παραιτήθηκε μετά τη δημοσιοποίηση νέων εγγράφων των αμερικανικών αρχών που τη συνδέουν, έμμεσα, με τον Τζέφρι Έπσταϊν. Η υπόθεση προσθέτει ακόμη ένα πλήγμα στην αξιοπιστία του νορβηγικού πολιτικού και διπλωματικού κατεστημένου.
Η Νορβηγία βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, καθώς η πρέσβειρα της χώρας σε Ιορδανία και Ιράκ, Μόνα Γιουλ, υπέβαλε την παραίτησή της μετά από αποκαλύψεις για φερόμενες διασυνδέσεις με τον ήδη αποβιώσαντα καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα, Τζέφρι Έπσταϊν. Η παραίτηση ανακοινώθηκε την Κυριακή και συνδέεται άμεσα με νέα πακέτα ηλεκτρονικών μηνυμάτων και εγγράφων που έδωσαν στη δημοσιότητα οι αμερικανικές αρχές.
Οι αποκαλύψεις για επαφές και η διάσταση του σκανδάλου
Σύμφωνα με δημοσιεύματα νορβηγικών ΜΜΕ, ο σύζυγος της Γιουλ, Τέριε Ρεντ-Λάρσεν, φέρεται να είχε δείπνο με τον Έπσταϊν στο Παρίσι τον Ιούνιο του 2019, λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τη σύλληψη του τελευταίου στις ΗΠΑ με κατηγορίες για διακίνηση ανθρώπων με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση. Η πληροφορία αυτή προκύπτει από email που περιλαμβάνονται στη νεότερη δέσμη εγγράφων του αμερικανικού Δημοσίου, όπου αναφέρεται ότι «ο Jeffrey λέει ότι θα συναντηθεί με τον Terje και τον Thornborn στο Παρίσι την Πέμπτη 20 Ιουνίου».
Τα ονόματα της Γιουλ, του συζύγου της και του πρώην γενικού γραμματέα του Συμβουλίου της Ευρώπης, Θόρμπγιορν Γιάγκλαντ, εμφανίζονται επανειλημμένα στην αλληλογραφία που σχετίζεται με τον Έπσταϊν. Επιπλέον, δημοσιεύματα στα τέλη Ιανουαρίου αποκάλυψαν ότι ο Έπσταϊν φέρεται να είχε τροποποιήσει τη διαθήκη του μετά τη σύλληψή του το καλοκαίρι του 2019, ώστε να αφήσει 5 εκατ. δολάρια σε κάθε ένα από τα δύο παιδιά του ζευγαριού.
Πολιτικές προεκτάσεις και θεσμική διαχείριση στη Νορβηγία
Ο δικηγόρος της Γιουλ, Τόμας Σκέλμπρεντ, δήλωσε ότι η πελάτισσά του θα λογοδοτήσει πρώτα και κύρια στο νορβηγικό Υπουργείο Εξωτερικών για οποιαδήποτε επαφή είχε με τον Έπσταϊν, σε διαδικασία που αναμένεται να πραγματοποιηθεί εντός της εβδομάδας. Το υπουργείο δεν έχει ακόμη τοποθετηθεί δημόσια, ενώ ούτε ο δικηγόρος ούτε η ίδια η Γιουλ απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο.
Η υπόθεση έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά αποκαλύψεων που αγγίζουν την κορυφή της νορβηγικής ελίτ. Στα αρχεία του Έπσταϊν εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, η διάδοχος πριγκίπισσα Μέτε-Μαριτ και ο πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ και πρώην υπουργός Εξωτερικών, Μπέργκε Μπρέντε. Υπενθυμίζεται ότι η εμφάνιση ονομάτων στα αρχεία δεν συνιστά από μόνη της ένδειξη παράνομης ή αξιόποινης συμπεριφοράς, ωστόσο δημιουργεί πολιτικό και ηθικό βάρος, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για εν ενεργεία αξιωματούχους.
Η διαδρομή της Μόνα Γιουλ και το πλήγμα στην εικόνα της Νορβηγίας
Η Μόνα Γιουλ υπήρξε πολιτικός του Εργατικού Κόμματος της Νορβηγίας και, μαζί με τον σύζυγό της, διαδραμάτισε κομβικό ρόλο στις μυστικές διαπραγματεύσεις που οδήγησαν στις Συμφωνίες του Όσλο, το ενδιάμεσο ειρηνευτικό πλαίσιο μεταξύ Ισραήλ και Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Η παραίτησή της, επομένως, δεν αφορά απλώς μια διπλωματική θέση, αλλά μια εμβληματική φυσιογνωμία της νορβηγικής διπλωματίας και της μεσανατολικής διαδικασίας ειρήνευσης.
Για μια χώρα που έχει επενδύσει σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στην εικόνα του «ηθικού μεσολαβητή» σε διεθνείς κρίσεις, η διαρκής ανάδυση ονομάτων της πολιτικής και θεσμικής της ελίτ στα αρχεία Έπσταϊν αποτελεί σοβαρό πλήγμα αξιοπιστίας. Ανεξάρτητα από το εάν προκύψουν ποινικές ευθύνες, η πίεση για πλήρη διαφάνεια και αυστηρό έλεγχο σύγκρουσης συμφερόντων σε δημόσιους λειτουργούς αναμένεται να ενταθεί τόσο εντός Νορβηγίας όσο και στο ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση Γιουλ δείχνει ότι τα «αρχεία Έπσταϊν» λειτουργούν πλέον ως τεστ αντοχής για ολόκληρα πολιτικά συστήματα: ακόμη και χωρίς αποδείξεις ποινικής ευθύνης, η απλή σκιά σχέσης με τον χρηματοδότη υπονομεύει την κοινωνική νομιμοποίηση θεσμών και προσώπων, αναγκάζοντας κυβερνήσεις να επιλέγουν προληπτικές παραιτήσεις αντί για μακρόσυρτες πολιτικές φθορές.
#Νορβηγία #Έπσταϊν #διπλωματία #σκάνδαλο
