Σε πλήρη επανεξέταση οδηγούνται όλοι οι φάκελοι επιδομάτων που χειρίστηκε η υπάλληλος Αναστασία Χατζηδάκη την περίοδο 2020-2022, μετά τα ευρήματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Στόχος του ΟΠΕΚΑ είναι ο ακριβής υπολογισμός των ποσών που πρέπει να επιστραφούν, αλλά και το κλείσιμο των «κερκόπορτων» στο σύστημα κοινωνικών παροχών.
Η νέα διοίκηση του ΟΠΕΚΑ, σε στενό συντονισμό με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής, ενεργοποιεί μια από τις πιο εκτεταμένες διαδικασίες ελέγχου που έχουν γίνει ποτέ στον οργανισμό. Όλοι οι φάκελοι επιδομάτων που χειρίστηκε η υπάλληλος Αναστασία Χατζηδάκη κατά την κρίσιμη τριετία 2020-2022 ανοίγουν εκ νέου, με προτεραιότητα στους 372 φακέλους που ήδη είχαν τεθεί υπό το μικροσκόπιο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας (ΕΑΔ).
Επιστροφές 1,86 εκατ. ευρώ και εισαγγελικός έλεγχος
Από την αθροιστική επεξεργασία των επιδομάτων που καταβλήθηκαν στους δικαιούχους των συγκεκριμένων 372 φακέλων, προκύπτει ποσό τουλάχιστον 1,86 εκατ. ευρώ, το οποίο εκτιμάται ότι έχει καταβληθεί σε πρόσωπα που δεν το δικαιούνταν. Ο ΟΠΕΚΑ σχεδιάζει, μέσα στο επόμενο δίμηνο, να ολοκληρώσει την κατάρτιση της τελικής λίστας με τους οφειλέτες, ώστε πριν από το καλοκαίρι να αποσταλούν τα πρώτα ειδοποιητήρια επιστροφής των «αχρεωστήτως καταβληθέντων».
Παράλληλα, οι εισαγγελικές αρχές κινούνται σε τρία επίπεδα: διερευνούν τυχόν τέλεση αξιόποινων πράξεων, ελέγχουν το πόθεν έσχες της Αναστασίας Χατζηδάκη και παρακολουθούν την πορεία του διοικητικού επανελέγχου των φακέλων. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η απόδοση ευθυνών, αλλά και η πλήρης χαρτογράφηση του τρόπου με τον οποίο παρακάμφθηκαν οι δικλίδες ασφαλείας του συστήματος επιδομάτων.
«Κερκόπορτες» στο σύστημα και ανάγκη ψηφιοποίησης
Το πόρισμα της ΕΑΔ αποκαλύπτει ένα περιβάλλον χαλαρών διαδικασιών, που άνοιξε τον δρόμο σε καταχρήσεις. Δεν υπήρχε πλήρης ψηφιοποίηση της διαδικασίας, ενώ εντοπίστηκαν πληρωμές με αιτήσεις χωρίς αριθμό πρωτοκόλλου, ακόμη και με ιδιόχειρα σημειώματα εντός φυσικών φακέλων. Επιπλέον, καταγράφηκαν περιπτώσεις δικαιούχων που φέρονται να παρακάμπτουν τη σειρά προτεραιότητας, γεγονός που ενισχύει τα ερωτήματα για το αν η συγκεκριμένη υπάλληλος ενήργησε μόνη της ή αν υπήρχαν και άλλες εστίες παράτυπων καταβολών.
Η ΕΑΔ δεν περιορίζεται στην αποτύπωση των παρατυπιών, αλλά ζητά ρητά να διασφαλιστεί ότι οι σημερινές διαδικασίες δεν επιτρέπουν την επανάληψη αντίστοιχων φαινομένων. Αυτό μεταφράζεται σε πίεση για επιτάχυνση της ψηφιοποίησης, καθιέρωση υποχρεωτικής ιχνηλασιμότητας σε κάθε στάδιο της διαδικασίας και αυστηρότερους εσωτερικούς ελέγχους.
Εθνικό Μητρώο Δικαιούχων και επανασχεδιασμός της επιδοματικής πολιτικής
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, τα υπουργεία Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής προωθούν την ολοκλήρωση του «Εθνικού Μητρώου Δικαιούχων Επιδομάτων». Πρόκειται για ένα ενιαίο ηλεκτρονικό αρχείο, στο οποίο θα συγκεντρώνονται όλοι οι δικαιούχοι κοινωνικών παροχών, ανεξαρτήτως φορέα καταβολής. Στόχος είναι, για πρώτη φορά, να αποτυπωθεί ο βαθμός συγκέντρωσης επιδομάτων ανά άτομο, καθώς ήδη υπάρχει εικόνα ότι ορισμένα πρόσωπα λαμβάνουν πολλαπλές ενισχύσεις, τέσσερα ή και πέντε διαφορετικά επιδόματα.
Αν και η πλήρης ολοκλήρωση του μητρώου αναμένεται να καθυστερήσει, μια πρώτη εικόνα θα υπάρξει εντός του έτους. Τα ευρήματα αυτά θα αποτελέσουν τη βάση για τον επανασχεδιασμό της επιδοματικής πολιτικής, η οποία, σύμφωνα με έρευνες της ΕΕ, κρίνεται σήμερα αναποτελεσματική ως προς τη μείωση της φτώχειας. Η υπόθεση Χατζηδάκη λειτουργεί έτσι ως καταλύτης για μια βαθύτερη μεταρρύθμιση, όπου η διαφάνεια και η στόχευση των πόρων αναδεικνύονται σε κεντρικά ζητούμενα.
Σχόλιο 
: Η υπόθεση στον ΟΠΕΚΑ δεν είναι απλώς ένα ακόμη πειθαρχικό σκάνδαλο, αλλά καθρέφτης της διαχρονικής αδυναμίας του κράτους να ελέγξει αποτελεσματικά τη ροή των κοινωνικών πόρων. Αν το Εθνικό Μητρώο Δικαιούχων δεν υλοποιηθεί με αυστηρούς κανόνες διασταύρωσης δεδομένων και πραγματική λογοδοσία, ο κίνδυνος είναι να περιοριστούμε σε συμβολικές επιστροφές ποσών, αφήνοντας ανέγγιχτο το δομικό πρόβλημα της κακοστοχευμένης και ενίοτε πελατειακής επιδοματικής πολιτικής.
#ΟΠΕΚΑ #επιδόματα #διαφάνεια #κοινωνική_πολιτική
