Τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή, η Ρωσία καταγράφει εδαφικά κέρδη-σταγόνα, ενώ η ουκρανική κοινωνία και άμυνα επιμένουν. Παρά τις τεράστιες καταστροφές, το αφήγημα περί «αναπόφευκτης ήττας» του Κιέβου δεν επιβεβαιώνεται.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία μπαίνει στο πέμπτο του έτος, έχοντας ήδη ξεπεράσει σε διάρκεια τις μεγάλες επιχειρήσεις στο ανατολικό μέτωπο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ωστόσο, ο απολογισμός για τη Μόσχα απέχει πολύ από την εικόνα μιας σταθερής, αργής αλλά αναπόφευκτης νίκης που επιχειρεί να προβάλλει το Κρεμλίνο.
Περιορισμένα εδαφικά κέρδη, διαβρωμένος στρατός
Σύμφωνα με αναλυτικά στοιχεία που επικαλούνται δυτικά think tanks, η Ρωσία κέρδισε το 2025 περίπου 1.865 τετραγωνικά μίλια, δηλαδή μόλις το 0,8% της ουκρανικής επικράτειας. Ο ρυθμός προέλασης σε μέτωπα όπως το Ποκρόβσκ και το Κουπιάνσκ μετριέται σε δεκάδες μέτρα την ημέρα, επιβεβαιώνοντας τον χαρακτήρα ενός πολέμου φθοράς χωρίς καθαρή στρατιωτική υπεροχή.
Αντίθετα, η Ουκρανία, παρά την εξάντληση των καλύτερων μονάδων της, καταφέρνει κατά τόπους αντεπιθέσεις. Βόρεια της Χουλιάιπολε στην περιφέρεια Ζαπορίζια, ουκρανικές δυνάμεις ανακατέλαβαν περίπου 40 τετραγωνικά μίλια μέσα σε έναν μήνα, αξιοποιώντας μεταξύ άλλων την καθυστερημένη απόφαση της Starlink να μπλοκάρει τη χρήση του συστήματος από ρωσικές μονάδες εντός της Ουκρανίας. Είχε προηγηθεί η ανακατάληψη του Κουπιάνσκ, στην περιφέρεια Χάρκιβ, μόλις εβδομάδες μετά την πανηγυρική ανακοίνωση της Μόσχας ότι ελέγχει την πόλη.
Δυτικοί αναλυτές, όπως το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου, απορρίπτουν ως «εντελώς ψευδή» τη ρωσική αφήγηση περί επικείμενης κατάρρευσης της Ουκρανίας. Η ίδια η Ρωσία, αναγνωρίζοντας εμμέσως την αδυναμία της να επιβληθεί στρατιωτικά, επαναφέρει διαρκώς απαιτήσεις για απόσυρση των ουκρανικών δυνάμεων από το υπόλοιπο Ντονέτσκ ή για δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης υπό ρωσική επιτήρηση.
Σκληρός χειμώνας, ανεπαρκής δυτική αεράμυνα
Το βαρύ τίμημα πληρώνει ο ουκρανικός άμαχος πληθυσμός. Συστηματικοί ρωσικοί βομβαρδισμοί στις ενεργειακές υποδομές έχουν αφήσει πάνω από ένα εκατομμύριο πολίτες χωρίς ρεύμα, θέρμανση και νερό, με τις θερμοκρασίες να πέφτουν έως και στους -20°C. Στο Κίεβο, περίπου 2.600 κτίρια παραμένουν χωρίς βασικές παροχές, με τη ρωσική τακτική να αποκαλείται κυνικά «kholodomor», δηλαδή «θάνατος από το κρύο».
Η αδυναμία των δυτικών συμμάχων να παράξουν επαρκείς αντιαεροπορικούς πυραύλους επιδεινώνει την κατάσταση. Παρά την ανάπτυξη φθηνότερων επίγειων συστημάτων αναχαίτισης τύπου Shahed, στατιστικές αναλύσεις δείχνουν ότι το ποσοστό των ιρανικής προέλευσης drones που πλήττουν ουκρανικούς στόχους έχει εκτιναχθεί από 6% σε περίπου 30% μέσα σε έναν χρόνο.
Στρατηγική φθοράς και πολιτικό αδιέξοδο
Η Ουκρανία, με νέο υπουργό Άμυνας τον Μιχάιλο Φεντόροφ, υιοθετεί πλέον ανοικτά στρατηγική φθοράς. Στόχος του Κιέβου είναι η εξόντωση 50.000 Ρώσων στρατιωτών τον μήνα, έναντι σημερινών εκτιμήσεων για 35.000 απώλειες, ώστε να υπερκεραστεί ο ρυθμός ρωσικής στρατολόγησης (30.000–35.000 μηνιαίως) και να εξαναγκαστεί το Κρεμλίνο είτε σε πολιτικά επικίνδυνη γενική κινητοποίηση είτε σε ρεαλιστικότερη διαπραγματευτική στάση.
Η προσέγγιση αυτή θεωρείται θεωρητικά εφικτή, υπό την προϋπόθεση ότι η Ρωσία θα συνεχίσει επιθετικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, η ουκρανική πλευρά αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα εξάντλησης: ο Φεντόροφ έχει αναγνωρίσει ότι περίπου 200.000 Ουκρανοί στρατιώτες είναι «απόντες χωρίς άδεια», αδυνατώντας να αντέξουν την παρατεταμένη παραμονή στο μέτωπο. Αυτό περιορίζει την ικανότητα του στρατού να αυξήσει την ένταση των επιχειρήσεων.
Στο διπλωματικό επίπεδο, η εικόνα παραμένει θολή. Παρά τους ισχυρισμούς Ρώσων αξιωματούχων ότι στις συνομιλίες στην Αλάσκα ο Ντόναλντ Τραμπ συναίνεσε σε ουκρανική παραχώρηση του υπόλοιπου Ντονέτσκ, η Ουάσινγκτον δεν έχει επιβάλει τέτοια γραμμή, υπό την πίεση Κιέβου και ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Ωστόσο, ειδικοί εκφράζουν ανησυχία ότι ούτε η Ευρώπη ούτε οι ΗΠΑ διαθέτουν συνεκτική στρατηγική για να οδηγήσουν τη Ρωσία σε κατάπαυση πυρός, σε έναν πόλεμο που δείχνει στρατιωτικά αδιέξοδο αλλά πολιτικά ανεπίλυτο.
Σχόλιο 
: Η ουσία του τετραετούς πολέμου είναι ότι η Ρωσία, παρά την κλιμάκωση της βίας κατά αμάχων, δεν έχει πετύχει στρατηγική ανατροπή στο πεδίο. Η Ουκρανία αντέχει, αλλά με τεράστιο κοινωνικό και δημογραφικό κόστος, ενώ η Δύση μοιάζει παγιδευμένη ανάμεσα στην αποφυγή άμεσης σύγκρουσης με τη Μόσχα και στην ανάγκη να αποτρέψει μια de facto επιβράβευση της επιθετικότητας. Όσο δεν διαμορφώνεται σαφές δυτικό σχέδιο για το «μετά», ο πόλεμος κινδυνεύει να παγιωθεί ως μακροχρόνια σύγκρουση φθοράς, με τεράστιες επιπτώσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και οικονομία.
#Ουκρανία #Ρωσία #Πόλεμος #Ευρώπη #ΝΑΤΟ
