Με συνεχείς περιοδείες και βιβλιοπαρουσιάσεις, ο Αλέξης Τσίπρας κρατά ενεργό το πολιτικό του ακροατήριο, ζητώντας όμως «υπομονή» για την επίσημη ανακοίνωση του νέου κόμματος. Το εγχείρημα παρουσιάζεται ως «αίτημα από τα κάτω», με σαφή προσανατολισμό σε νέο φορέα της προοδευτικής παράταξης και έντονη κοινωνικοοικονομική ατζέντα.
Η ομιλία του Αλέξη Τσίπρα στη Λάρισα, στο πλαίσιο της παρουσίασης του βιβλίου του «Ιθάκη», επιβεβαίωσε δύο κεντρικές στρατηγικές επιλογές του πρώην πρωθυπουργού: να διατηρεί το κοινό του «ζεστό» και ταυτόχρονα να καλλιεργεί την προσδοκία για ένα νέο πολιτικό φορέα, χωρίς όμως να δεσμεύεται για άμεσο λανσάρισμα.
Παρά τις οξείες επιθέσεις του σε Γιάννη Στουρνάρα και Κυριάκο Μητσοτάκη, το ουσιαστικό μήνυμα της Λάρισας δεν ήταν συγκυριακό αλλά οργανωτικό: το νέο κόμμα «έρχεται», αλλά όχι βεβιασμένα. Ο Τσίπρας δείχνει να επενδύει στον χρόνο ως εργαλείο ωρίμανσης του εγχειρήματος και συσπείρωσης ενός ευρύτερου προοδευτικού ακροατηρίου.
Η στρατηγική της καθυστέρησης και το «μαζί»
Σε όλες τις τελευταίες εμφανίσεις του –από Γιάννενα και Θεσσαλονίκη έως Λάρισα– ο πρώην πρωθυπουργός επαναλαμβάνει την ίδια κεντρική ιδέα: η ανασύνθεση της προοδευτικής παράταξης θα γίνει, αλλά απαιτεί χρόνο και «δουλειά μυρμηγκιού». Μεταφέρει στους υποστηρικτές του ένα διπλό μήνυμα: συγκράτηση της ανυπομονησίας, χωρίς όμως χαλάρωση του «αγωνιστικού φρονήματος».
Το αφήγημα του νέου φορέα δομείται ως κίνηση «από τα κάτω», από την κοινωνία. Δεν παρουσιάζεται ως προσωπικό σχέδιο ενός πρώην πρωθυπουργού, αλλά ως συλλογικό εγχείρημα, με τον ίδιο να μιλά για «ώρα του μαζί» και να καλεί το κοινό του να «βάλει τα πανιά και τα ξάρτια στο νέο καράβι για την Ιθάκη». Αυτή η ρητορική επιχειρεί να προλάβει την κριτική περί αρχηγικού κόμματος και να προσδώσει νομιμοποίηση βάσης στο νέο σχήμα.
Παράλληλα, οι πληροφορίες που διακινούνται από το περιβάλλον του –και τις οποίες ουσιαστικά επικυρώνει με την τακτική του– συγκλίνουν στο ότι ο πιο πιθανός χρονικός ορίζοντας για την επίσημη ίδρυση του κόμματος είναι το προσεχές φθινόπωρο, σε συγκυρία που θα συνδέεται με τη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Μέχρι τότε, το «προεκλογικό» στάδιο αφορά περισσότερο ιδεολογική χαρτογράφηση και στελεχιακές ζυμώσεις παρά οργανωτική έκρηξη.
Το «γερό καράβι» και ο νέος «πατριωτισμός»
Ο Τσίπρας έδωσε και πιο καθαρή εικόνα για το ανθρώπινο δυναμικό του νέου φορέα: ένα «γερό καράβι» με «αξιόμαχο πλήρωμα, νέους αλλά και έμπειρους ναύτες και αξιωματικούς». Με άλλα λόγια, αναζητά νέα πρόσωπα, αλλά δεν κλείνει την πόρτα σε στελέχη με τα οποία έχει ήδη συμπορευτεί στο παρελθόν. Η επιλογή αυτή αντανακλά και έναν ρεαλισμό: η εκλογική πολιτική απαιτεί έμπειρα κομματικά στελέχη που γνωρίζουν πώς «κυνηγιέται» η ψήφος, σε μια συγκυρία όπου η δεξαμενή νέων, καταρτισμένων και πρόθυμων να μπουν στην πολιτική δεν είναι ανεξάντλητη.
Στο επίπεδο της πολιτικής πρότασης, ο πρώην πρωθυπουργός επανέρχεται σε μια έννοια που παρουσίασε ήδη από την προηγούμενη εμφάνισή του στη ΔΕΘ: τον «νέο πατριωτισμό». Τον περιγράφει ως οικονομικό και κοινωνικό πατριωτισμό, όπου «ο καθένας καταβάλει στο δημόσιο ταμείο ανάλογα με τις δυνατότητές του» και μπαίνει «τέρμα στην ασυδοσία του πλούτου». Το πλαίσιο αυτό στοχεύει να επανασυνδέσει την Αριστερά με ένα αίτημα φορολογικής δικαιοσύνης, μεταφρασμένο όμως σε όρους «εθνικής επιβίωσης» και «αξιοπρέπειας».
Η επιθετική ρητορική απέναντι στον Γιάννη Στουρνάρα λειτουργεί συμπληρωματικά: ο διοικητής της ΤτΕ αναδεικνύεται σε συμβολικό αντίπαλο μιας ελίτ που, κατά το αφήγημα Τσίπρα, προστατεύεται από το σύστημα και δεν συνεισφέρει αναλόγως στο συλλογικό βάρος. Έτσι, ο πρώην πρωθυπουργός δοκιμάζει να επανατοποθετήσει τον εαυτό του ως εκφραστή ενός κοινωνικού μπλοκ που νιώθει επιβαρυμένο από τις ανισότητες της τελευταίας δεκαετίας.
Σχόλιο
: Ο Αλέξης Τσίπρας ακολουθεί στρατηγική «μακράς εκκίνησης»: κεφαλαιοποιεί τη δημόσια παρουσία του μέσω βιβλίου και περιοδειών, μετρά δυνάμεις και πρόσωπα, και δοκιμάζει ένα νέο κοινωνικοοικονομικό αφήγημα πριν εκτεθεί στην κρίση των δημοσκοπήσεων ως επικεφαλής νέου κόμματος. Το φθινόπωρο θα δείξει αν η υπομονή που ζητά από το κοινό του μεταφράζεται και σε πραγματική πολιτική δυναμική.






