Η μεγαλύτερη ανάκληση στην ιστορία της αγοράς βρεφικού γάλακτος πλήττει πάνω από 60 χώρες, προκαλώντας αναστάτωση σε γονείς και πιέσεις σε πολυεθνικούς ομίλους. Οι Nestlé, Danone και Lactalis αυξάνουν παραγωγή και βάρδιες 24/7 για να αποτραπούν ελλείψεις στα ράφια.
Η παγκόσμια βιομηχανία βρεφικού γάλακτος βιώνει τη σοβαρότερη κρίση της ιστορίας της, μετά τον εντοπισμό βακτηρίων που παράγουν την τοξίνη κερεουλίδη σε εργοστάσιο της Nestlé. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε σε μαζικές ανακλήσεις εκατοντάδων παρτίδων από τουλάχιστον πέντε εταιρείες και σε περισσότερες από 60 χώρες, αναδεικνύοντας την ευαλωτότητα μιας αγοράς στην οποία η εμπιστοσύνη και η ασφάλεια αποτελούν απόλυτη προϋπόθεση.
Κλιμακούμενες ανακλήσεις και παραγωγή σε λειτουργία 24/7
Η Nestlé επιχειρεί να προλάβει φαινόμενα έλλειψης αυξάνοντας την παραγωγή βρεφικού γάλακτος, ιδίως για βρέφη κάτω του ενός έτους. Πέντε εργοστάσιά της σε Γαλλία, Ισπανία, Γερμανία, Ελβετία και Ολλανδία λειτουργούν πλέον σε καθεστώς 24ωρης παραγωγής, μετά και το αίτημα της εταιρείας προς τις ελβετικές αρχές για νυχτερινή και αργιακή εργασία στο εργοστάσιο Konolfingen, αμέσως μετά την έναρξη της παγκόσμιας ανάκλησης.
Παράλληλα, εταιρείες όπως η γερμανική HiPP και η ελβετική Holle – που δεν επηρεάστηκαν από το ζήτημα της μόλυνσης – αυξάνουν επίσης την παραγωγή, επιχειρώντας να καλύψουν την απότομη άνοδο της ζήτησης από γονείς που αναζητούν ασφαλείς εναλλακτικές. Όπως σημειώνει εκπρόσωπος της Holle, ο όγκος παραγωγής έχει αυξηθεί «όσο το δυνατόν περισσότερο» εντός των ορίων διαθεσιμότητας πρώτων υλών, προκειμένου να αποφευχθούν «σημεία συμφόρησης» στην αγορά.
Υγειονομικός κίνδυνος, επενδυτική πίεση και συγκεντρωμένη αγορά
Η κρίση πυροδοτήθηκε όταν η Nestlé εντόπισε βακτήρια που παράγουν την τοξίνη κερεουλίδη, ικανή να προκαλέσει αιφνίδια ναυτία και εμετό. Αν και μέχρι στιγμής μόνο λίγες χώρες έχουν συνδέσει οριστικά κρούσματα ασθένειας βρεφών με την κατανάλωση μολυσμένου γάλακτος, οι έρευνες των αρχών και οι αναφορές για πιθανά θανατηφόρα περιστατικά – όπως ο υπό διερεύνηση θάνατος τρίτου βρέφους στη Γαλλία – έχουν προκαλέσει ισχυρές πιέσεις στις μετοχές των εμπλεκόμενων ομίλων.
Η Danone είδε προσωρινά ανάκαμψη στο χρηματιστήριο μετά τη διαβεβαίωση των κινεζικών αρχών ότι δεν έχουν καταγραφεί κρούσματα δηλητηρίασης στη χώρα, κρίσιμη αγορά για τον όμιλο. Ωστόσο, η συνολική εικόνα παραμένει εύθραυστη, καθώς οι επενδυτές αποτιμούν τον κίνδυνο νομικών, ρυθμιστικών και φήμης για τις εταιρείες.
Αναλυτές του Bloomberg Intelligence υπενθυμίζουν ότι η αγορά βρεφικού γάλακτος είναι ιδιαίτερα συγκεντρωμένη: Nestlé, Danone και Mead Johnson (Reckitt Benckiser) ελέγχουν περίπου το 35% της παγκόσμιας αγοράς. Η κυριαρχία λίγων παικτών σημαίνει ότι ακόμη και μια περιορισμένη διακοπή εφοδιασμού μπορεί να έχει δυσανάλογο αντίκτυπο, ειδικά καθώς πολλοί γονείς διστάζουν να αλλάξουν μάρκα όταν το βρέφος ανταποκρίνεται καλά σε συγκεκριμένο προϊόν.
Κίνδυνος ελλείψεων και σύγκριση με την κρίση των ΗΠΑ
Η ενίσχυση της παραγωγής και η ευρύτερη, πιο διαφοροποιημένη εφοδιαστική αλυσίδα στην Ευρώπη εκτιμάται ότι θα αποτρέψουν ένα φαινόμενο αντίστοιχο με την κρίση στις ΗΠΑ το 2022, όταν το προσωρινό κλείσιμο εργοστασίου της Abbott Laboratories γέμισε τα ράφια με κενά και προκάλεσε πανικό στους γονείς. Ωστόσο, ακόμη και μια ηπιότερη διαταραχή στην Ευρώπη μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη, καθώς πρόκειται για προϊόν χωρίς πραγματική εναλλακτική και με υψηλή ψυχολογική φόρτιση.
Μέρος των παραγωγών – μεταξύ των οποίων Danone, Groupe Lactalis, Nannycare, FrieslandCampina, DMK και Hochdorf – δηλώνουν ότι προς το παρόν δεν διαπιστώνουν ουσιαστικές ελλείψεις και διατηρούν αμετάβλητα τα επίπεδα παραγωγής. Το ερώτημα όμως είναι κατά πόσο η ζήτηση θα συνεχίσει να μετατοπίζεται από τα επηρεασμένα brands προς τους «ανεπηρέαστους» παίκτες και αν οι τελευταίοι θα μπορέσουν να ανταποκριθούν σε ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση.
Σχόλιο 
: Η κρίση στο βρεφικό γάλα είναι ταυτόχρονα τεστ αντοχής για τις εφοδιαστικές αλυσίδες τροφίμων και ηχηρό καμπανάκι για τη ρυθμιστική εποπτεία σε έναν κλάδο με τεράστιο ηθικό και επιχειρηματικό διακύβευμα. Η υψηλή συγκέντρωση ισχύος σε λίγους πολυεθνικούς ομίλους καθιστά επιτακτική την ενίσχυση της διαφάνειας, της ιχνηλασιμότητας και της διαφοροποίησης προμηθευτών, ώστε να μην εξαρτάται η ασφάλεια εκατομμυρίων βρεφών από τα λάθη ενός μόνο εργοστασίου.
#βρεφικό_γάλα #Nestle #Danone #Lactalis #τροφική_ασφάλεια
