Το Ισλαμαμπάντ κήρυξε «ανοικτό πόλεμο» στο Αφγανιστάν μετά από επιθέσεις που αποδίδει σε ΤΤΡ και εστίες δράσης εντός αφγανικού εδάφους. Η αλλαγή στρατηγικής αποκαλύπτει λανθασμένες εκτιμήσεις της πακιστανικής ηγεσίας για τον ρόλο των Ταλιμπάν.
Η απόφαση του Πακιστάν να εξαπολύσει αεροπορικές επιδρομές σε αφγανικές πόλεις και να εμπλακεί σε σφοδρές συμπλοκές στα σύνορα δείχνει ότι εξαντλήθηκε η υπομονή της κυβέρνησης απέναντι στη χρήση αφγανικού εδάφους από οργανώσεις που πλήττουν το Πακιστάν. Η στροφή αυτή ακολουθεί περίοδο ελπίδων ότι οι Ταλιμπάν της Καμπούλ θα περιορίσουν ή θα αποτρέψουν τη δράση του Tehreek‑e‑Taliban Pakistan (TTP), αλλά οι εξελίξεις απέδειξαν ότι ο διαχωρισμός «καλών» και «κακών» μαχητών ήταν εσφαλμένος.
Αιτίες της κλιμάκωσης
Το Πακιστάν κατηγορεί τους Ταλιμπάν ότι επιτρέπουν ή ανέχονται την παρουσία ΤΤΡ σε ζώνες κοντά στα σύνορα, από όπου πραγματοποιούνται επιθέσεις εναντίον πακιστανικών δυνάμεων και πολιτών. Η διολίσθηση αυτή έχει τις ρίζες στην πολιτική της προηγούμενης δεκαετίας, όταν το Ισλαμαμπάντ είδε στους Ταλιμπάν έναν χρήσιμο παίκτη για την περιφερειακή ισορροπία. Με την άνοδο των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021, πολλοί μαχητές και στελέχη ένταξαν την TTP, ενισχύοντας τις δυνατότητές της.
Στρατιωτική και πολιτική διάσταση
Οι αεροπορικές επιδρομές και ο αποκλεισμός εμπορίου αποβλέπουν, σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις, στην άσκηση πίεσης προς την ηγεσία των Ταλιμπάν ώστε να συμμορφωθούν με την απαίτηση απομάκρυνσης ή διάλυσης των ομάδων που επιτίθενται στο Πακιστάν. Αναλυτές όμως επισημαίνουν τον κίνδυνο ανάφλεξης: οι επιθέσεις ενισχύουν το εθνικιστικό αφήγημα στην Αφγανιστάν και μπορεί να δώσουν όχημα για περαιτέρω ριζοσπαστικοποίηση.
Διπλωματικές επιπτώσεις και σενάρια
Η κλιμάκωση αναδεικνύει την αδυναμία περιφερειακής διαχείρισης ασφαλείας και τη ρήξη εμπιστοσύνης ανάμεσα σε δύο γείτονες με βαθιά ιστορικά τραύματα. Ενδεχόμενη παρατεταμένη σύγκρουση θα επιβαρύνει τις ανθρωπιστικές συνθήκες και θα δοκιμάσει τη θέση του Πακιστάν σε διεθνείς φόρουμ. Παράλληλα, η μετατόπιση των Ταλιμπάν προς πιο παραδοσιακή «κυβερνητική» συμπεριφορά φαίνεται πλέον αναπόδεικτη, καθώς πολλές δομές λειτουργούν ακόμη με λογικές ένοπλης μετακίνησης και κερδοφορίας.
Σχόλιο 
: Η πακιστανική κίνηση αποτυπώνει ένα μοτίβο «blowback» που είχε προειπωθεί: όταν κρατικοί παράγοντες εμπλέκονται με μη κρατικούς ένοπλους για γεωπολιτικούς λόγους, η στρατηγική ρύθμιση του ρίσκου συχνά αποτυγχάνει, με κόστος ασφάλειας και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
#Πακιστάν #Ταλιμπάν #Αφγανιστάν
