Η κλιμάκωση της έντασης ΗΠΑ–Ιράν ενσωματώνει «risk premium» στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Η Ελλάδα, ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, κινδυνεύει από άμεσες αυξήσεις στα καύσιμα και τη χονδρική τιμή ρεύματος.
Η αναζωπύρωση της κρίσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αυξάνει την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Σημαντικό κομμάτι του πετρελαίου και του LNG διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ, οπότε ακόμη και ο φόβος διαταραχής ροών προσθέτει γεωπολιτικό κόστος («risk premium») στις τιμές. Το Brent κινείται κοντά στα 70 δολάρια το βαρέλι, αλλά σε περιόδους έντασης έχει εμφανίσει άλματα που σε ακραία σενάρια προσεγγίζουν τα 120–130 δολ./βαρέλι.
Πώς μεταφράζεται στο κόστος της αντλίας
Η μεταφορά διεθνών τιμών σε τελικές τιμές καυσίμων στην Ελλάδα περνά από φορολογικά και διοικητικά φίλτρα. Κατά κανόνα, κάθε αύξηση 10 δολ./βαρέλι στο Brent ισοδυναμεί θεωρητικά με περίπου 6–7 λεπτά ανά λίτρο πριν από φόρους. Στην πράξη, λόγω μηχανισμών αποθήκευσης, φορολογικού φορτίου και χρονικής μετακύλισης, η αντλία συνήθως αυξάνεται κατά 5–15 λεπτά ανά 10 δολάρια. Επομένως, ανοδική κίνηση 30 δολ. θα μπορούσε να οδηγήσει σε άνοδο 15–30 λεπτών ανά λίτρο, ενώ άνοδος 50 δολ. ενδέχεται να φέρει +40–50 λεπτά το λίτρο.
Επίδραση στο ρεύμα μέσω φυσικού αερίου
Το φυσικό αέριο είναι ο δεύτερος μεγάλου βάρους παράγοντας. Μετά τη μείωση των ρωσικών ροών, η Ευρώπη εξαρτάται περισσότερο από LNG. Μια αύξηση της τιμής του αερίου κατά 20 €/MWh μπορεί να ανυψώσει τη χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας κατά ~40 €/MWh όταν το αέριο καθορίζει το οριακό κόστος. Σε περίπτωση αύξησης 30–40 €/MWh, η χονδρική μπορεί να επιβαρυνθεί 60–80 €/MWh, μετακυλισόμενη τελικά σε υψηλότερους λογαριασμούς.
Διάρκεια κρίσης και μακροοικονομικές επιπτώσεις
Η διάρκεια καθορίζει το μέγεθος του πλήγματος: ένα μήνα προκαλεί κυρίως ανατιμητικό σοκ και ψυχολογικό κόστος, τρίμηνο παγιώνει τις αυξήσεις και επιβαρύνει τον πληθωρισμό, ενώ σε εξάμηνο η ενεργειακή ακρίβεια μπορεί να μετατραπεί σε δομικό πρόβλημα με μείωση διαθέσιμου εισοδήματος και επιβράδυνση της ανάπτυξης. Για την Ελλάδα, μια παρατεταμένη κρίση μπορεί να αυξήσει τον πληθωρισμό κατά 1–2 ποσοστιαίες μονάδες και να μειώσει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών σημαντικά.
Σχόλιο 
: Η αγορά τιμολογεί τον κίνδυνο γρήγορα· η αποκλιμάκωση γίνεται βραδύτερα. Η ελληνική πολιτική απάντηση πρέπει να συνδυάζει βραχυπρόθεσμη στήριξη ευάλωτων ομάδων και μέτρα μεσοπρόθεσμης ανθεκτικότητας: επιτάχυνση διαφοροποίησης προμηθειών, αποθήκευσης και στοχευμένες επιδοτήσεις που δεν αποσταθεροποιούν τα δημόσια οικονομικά.
