Η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας προχώρησε σε νέα, έκτη συνεχόμενη μείωση του βασικού επιτοκίου στο 15,5%, αιφνιδιάζοντας την πλειονότητα των οικονομολόγων. Η απόφαση επιχειρεί να ανακουφίσει μια οικονομία που επιβραδύνεται, την ώρα που ο πληθωρισμός παραμένει επίμονα πάνω από τον στόχο.
Η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας συνέχισε τον κύκλο νομισματικής χαλάρωσης, μειώνοντας το βασικό επιτόκιο κατά 50 μονάδες βάσης, στο 15,5%. Πρόκειται για την έκτη διαδοχική μείωση, σε μια προσπάθεια στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας, η οποία επιβραδύνθηκε αισθητά το 2025, υπό το βάρος του υψηλού κόστους δανεισμού.
Η κίνηση αιφνιδίασε τις αγορές, καθώς μόνο δύο από τους οκτώ οικονομολόγους που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg προέβλεπαν νέα μείωση, ενώ οι υπόλοιποι ανέμεναν παύση στον κύκλο χαλάρωσης.
Οικονομία σε επιβράδυνση και πίεση από το κόστος δανεισμού
Η ρωσική οικονομία αναπτύχθηκε μόλις κατά 1% το 2025, έναντι 4,9% το προηγούμενο έτος, εξέλιξη που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στα πολύ υψηλά επιτόκια που είχαν φθάσει έως και το 21%. Η παρατεταμένη περίοδος ακριβού χρήματος έχει περιορίσει την ικανότητα των επιχειρήσεων να χρηματοδοτούν επενδύσεις και να εξυπηρετούν τον δανεισμό τους.
Η κεντρική τράπεζα ξεκίνησε τον επιθετικό κύκλο μειώσεων από τον Ιούνιο του 2025, όταν διαφάνηκαν πρώιμες ενδείξεις αποκλιμάκωσης των τιμών. Ωστόσο, η δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης, με αύξηση του ΦΠΑ για τη μείωση του ελλείμματος χωρίς περικοπές δαπανών, έχει περιπλέξει το έργο της νομισματικής αρχής.
Η αναπροσαρμογή του ΦΠΑ, σε συνδυασμό με την άνοδο των τιμολογίων κοινής ωφέλειας, αναζωπύρωσε τις ανησυχίες ότι η επιβράδυνση του πληθωρισμού μπορεί να εκτροχιαστεί, ακόμη κι αν η πραγματική οικονομία δείχνει σημάδια κόπωσης.
Πληθωρισμός επίμονα πάνω από τον στόχο και κίνδυνος «αγκίστρωσης» προσδοκιών
Παρά τον κύκλο μειώσεων, η Ρωσία εξακολουθεί να απέχει από τον στόχο πληθωρισμού 4% που έχει θέσει η κεντρική τράπεζα και τον οποίο δεν έχει καταφέρει να επιτύχει για έξι συνεχόμενα έτη. Εκτιμήσεις κάνουν λόγο για επιτάχυνση του ετήσιου πληθωρισμού στο 6,45% τον Ιανουάριο, από 5,59% στο τέλος του 2025.
Σε μηνιαία βάση, ο πληθωρισμός υπολογίζεται στο 2%, επίπεδο οριακά υψηλότερο από το 1,95% που θεωρείται αναγκαίο για να παραμείνει η πορεία σύγκλισης προς τον στόχο. Η διοικήτρια της τράπεζας, Ελβίρα Ναμπιούλινα, είχε ήδη προειδοποιήσει από τα τέλη του 2025 ότι ίσως απαιτηθούν παύσεις στον κύκλο χαλάρωσης, ώστε να μην υπονομευθεί η προσπάθεια σταθεροποίησης των τιμών.
Οι πληθωριστικές προσδοκίες επιδεινώνουν την εικόνα: στις επιχειρήσεις ανήλθαν σε υψηλό από το 2022, ενώ στα νοικοκυριά παραμένουν σε υψηλό ενός έτους, στο 13,7%. Η ίδια η κεντρική τράπεζα προειδοποιεί ότι αυτά τα «αγκυροβολημένα» επίπεδα προσδοκιών μπορεί να καταστήσουν πολύ πιο δύσκολη μια βιώσιμη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, ακόμη και αν η ζήτηση εξασθενεί.
Το λεπτό ισοζύγιο πολιτικής και τα μηνύματα προς τις αγορές
Η σημερινή απόφαση αποκαλύπτει το δύσκολο ισοζύγιο που επιχειρεί να διαχειριστεί η Μόσχα: από τη μία πλευρά, η ανάγκη ανακούφισης των επιχειρήσεων και στήριξης της ανάπτυξης· από την άλλη, ο κίνδυνος να παγιωθεί ένας πληθωρισμός σημαντικά υψηλότερος του στόχου. Η απροσδόκητη μείωση, σε σχέση με τις προβλέψεις των οικονομολόγων, δείχνει ότι η κεντρική τράπεζα δίνει, σε αυτή τη φάση, προτεραιότητα στην πραγματική οικονομία, αποδεχόμενη μεγαλύτερο ρίσκο ως προς τη δυναμική των τιμών.
Το επόμενο διάστημα, η αξιολόγηση των νέων στοιχείων για τον πληθωρισμό και τις προσδοκίες θα είναι κρίσιμη για το αν θα υπάρξει παύση ή συνέχιση του κύκλου μειώσεων, όπως είχε αφήσει να εννοηθεί η Ελβίρα Ναμπιούλινα.
Σχόλιο 
: Η ρωσική κεντρική τράπεζα κινείται σε ένα εξαιρετικά στενό μονοπάτι: αν επιμείνει σε μειώσεις, κινδυνεύει να χάσει την αξιοπιστία της ως θεματοφύλακας της σταθερότητας τιμών· αν φρενάρει απότομα, απειλεί να βαθύνει την επιβράδυνση μιας ήδη πιεσμένης οικονομίας. Οι αγορές θα διαβάσουν τη σημερινή κίνηση ως ένδειξη ότι η προτεραιότητα μετατοπίζεται προσωρινά από τον πληθωρισμό στην ανάπτυξη, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τα ρωσικά επιτόκια και το ρούβλι στο προσεχές διάστημα.
#Ρωσία #Επιτόκια #Πληθωρισμός #ΚεντρικήΤράπεζα #Οικονομία
