Ο Σεργκέι Λαβρόφ στέλνει μήνυμα ότι η πορεία προς μια συμφωνία για την Ουκρανία παραμένει μακρά και αβέβαιη, παρά την αμερικανική διαμεσολάβηση και τις εξαγγελίες του Ντόναλντ Τραμπ. Η Μόσχα θέτει σκληρούς όρους: μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και απαγόρευση ανάπτυξης ξένων στρατευμάτων στο ουκρανικό έδαφος.
Η ρωσική ηγεσία επιχειρεί να προσγειώσει τις προσδοκίες γύρω από τις ειρηνευτικές συνομιλίες για την Ουκρανία, παρά την πίεση που ασκεί ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προς την Ευρώπη και το Κίεβο για εξεύρεση λύσης. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, μιλώντας σε ρωσικά πρακτορεία ειδήσεων, υπογράμμισε ότι «μένει ακόμη πολύς δρόμος» μέχρι να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος.
Οι ΗΠΑ έχουν αναλάβει ρόλο μεσολαβητή, προωθώντας διάφορες εκδοχές σχεδίου για τον τερματισμό του πολέμου. Ωστόσο, παρά τις επανειλημμένες δημόσιες διαβεβαιώσεις του Τραμπ ότι μια συμφωνία είναι κοντά, η Μόσχα εμφανίζεται αποφασισμένη να κρατήσει χαμηλά τον πήχη των προσδοκιών και να υπενθυμίσει τις «κόκκινες γραμμές» της.
Το μήνυμα Λαβρόφ προς Ουκρανία και Ευρώπη
Ο Λαβρόφ, σχολιάζοντας τη στάση του Αμερικανού προέδρου, ανέφερε ότι ο Τραμπ «έβαλε την Ουκρανία και την Ευρώπη στη θέση τους», ωστόσο έσπευσε να προσθέσει ότι αυτό δεν αποτελεί λόγο για «ενθουσιώδη αντίληψη» της κατάστασης. Με άλλα λόγια, η Μόσχα αναγνωρίζει ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να πιέσει τους συμμάχους της, αλλά εκτιμά ότι οι πραγματικές διαπραγματεύσεις για την αρχιτεκτονική ασφάλειας στην Ευρώπη θα είναι σύνθετες και χρονοβόρες.
Η φράση «μένει ακόμη πολύς δρόμος» λειτουργεί ως σαφής προειδοποίηση ότι η Ρωσία δεν πρόκειται να αποδεχθεί μια συμφωνία που θα περιορίζεται σε κατάπαυση του πυρός χωρίς βαθύτερες ρυθμίσεις για το καθεστώς της Ουκρανίας, τις ζώνες επιρροής και τις εγγυήσεις ασφαλείας εκατέρωθεν.
Οι ρωσικές «κόκκινες γραμμές»: ΝΑΤΟ και ξένα στρατεύματα
Τη σκληρή γραμμή της Μόσχας εξειδίκευσε ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάντρ Γκρούσκο, ο οποίος, σύμφωνα με την εφημερίδα «Ιζβέστια», δήλωσε ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία πρέπει υποχρεωτικά να αποκλείει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Παράλληλα, έθεσε ως όρο και την απαγόρευση ανάπτυξης ξένων στρατευμάτων στο ουκρανικό έδαφος.
Οι θέσεις αυτές αποτυπώνουν τον στρατηγικό στόχο της Ρωσίας να δημιουργήσει μια «ζώνη ασφαλείας» γύρω από τα σύνορά της και να αποτρέψει την περαιτέρω διεύρυνση της Ατλαντικής Συμμαχίας προς ανατολάς. Ταυτόχρονα, λειτουργούν ως μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι η τελική διευθέτηση δεν θα είναι απλώς ουκρανορωσική, αλλά θα αφορά συνολικά την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Η επιμονή της Μόσχας σε εγγυήσεις μη ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ και σε απουσία ξένων στρατευμάτων δημιουργεί σημαντικές τριβές με το Κίεβο, το οποίο έχει οικοδομήσει την αμυντική του στρατηγική ακριβώς πάνω στην προοπτική δυτικής ένταξης και στρατιωτικής στήριξης.
Γεωπολιτικές προεκτάσεις και ρίσκα για την Ευρώπη
Σε αυτό το πλαίσιο, η αμερικανική διαμεσολάβηση κινείται σε ένα ιδιαίτερα στενό πλαίσιο: από τη μία, η Ουάσιγκτον θέλει να εμφανιστεί ως δύναμη που φέρνει την ειρήνη, από την άλλη όμως οι ρωσικές απαιτήσεις αγγίζουν τον πυρήνα της ευρωατλαντικής στρατηγικής. Η απόσταση ανάμεσα στις δημόσιες δηλώσεις περί «κοντινής συμφωνίας» και στην πραγματική διαπραγματευτική ύλη παραμένει, όπως παραδέχεται ο Λαβρόφ, μεγάλη.
Για την Ευρώπη, η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι η περίοδος αβεβαιότητας παρατείνεται, με σημαντικές επιπτώσεις στην ασφάλεια, στις αμυντικές δαπάνες και στην ενεργειακή στρατηγική. Η Μόσχα δείχνει διατεθειμένη να διαπραγματευτεί, αλλά μόνο επί μιας συνολικής αναδιάταξης ισχύος, όχι απλώς επί τακτικών διευθετήσεων στο ουκρανικό μέτωπο.
Σχόλιο
: Η ρητορική Λαβρόφ και Γκρούσκο καταδεικνύει ότι η Μόσχα αντιμετωπίζει τις συνομιλίες όχι ως διαπραγμάτευση κατάπαυσης του πυρός, αλλά ως παζάρι για τη νέα τάξη ασφάλειας στην Ευρώπη. Όσο οι ΗΠΑ προβάλλουν εικόνα επικείμενης συμφωνίας για εσωτερική κατανάλωση, τόσο αυξάνει ο κίνδυνος διάψευσης και νέου κύκλου έντασης, με την ΕΕ παγιδευμένη ανάμεσα στην ανάγκη στρατηγικής αυτονομίας και στην εξάρτησή της από την αμερικανική ομπρέλα.






