Η πρωτοβουλία του Εμανουέλ Μακρόν για μια πολιτική «Αγοράζουμε Ευρωπαϊκά» σε στρατηγικούς κλάδους προκαλεί ανοικτή αντίσταση από τη Σουηδία. Ο Ουλφ Κρίστερσον προειδοποιεί ότι ο προστατευτισμός μπορεί να υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και να περιορίσει το διεθνές εμπόριο.
Η πρόταση του Εμανουέλ Μακρόν για μια νέα στρατηγική «Αγοράζουμε Ευρωπαϊκά», που θα ευνοεί ευρωπαϊκές επιχειρήσεις σε τομείς όπως η άμυνα, ο χάλυβας και τα ηλεκτρικά οχήματα, ανοίγει νέο μέτωπο εντός της ΕΕ. Λίγο πριν από άτυπη σύνοδο κορυφής των ηγετών σε κάστρο έξω από τις Βρυξέλλες, ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον στέλνει σαφές μήνυμα: η Ευρώπη πρέπει να γίνει πιο ισχυρή, αλλά όχι κλειστή.
Η γραμμή Μακρόν και η ανησυχία για προστατευτισμό
Ο Γάλλος πρόεδρος πιέζει για ένα πλαίσιο «ευρωπαϊκής προτίμησης» στις δημόσιες προμήθειες και στις στρατηγικές αλυσίδες αξίας, ώστε να ενισχυθεί η παραγωγή εντός της Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει συγκεκριμένες προτάσεις για το πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει αυτό το μοντέλο, σε μια συγκυρία όπου οι διατλαντικές σχέσεις δοκιμάζονται από τις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για δασμούς σε συμμάχους και από την επιθετική βιομηχανική πολιτική ΗΠΑ και Κίνας.
Ωστόσο, ο Μακρόν εμφανίζεται ολοένα και πιο απομονωμένος. Η Γερμανία έχει ήδη απορρίψει την ιδέα νέου κοινού ευρωπαϊκού χρέους για τη χρηματοδότηση στρατηγικών επενδύσεων, ενώ η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποιεί για τη «λεπτή γραμμή» ανάμεσα στη στήριξη των ευρωπαϊκών βιομηχανιών και στον καθαρό προστατευτισμό.
Η σουηδική αντίληψη: ανοιχτές αγορές και ανταγωνισμός
Η Σουηδία, παραδοσιακά προσανατολισμένη στο ελεύθερο εμπόριο, αντιμετωπίζει με καχυποψία την κρατική παρέμβαση στις αγορές. «Συχνά διαφωνούμε φιλικά με τον Μακρόν σε αυτά τα θέματα. Δεν συμφωνώ πάντα με τις μεθόδους», σημείωσε ο Κρίστερσον σε συνέντευξή του, διευκρινίζοντας ότι άλλο η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ισχύος και άλλο η τεχνητή προστασία από τον διεθνή ανταγωνισμό.
Για τον Σουηδό πρωθυπουργό, «ευρωπαϊκή προτίμηση» έχει νόημα μόνο αν σημαίνει ότι οι εταιρείες, τα προϊόντα και οι υπηρεσίες της Ευρώπης είναι τόσο ποιοτικά και καινοτόμα ώστε να είναι «αναπόφευκτα» για τον υπόλοιπο κόσμο. Αν, αντίθετα, μεταφραστεί σε αποκλεισμό ανταγωνιστών από ΗΠΑ, Κίνα ή Κορέα, τότε κινδυνεύει να διατηρήσει στην αγορά μη ανταγωνιστικές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και να αποδυναμώσει τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της Ένωσης.
Ανταγωνιστικότητα, τεχνολογία και ο ρόλος των εταίρων εκτός ΕΕ
Ο Κρίστερσον υπογραμμίζει ότι η πραγματική απάντηση είναι οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις: καλύτερες υποδομές, εκπαίδευση, έρευνα και νέες εμπορικές συμφωνίες με τρίτες χώρες. Ως παράδειγμα επιτυχίας φέρνει τη Spotify, με έδρα τη Στοκχόλμη, την οποία χαρακτηρίζει «τη μία μεγάλη ευρωπαϊκή εταιρεία τεχνολογίας», σε ένα τοπίο όπου οι περισσότερες ψηφιακές πλατφόρμες έχουν στραφεί στις ΗΠΑ.
Παράλληλα, ο Σουηδός πρωθυπουργός καλεί την ΕΕ να υιοθετήσει μια «ανοιχτή προσέγγιση» που θα αγκαλιάζει και επιχειρήσεις από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία, παρότι εκτός Ένωσης. Η έκθεση των ευρωπαϊκών εταιρειών στον ανταγωνισμό από Κίνα, Κορέα και ΗΠΑ, υποστηρίζει, είναι εργαλείο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητάς τους, όχι απειλή.
Ο Κρίστερσον προειδοποιεί, τέλος, για τον κίνδυνο γεωοικονομικού κατακερματισμού: «Αν ο κόσμος κινηθεί προς μια κατεύθυνση όπου προσπαθούμε να εμπορευόμαστε μόνο με γείτονες, αυτό θα ήταν κακή ιδέα». Την ίδια στιγμή, αναγνωρίζει ότι η τρέχουσα «κρίση» στις σχέσεις με τις ΗΠΑ μπορεί – ή να καταναλώσει όλο το πολιτικό οξυγόνο σε διαχείριση κρίσεων, ή να λειτουργήσει ως καταλύτης για ουσιαστικές, μακροπρόθεσμες μεταρρυθμίσεις στην ευρωπαϊκή άμυνα και οικονομία.
Σχόλιο 
: Η αντιπαράθεση Μακρόν–Κρίστερσον συμπυκνώνει το στρατηγικό δίλημμα της Ευρώπης: πώς θα απαντήσει στον επιθετικό βιομηχανικό εθνικισμό ΗΠΑ και Κίνας χωρίς να εγκλωβιστεί σε εσωστρεφή προστατευτισμό. Το αν θα επικρατήσει η λογική της «οχυρωμένης Ευρώπης» ή της ανοιχτής, αλλά ισχυρής, ενιαίας αγοράς θα καθορίσει την πορεία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας την επόμενη δεκαετία.
#ΕΕ #Μακρόν #Σουηδία #ΑγοράζουμεΕυρωπαϊκά #Οικονομία
