Με τηλεοπτικό μήνυμα ο Κυριάκος Μητσοτάκης κήρυξε την έναρξη του πολιτικού διαλόγου για μια «γενναία και τολμηρή» Συνταγματική Αναθεώρηση, συνδέοντάς την με την αποτελεσματικότητα του κράτους και την αντιμετώπιση του λαϊκισμού. Κεντρικά πεδία αλλαγών είναι η ευθύνη υπουργών, τα μη κρατικά πανεπιστήμια, η δημόσια διοίκηση και ο τρόπος επιλογής Προέδρου της Δημοκρατίας και ηγεσίας της Δικαιοσύνης.
Σε μια κίνηση με σαφές θεσμικό αλλά και πολιτικό αποτύπωμα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε, μέσω τηλεοπτικού μηνύματος, την έναρξη του διαλόγου για τη νέα Συνταγματική Αναθεώρηση. Η κυβέρνηση προβάλλει την πρωτοβουλία ως «αλλαγή υποδείγματος διακυβέρνησης», ενώ το Μέγαρο Μαξίμου μεταφέρει πλέον την πίεση στα κόμματα της αντιπολίτευσης, με αιχμή το ΠΑΣΟΚ, ζητώντας ευρύτερες συναινέσεις.
Τα άρθρα-κλειδιά και οι θεσμικές στοχεύσεις
Στον πυρήνα της κυβερνητικής πρότασης βρίσκονται τέσσερις μεγάλες δέσμες αλλαγών:
Πρώτον, η αναθεώρηση του άρθρου 86 για την ευθύνη των υπουργών, με τον πρωθυπουργό να επαναλαμβάνει ότι πιστεύει «βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών» σε υποθέσεις ποινικής ευθύνης πολιτικών προσώπων. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι υποστηρίζει την αλλαγή του άρθρου εδώ και 20 χρόνια, επιχειρώντας να απαντήσει στο χρόνιο αίτημα της κοινωνίας για λογοδοσία.
Δεύτερον, η αναθεώρηση του άρθρου 16, ώστε να καταστεί δυνατή η ίδρυση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε «αναχρονιστικό» το ισχύον μονοπώλιο στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και συνέδεσε την αλλαγή με την προσαρμογή της χώρας στον διεθνή ανταγωνισμό γνώσης.
Τρίτον, η θεσμική αναδιάταξη της Δικαιοσύνης, με δύο κατευθύνσεις: αλλαγή του τρόπου εκλογής της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, με «μεγαλύτερη και πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών», και πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της. Τέταρτον, η αναθεώρηση της διάταξης για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με πρόταση για μία και μόνη εξαετή θητεία, ώστε –όπως υποστηρίζει– να ενισχυθεί ο θεσμικός του ρόλος και να αποφευχθούν πολιτικές εργαλειοποιήσεις.
Δημόσια διοίκηση, δημοσιονομικοί κανόνες και πολιτικό διακύβευμα
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δημόσια διοίκηση και στο «βαθύ κράτος». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για ανάγκη «διαρκούς αξιολόγησης» στο Δημόσιο και για επανατοποθέτηση της έννοιας της μονιμότητας «σε μία εντελώς νέα βάση». Η σύνδεση της αξιολόγησης με τη συνταγματική θωράκιση αποκαλύπτει πρόθεση για βαθύτερες παρεμβάσεις στη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού, πέρα από απλές νομοθετικές ρυθμίσεις.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός έθεσε ως στόχο η αναθεώρηση να περιλαμβάνει «δικλίδες μόνιμης δημοσιονομικής ισορροπίας» και ρυθμίσεις που θα διασφαλίζουν «τη συνεπή κυβερνητική δράση και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων», με ρητή αναφορά στην ανάγκη αποφυγής μιας νέας διολίσθησης «στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού». Το στίγμα είναι καθαρά πολιτικό: η συνταγματική συζήτηση λειτουργεί και ως πλαίσιο για τα προεκλογικά διλήμματα της επόμενης περιόδου.
Η διαδικασία ξεκινά με εσωτερική διαβούλευση στη Νέα Δημοκρατία. Ο πρωθυπουργός έχει ήδη αποστείλει επιστολή στους βουλευτές του κόμματος, ζητώντας γραπτές προτάσεις έως το τέλος του μήνα. Στόχος, όπως αναφέρει, είναι η παρουσίαση ολοκληρωμένης πρότασης τον Μάρτιο και η έναρξη της κοινοβουλευτικής διαδικασίας τον Απρίλιο.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν θα διαμορφωθούν οι αναγκαίες πλειοψηφίες και συναινέσεις που απαιτεί το ίδιο το Σύνταγμα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε κόμματα και πολίτες σε «εποικοδομητικό προβληματισμό» και ζήτησε «επιχειρήματα ουσίας πέρα από κομματικές σκοπιμότητες» για μια «σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία».
Σχόλιο 
: Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατρέψει τη Συνταγματική Αναθεώρηση σε κεντρικό πολιτικό πεδίο, συνδέοντας θεσμικές αλλαγές με το αφήγημα «κανονικότητας» και αντι-λαϊκισμού. Η στάση του ΠΑΣΟΚ και η δυνατότητα συγκρότησης ευρύτερου μετώπου συναίνεσης θα κρίνουν αν η πρωτοβουλία θα οδηγήσει σε ουσιαστικές τομές ή θα μείνει σε επίπεδο επικοινωνιακού πλαισίου για την επόμενη εκλογική αναμέτρηση.
#ΣυνταγματικήΑναθεώρηση #Μητσοτάκης #Πολιτική #Δικαιοσύνη
