Η Τράπεζα της Ελλάδος αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά προειδοποιεί για σοβαρούς κινδύνους από την καθυστέρηση στην απορρόφηση δανείων και τη συσσώρευση επιχορηγήσεων στο τέλος της περιόδου. Το «Ελλάδα 2.0» έχει φτάσει στο 65% των συνολικών πόρων, όμως η χρονική κατανομή των δαπανών μπορεί να απειλήσει την έγκαιρη ολοκλήρωση έργων και μεταρρυθμίσεων.
Η τακτική έκδοση «Σημείωμα για την ελληνική οικονομία» της Τράπεζας της Ελλάδος φωτίζει τις δύο όψεις του ίδιου νομίσματος για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Από τη μία, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πλέον προχωρημένες χώρες της ΕΕ ως προς την υλοποίηση. Από την άλλη, η κεντρική τράπεζα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την επιβράδυνση στο δανειακό σκέλος και τη χρονική «συσσώρευση» των επιχορηγήσεων προς το τέλος της περιόδου.
Δάνεια ΤΑΑ: Πρόοδος σε όγκο, υστέρηση σε ρυθμό
Στο μέτωπο των δανείων, η ΤτΕ καταγράφει μεν σημαντική πρόοδο, ωστόσο επισημαίνει σαφή επιβράδυνση τους τελευταίους μήνες. Μέχρι τον Νοέμβριο 2025 είχαν υπογραφεί 547 δανειακές συμβάσεις μέσω των ελληνικών εμπορικών τραπεζών, για επενδύσεις συνολικού προϋπολογισμού 17,8 δισ. ευρώ.
Από το ποσό αυτό, 7,8 δισ. ευρώ προέρχονται από τα δάνεια του ΤΑΑ (έναντι 11,4 δισ. ευρώ που έχουν συνολικά εισπραχθεί από τον μηχανισμό), 5,9 δισ. ευρώ είναι τραπεζικός δανεισμός και 4,1 δισ. ευρώ ίδια συμμετοχή επενδυτών. Από την έναρξη του Προγράμματος τον Ιούλιο 2022, οι συμβάσεις που συγχρηματοδοτούνται από το ΤΑΑ αντιστοιχούν περίπου στο 9% όλων των νέων τραπεζικών δανείων στην ίδια περίοδο.
Η ΤτΕ αποδίδει την επιβράδυνση κυρίως στον αυξημένο διοικητικό φόρτο και τη γραφειοκρατία, φαινόμενο που, όπως σημειώνει, παρατηρείται και σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. Παρά ταύτα, υπογραμμίζει ότι απαιτείται επιτάχυνση της πραγματικής απορρόφησης, ώστε οι συμβάσεις να μεταφραστούν σε έγκαιρες εκταμιεύσεις και υλοποίηση επενδύσεων.
Επιχορηγήσεις: Κίνδυνος «ουράς» δαπανών στο τέλος
Στο σκέλος των επιχορηγήσεων, η Ελλάδα έχει ήδη εισπράξει 12 δισ. ευρώ από τα συνολικά 18,2 δισ. ευρώ που της αναλογούν. Ωστόσο, το πρόβλημα, όπως το περιγράφει η ΤτΕ, δεν είναι το ύψος των πόρων αλλά ο χρόνος μετατροπής τους σε πραγματικές δαπάνες στην οικονομία.
Οι δαπάνες τείνουν να συγκεντρώνονται στο τέλος κάθε έτους, μια τάση που αναμένεται να επαναληφθεί και το 2026, όταν θα πρέπει να ολοκληρωθούν τα τελευταία 165 ορόσημα και στόχοι. Η κεντρική τράπεζα προειδοποιεί εμμέσως ότι αυτή η χρονική «συμφόρηση» μπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις ή ακόμη και σε αδυναμία έγκαιρης ολοκλήρωσης έργων του ελληνικού σχεδίου για το ΤΑΑ.
Ελλάδα 2.0: Πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά με αστερίσκους
Παρά τους προβληματισμούς, το συνολικό αποτύπωμα κρίνεται θετικό. Μετά και την προκαταρκτική έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τον Οκτώβριο 2025, για την έκτη αίτηση εκταμίευσης ύψους 2,1 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις, η Ελλάδα αναμένεται να έχει λάβει συνολικά 23,4 δισ. ευρώ από το ΤΑΑ: 12 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 11,4 δισ. ευρώ σε δάνεια.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 65% του συνολικού πακέτου των 36 δισ. ευρώ, κατατάσσοντας τη χώρα στις οκτώ που βρίσκονται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ. Παράλληλα, έχει ολοκληρωθεί με επιτυχία περίπου το 48% των συνολικών ορόσημων. Η ΤτΕ, ωστόσο, τονίζει ότι το δανειακό σκέλος, αν και «σε γενικές γραμμές προχωρά», χρειάζεται επιπλέον επιτάχυνση, ειδικά καθώς το παράθυρο υλοποίησης του Προγράμματος στενεύει.
Σχόλιο 
: Το μήνυμα της ΤτΕ είναι σαφές: η Ελλάδα κερδίζει τη μάχη των αριθμών, αλλά κινδυνεύει στη «μάχη του χρόνου». Αν δεν σπάσει ο διοικητικός κόμπος και δεν εξομαλυνθεί η ροή δαπανών, ο κίνδυνος να χαθεί μέρος της αναπτυξιακής δυναμικής του Ταμείου Ανάκαμψης παραμένει υπαρκτός.
#ΤτΕ #ΤαμείοΑνάκαμψης #Ελλάδα20 #Οικονομία #Χρηματοδότηση
