Η BP γίνεται η πρώτη μεγάλη πετρελαϊκή που παγώνει τις επαναγορές μετοχών, μετά τη βουτιά των ετήσιων κερδών της στα 7,5 δισ. δολάρια για το 2025. Η απόφαση πυροδοτεί πτώση της μετοχής και οξύνει την κριτική για την απότομη στροφή της εταιρείας πίσω στα ορυκτά καύσιμα.
Η BP ανακοίνωσε αναστολή του προγράμματος επαναγοράς ιδίων μετοχών, μετά από σημαντική υποχώρηση των υποκείμενων κερδών της στα μόλις κάτω από 7,5 δισ. δολάρια (περίπου 6,9 δισ. ευρώ) για το 2025, από σχεδόν 9 δισ. δολάρια το 2024. Η κίνηση αυτή την καθιστά την πρώτη από τις μεγάλες διεθνείς πετρελαϊκές που παγώνει το βασικό αυτό εργαλείο επιστροφής κεφαλαίου προς τους μετόχους.
Πίεση από χαμηλές τιμές πετρελαίου και αποτυχημένη πράσινη στροφή
Η κερδοφορία των πετρελαϊκών έχει πιεστεί το τελευταίο έτος, καθώς οι διεθνείς τιμές μειώνονται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά – με το Brent να κινείται γύρω στα 69 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, η BP φαίνεται να πληρώνει ακριβότερα το τίμημα, καθώς η απότομη αναδίπλωσή της από τις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας οδήγησε σε απομείωση 3,1 δισ. δολαρίων στη λογιστική αξία του χαρτοφυλακίου ΑΠΕ.
Την ώρα που ανταγωνιστές όπως οι ExxonMobil, Chevron και Shell συνεχίζουν αδιάλειπτα τα προγράμματα επαναγορών, η BP αναστέλλει για πρώτη φορά από τις αρχές της πανδημίας τις τριμηνιαίες αγορές μετοχών. Η ανακοίνωση συνέβαλε σε πτώση σχεδόν 5% της μετοχής, εντείνοντας τις ανησυχίες για τη μεσοπρόθεσμη ικανότητα της εταιρείας να δημιουργεί αξία για τους μετόχους.
Νέα ηγεσία, παλιά εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα
Στο επίκεντρο βρίσκεται η αλλαγή ηγεσίας. Η Meg O’Neill, πρώην επικεφαλής της αυστραλιανής Woodside Energy, αναλαμβάνει διευθύνουσα σύμβουλος τον Απρίλιο, ως η πρώτη εξωτερική επιλογή για την κορυφή της BP εδώ και 116 χρόνια. Θα συνεργαστεί με τον νέο πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου, Albert Manifold, που ανέλαβε τον Οκτώβριο, με στόχο –όπως ανακοινώθηκε– να φέρουν «πειθαρχία» στο σχέδιο αναστροφής της πορείας.
Παράλληλα, η BP επιταχύνει την επιστροφή της στα ορυκτά καύσιμα. Το 2025 έθεσε σε λειτουργία επτά νέα έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου, πέντε εκ των οποίων παραδόθηκαν νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα. Η εταιρεία αναμένεται να κατευθύνει μέρος των μετρητών που εξοικονομεί από την αναστολή των επαναγορών σε περαιτέρω ανάπτυξη των παραδοσιακών ενεργειακών της δραστηριοτήτων.
Σύγκρουση με ακτιβιστές μετόχους και το δίλημμα της μετάβασης
Η στροφή αυτή προκαλεί αντίδραση από ακτιβιστές μετόχους. Ο Mark van Baal, ιδρυτής της ομάδας Follow This, κατηγορεί τη BP ότι έχει «ξεμείνει από σταθερή στρατηγική κατεύθυνση» και ότι, μετά από μια «χλιαρή ενεργειακή μετάβαση», διπλασιάζει πλέον το στοίχημα στα ορυκτά καύσιμα σε μια αγορά που αναμένεται σταδιακά να συρρικνωθεί. Η ομάδα έχει καταθέσει ψήφισμα ενόψει της γενικής συνέλευσης του Απριλίου, ζητώντας σαφή στρατηγική δημιουργίας αξίας υπό σενάρια πτώσης της ζήτησης για πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Η ενδιάμεση διευθύνουσα σύμβουλος, Carol Howle, υποστήριξε ότι η BP έχει κάνει πρόοδο στα τέσσερα βασικά της μέτωπα: αύξηση ταμειακών ροών, ενίσχυση αποδόσεων προς τους μετόχους, μείωση κόστους και βελτίωση ισολογισμού μέσω πωλήσεων περιουσιακών στοιχείων. «Υπάρχει ακόμη δουλειά να γίνει και γνωρίζουμε την επείγουσα ανάγκη να παραδώσουμε αποτελέσματα», τόνισε, προσθέτοντας ότι η εταιρεία «μπορεί και θα τα πάει καλύτερα».
Ωστόσο, το ερώτημα που θέτουν οι επενδυτές είναι αν μια BP που ποντάρει ξανά τόσο βαριά στα ορυκτά καύσιμα μπορεί να παραμείνει κερδοφόρα σε έναν κόσμο που κινείται –έστω αργά– προς την απανθρακοποίηση.
Σχόλιο 
: Η απόφαση της BP να παγώσει τις επαναγορές, την ώρα που ανταγωνιστές συνεχίζουν επιθετικά τις επιστροφές κεφαλαίου, δείχνει οικονομική και στρατηγική αδυναμία: η εταιρεία μοιάζει εγκλωβισμένη ανάμεσα σε μια ημιτελή πράσινη μετάβαση και μια επισφαλή επιστροφή στο πετρέλαιο, ρισκάροντας να βρεθεί εκτός συγχρονισμού με τις μελλοντικές ενεργειακές και ρυθμιστικές τάσεις.
#BP #πετρέλαιο #ενέργεια #αγορές #κλιματική_μετάβαση
