Ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) αλλάζει ριζικά το κόστος, τη συμμόρφωση και την ανταγωνιστικότητα για τις ελληνικές βιομηχανικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Γιάννης Μπρατάκος, καλεί η πράσινη μετάβαση να μετατραπεί σε μοχλό επενδύσεων και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, όχι σε απλή ρυθμιστική επιβάρυνση.
Σε καθεστώς βαθιάς αναδιάταξης εισέρχεται το πλαίσιο λειτουργίας των ευρωπαϊκών –και κατ’ επέκταση των ελληνικών– επιχειρήσεων με την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (Carbon Border Adjustment Mechanism – CBAM). Στην ειδική ενημερωτική εκδήλωση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Αθηνών με θέμα «CBAM και Ανταγωνιστικότητα: Το νέο πλαίσιο κόστους άνθρακα και οι επιπτώσεις στις ελληνικές επιχειρήσεις», αναδείχθηκε ότι το νέο εργαλείο δεν αποτελεί στενά τεχνική ρύθμιση, αλλά στρατηγική επιλογή της ΕΕ με άμεσες οικονομικές συνέπειες.
CBAM ως γεωοικονομικό εργαλείο της ΕΕ
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Γιάννης Μπρατάκος, χαρακτήρισε το CBAM «εργαλείο στρατηγικής σημασίας» που συνδέεται άμεσα με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, τη βιομηχανική πολιτική και το μέλλον της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Όπως τόνισε, γενικός στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις οι οποίες επενδύουν στη μείωση των εκπομπών δεν θα βρεθούν σε μειονεκτική θέση έναντι εισαγόμενων προϊόντων που παράγονται με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα.
Με άλλα λόγια, ο μηχανισμός λειτουργεί ως ένα είδος «τελωνείου άνθρακα» στα σύνορα της ΕΕ, μεταφέροντας στο κόστος των εισαγωγών την πραγματική τιμή του ανθρακικού τους αποτυπώματος. Από το 2026, όπως επισήμανε ο κ. Μπρατάκος, το ανθρακικό αποτύπωμα των εισαγωγών αποκτά άμεση τιμή μέσω της αγοράς πιστοποιητικών, μετατρέποντας τη συμμόρφωση από αφηρημένη περιβαλλοντική υποχρέωση σε απτό οικονομικό μέγεθος.
Τριπλή πρόκληση για τις ελληνικές επιχειρήσεις
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ περιέγραψε ένα τριπλό πλέγμα νέων απαιτήσεων για τις ελληνικές βιομηχανικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις. Πρώτον, την υποχρέωση τεκμηρίωσης των «ενσωματωμένων» εκπομπών με αξιόπιστα στοιχεία από τους προμηθευτές. Δεύτερον, την ανάγκη δημιουργίας συστημάτων ιχνηλασιμότητας και διαχείρισης δεδομένων, που επηρεάζουν όχι μόνο τις προμήθειες και τις συμβάσεις αλλά και το διοικητικό κόστος. Τρίτον, την προσαρμογή στο νέο καθεστώς τιμολόγησης του άνθρακα μέσω πιστοποιητικών.
Η πρόκληση, σύμφωνα με τον κ. Μπρατάκο, είναι διπλή: αφενός η έγκαιρη και αποτελεσματική συμμόρφωση με τις κανονιστικές απαιτήσεις, αφετέρου η μετατροπή της πράσινης μετάβασης σε ευκαιρία αναβάθμισης της παραγωγικής βάσης. Υπογράμμισε ότι η μετάβαση σε οικονομία χαμηλών εκπομπών είναι μακροπρόθεσμη ευρωπαϊκή επιλογή, η οποία όμως πρέπει να είναι δίκαιη και ρεαλιστική, με επαρκή χρηματοδοτικά και τεχνικά εργαλεία ώστε να μην χαθεί παραγωγικό κεφάλαιο.
Από ρυθμιστική συμμόρφωση σε αναπτυξιακή ευκαιρία
«Πάγια θέση μας ως ΕΒΕΑ είναι ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να είναι μόνο ρυθμιστική υποχρέωση, αλλά να γίνει μοχλός επενδύσεων, καινοτομίας και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού», σημείωσε ο κ. Μπρατάκος, δίνοντας το στίγμα μιας πιο επιθετικής, επενδυτικής προσέγγισης. Το Επιμελητήριο, όπως είπε, θα σταθεί δίπλα στα μέλη του, επιδιώκοντας θεσμικό πλαίσιο που συνδυάζει περιβαλλοντική φιλοδοξία και οικονομική βιωσιμότητα.
Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν οι τεχνικές πτυχές του πλαισίου από τον γενικό διευθυντή Τελωνείων, Δημήτριο Μπουρίκο, ενώ ο Γιώργος Μοτσάκος, project manager του φορέα επαλήθευσης EMICERT, ανέλυσε τις δυνατότητες πρακτικής εφαρμογής, επαλήθευσης και συμμόρφωσης. Τον συντονισμό είχε ο Φάνης Ματσόπουλος, μέλος της Διοικητικής Επιτροπής και υπεύθυνος Συμβουλευτικής Υποστήριξης Επιχειρήσεων του ΕΒΕΑ.
Σχόλιο 
: Το CBAM λειτουργεί ως τεστ ωριμότητας για την ελληνική παραγωγή: όσοι το αντιμετωπίσουν ως απλό διοικητικό βάρος θα δουν συμπίεση περιθωρίων, ενώ όσοι επενδύσουν έγκαιρα σε μετρήσιμη μείωση εκπομπών, ψηφιοποίηση και ιχνηλασιμότητα, μπορούν να αποκτήσουν διατηρήσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε μια Ευρώπη που τιμολογεί πλέον ρητά τον άνθρακα.
#CBAM #ΕΒΕΑ #πράσινη_μετάβαση #ανταγωνιστικότητα #βιομηχανία
